Tibetan
རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཡང་རུང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་དངོས་པོ་རིག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལས་མི་འཁྲུལ་པ་ལས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དེ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དུང་སེར་པོར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་ནི་ཚད་མ་གཞན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། དོན་གཅིག་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་དང་དུ་མ་བྱེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཤེས་པར་འདོད་ན་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ དུ་གཞག་པ་བྱས་པའི་གཅིག་དང་དུ་མར་འཛིན་གྱི། དངོས་པོ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་འདི་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞིང་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་མ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒོལ་བའི་ཡན་ལག་གིས་འདི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ད་ལྟར་འགྱུར་བ་ན་དགོས་པ་འདི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དུ་མ་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་ལས་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་གཞན་དང༌། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཅིག་དང་དུ་མར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པའམ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རེ་ཞིག་ཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ལ་དུ་མ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཆོས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་དག་ནི་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དུ་མའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། དུ་མ་ལ་ཡང་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་ཉིད་དོན་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་དོ། །འགལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་དང་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་མེད་མོད། །དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཅིག་དུ་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྗེས་འགྲོ་གཞན་ཡང་སྣང་བ་མེད་ཅེས་ཐ་དད་པ་ནི་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་གཅིག་དང་དུ་མར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །ཐ་དད་པ་ ལ་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་བཤད་པ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་དང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་རྫས་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན། འདི་གཉིས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་པ་ནི་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར། འཁྲུལ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། སྒྲའི་དོན་དོན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྒྲར་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན་དཀར་པོ་ཞེས་རྟོགས་པ་བ་ལང་གི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་རྟོགས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྣམ་བུ་དང་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་རང་གི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེ་རང་གི་ཚིག་གི་གཟུགས་དང་བྲལ་བས་གཟུགས་ལ་རེ་བ་ན། དེའི་ངོ་བོར་རུང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། འགའ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད་པས་ན་འགའ་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་རང་གི་ཚིག་གིས་དེས་སྟོང་བར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་དེ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་དོན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང༌། ཐ་དད་པ་ལ་གཞི་མཐུན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་བསྟན་པས་ནི་དེ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་གཞན་ལ་རེ་བ་ དང་བཅས་པ་དཀར་པོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་བཟུང་ངོ༌། །དེ་ཟློག་པ་ནི་ཕན་མི་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་བརྟེན་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྟོགས་པ་དག་གིས་དོན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའམ། དེ་ཉེ་བར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་དོགས་ན། འདི་ནི་དེའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའམ། ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་ན་ནི། དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཉེ་བར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོ
Chinese
能作分别唯有非事物境者。如是，识是不了知彼之非境事物，然彼亦是如是之相为识，故与实识事物无有差别。如是实证知彼，亦由不迷乱事物，于彼如是之相事物存在之他方亦无差别。仅是随顺证知，虽非彼之境，然彼是能作分别者，如以白螺为黄等之知，亦将成能作分别耶？非也，以无现量之行相，故离现量之法，且以证知非彼之境，故是离其他量。以迷乱即是立宗之故，故说“义一”。若欲由不作一与多之果，而知一与多之果，则为显示彼体性之故，作一与多性即 立为所作之有一与多而执，非以事物是一与多之自性之故。若事物有差别，则此将成多之自性，且以具有随行差别，亦将与他事物成一，如是亦将成不迷乱。反驳之支分，此不如是作分别，以唯有自之因为有之故耶？是实，然以唯有自之因，现今转变，为成办此所需，故如是说。若彼事物非差别，则不依于法差别之多性是不可能存在，且由何者以总相之体性而明显之其他，及成一之总与差别之体性亦非是，故执一与多唯是迷乱。由何者法差别或总与差别之体性将成无有，事物非差别性如何耶？说于彼一者。暂且以一者之故，以事物之体性不容许多之故，事物非是法不差别之自性。彼等义是转变成多性，多
English
The ability to make distinctions belongs only to those who are not objects of things. Thus, consciousness does not fail to understand that which is not the object of things, but it is also the aspect of being known in that way, so there is no difference from actually knowing things. To actually understand it in that way is also without difference to the other side where such an aspect of things exists, because it does not confuse things. If it is only in accordance with understanding, even though it is not its object, but it is the one who makes distinctions, then would knowing a white conch as yellow, etc., also become making distinctions? No, because there is no occurrence of direct perception, therefore it is separated from the qualities of direct perception, and because it is understood as not being its object, it is separated from other valid cognitions. Because confusion itself is the basis of the proposition, it is said "meaning one." If one wants to know the result of one and many without making the result of one and many, then for the sake of showing that nature, making one and many itself is established as the made one and many, not because things are the nature of one and many. If things have differences, then this will become the nature of many, and also because it has following differences, it will also become one with other things, and in that way it will also become non-confused. The branch of refutation, this does not make distinctions in this way, because it only exists from its own cause? That is true, but because it only changes from its own cause, in order to accomplish what is needed, it is said in that way. If that thing is not different, then the multiplicity that depends on the difference of qualities cannot exist, and from what other is manifested by the nature of generality, and the nature of generality and particularity that becomes one is also not, therefore grasping one and many is only confusion. From what difference of qualities or the nature of generality and particularity will become non-existent, how is the non-difference of things? It is said in that one. For the time being, because of being one, because the nature of things does not allow many, things are not the nature of non-difference of qualities. Those meanings are transformed into multiplicity, many
Chinese
一者并非是。与他义相同也不行，因为众多中也没有一。因此，事物不是异法的自性，而且它的自性也不会与他义变为一，因此没有总和别的自性。因为相违的缘故，自己的自性上没有差别和与别的差别变为一，但是，事物不异自性的法性会变为差别。因此，一和多并非是，而且互相差别的事物的牛性等等的别法不异的缘故，多是一，对于这种疑惑，因为也遮止了差别，所以这样说了。其他的随行也不显现，异体已经遮止了。因此，执着一和多是错乱的。对于差别，还说了其他的过失，那就是，那些的，意思是说，因为差别的事物的共同基础是不行的。牛性的特征是种姓和白色等等的功德，因为这些是从物质上别异的，所以，这两个共同的基础是不行的。解释说，因为自性各异的缘故。这是这样说的，称为牛的东西不是白色的相，因为是从那上面别异的缘故。因此，怎么样它会成为它的相的觉悟的共同基础呢？如果说是依赖于错乱而变的，不是的，这样解释说，词的意义如同实物一样，这样说了。如果承认意义的自性如同那样在词中说，那么觉悟白色不是牛的词的意义的自性，因此怎么样觉悟它呢？如果不是那样，那么氆氇和瓶子也成为共同的基础了。如果觉悟到什么是自己的自性，那么它就脱离了自己的词的形象而依赖于形象，如果适合于它的体性的近处安住的觉悟为它的自性，那么对于差别的方面来说，因为没有谁觉悟为谁的自性，所以对于谁也没有依赖，因此和谁也没有关系。那么，谁觉悟为谁的自性，因为它自己的词不能觉悟到它的空性，所以
English
One is not. It is also not permissible to be the same as another meaning, because there is no one among many. Therefore, a thing is not the nature of different dharmas, and its nature will not become one with another meaning, so there is no nature of generality and particularity. Because of the contradiction, there is no difference and no difference from other differences in one's own nature, but the dharma nature of things that are not different will become different. Therefore, one and many are not, and because the other dharmas such as the nature of cows of mutually different things are not different, many are one, and for this doubt, it is said that because the difference is also prevented. Other followers do not appear, and the difference has been prevented. Therefore, it is reasonable to cling to one and many as confusion. Regarding the difference, other faults are also mentioned, that is, those, meaning that the common basis of different things is not possible. The characteristics of cow nature are qualities such as caste and whiteness, because these are different from matter, so these two common foundations are not possible. It is explained that it is because of the different nature. It is said that what is called a cow is not the appearance of white, because it is different from it. Therefore, how can it become the common basis of the realization of its appearance? If it is said that it changes depending on the confusion, no, it is explained that the meaning of the word is like the real thing, it is said. If it is admitted that the nature of the meaning is said in the word as it is, then the realization of white is not the nature of the meaning of the word cow, so how can it realize it? If it is not so, then flannel and bottle will also become a common basis. If one realizes what is one's own nature, then it is separated from the image of one's own word and depends on the image. If one realizes that the nearby dwelling suitable for its nature is its own nature, then for the aspect of difference, because no one realizes whose nature, there is no dependence on anyone, so there is no relationship with anyone. Then, whoever realizes whose nature, because his own word cannot realize its emptiness, so
Chinese
那么，又该如何证悟它呢？无论如何也不会证悟，因为在差别和非差别两种方面，声音的意义事物都不如实成立。如果那样，就像所说的“如果事物……”等等一样。即使承认声音的意义事物如实存在，又如何在差别上成为共同的基础呢？就像这样，一个事物具有种类等多种差别。因此，因为这是以具有多种差别为目标，所以用“牛”这一差别来表示，就能证悟它具有（该差别），而期待其他方式，用“白色”这样来表示，就能证悟它本身具有（该差别）。所说的是：如果那个差别和……。“那些”是指抓住当下所说的名称。“否定它”是指对于无益处的事物。“差别”是指依靠自体的言说和证悟，对事物进行命名。当差别仅仅是不受他者支配的时候，即使没有也存在，那么如何用它来进行命名或使之接近呢？如果担心差别必然会受到他者的支配，那么这并不适合受到他者的支配，因为它没有益处。具有差别的事物对差别没有益处。具有它（差别）的事物，是因为自体接近，或者依赖于接近的知识。对于差别来说，具有差别的事物并没有作用。因此，具有差别的事物是有益处的。如果存在益处，那么因为它本身获得了它，所以会受到它的支配。那么，因为是使之接近，所以差别会对具有它的事物有所帮助吗？不能那样，因为它是有益处的，所以不受他者的支配，即使没有也存在，因此依赖于它的名称，就成了差别成立的非必要条件。因此，差别本身适合受到他者的支配。即使那样也是不行的，因为……