Tibetan
་དོགས་པ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞོ་བ་དང་དགལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གསལ་པ་སོ་སོའི་བཞོ་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འདི་ནི་བཞོ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་ཆུ་འཆུ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་པས་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཐམས་ཅད་བ་ལང་གིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ངེས་སོ། །བ་ལང་གི་གསལ་བ་རེ་རེ་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བ་ལང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་བ་ལང་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་བཞོ་པ་དང་བཀལ་བའི་ནུས་པ་རེ་རེ་ལ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མདུན་ནས་འཆད་པ་བཞིན་དུ། འདི་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་མི་འདྲ་བར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མེད་པ་ལ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་གནས་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་འདི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་དོན་ཉེ་བར་འགོད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འབྲེལ་པར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་འདི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་ཕྱིར་དོན་ལ་གཅིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་འདི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་འཐད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནའོ། །བློ་ནི་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་བརྗོད་དེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་སྤངས་ཏེ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨོས་པ་ནི། དངོས་སུ་ཐ་མི་དད་པ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེའི་བསམ་བའི་དབང་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་དོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློའི་སྣང་བ་ལ་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་སྤྱི་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་ན་ཡང་བློ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་བློ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་སྤྱི་ཡིན་པ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པར་བརྗོད་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་ཀུན་དུ་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཕྱིའི་དོན་གྱི་ རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མྱོང་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་དོན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བློའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱི་ཡིན་ན། གཞན་སེལ་བ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་འགལ་ལོ་ཞེས་བརྟན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་དག་ནི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལན་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བློའི་སྣང་བ་ཉིད་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བློའི་སྣང་བ་ཉིད་གཞན་སེལ་བ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དོན་གཞན་ལས་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་དེ་ཉིད་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་བསལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གཞན་ལས་ལོག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་ནི་དོན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློའི་སྣང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །རང་གི་སྣང་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་བློ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་འཛིན་པ་ན་དངོས་པོ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ལ་སྒྲོ་འ
Chinese
疑惑之处在于，已经说了“所要证实的”。“所要证实的是同一性”是指挤奶和负载等所要证实的。如果说，各个显现的挤奶不是不同的吗？确实是不同的。这是在变成挤奶本身时是不同的，但因为是挤出水本身，所以不是，因此说是无差别。同样，因为用牛的特征的一个事物来证实，所以证实是同一的，因为所有的牛都是用牛来证实的，所以确定是具有同一证实的。即使是产生各个牛的显现的不同的牛，也因为变成了牛本身而不同，因此说是无差别，如前所述。因此，这个意思是，挤奶和负载的各个能力之间存在着互不随顺的情况。这只是一个近似的例子。正如前面所说的那样，这些事物之间也不存在互不随顺的牛本身。因此，仅仅是产生“这是牛”的认识，即使是这样，也因为没有认识到不同，所以认识是无差别的。因此，在具有分别念种子的无分别念中，当事物的自性存在时，由于产生那种分别念的形象，因此从事物中产生的这种显现为无差别的显现，这就是事物本身的自性。通过安置第二个偈颂的意义，就解释了“世俗”这个词。为什么要解释这个呢？因为“世俗”这个词与“智慧”这个词相关联。否则，就会理解为在世俗中显现为无差别。无差别也不是世俗，因为会变成存在。因为这个考察是不存在的，所以将解释为，因此执着于事物为一体的这种分别念是错误的。分别念的形象是存在的，但不是世俗，因为没有不合理之处，就像现量的形象一样。对于说一切有部来说，现量的形象也仅仅是世俗。智慧不像错误的对境那样不合理，因此不说是世俗。
English
The doubt is that it has been said "what is to be proven." "What is to be proven is the same" refers to what is to be proven, such as milking and loading. If it is said, aren't the milking of each appearance different? It is true that they are different. This is different when it becomes milking itself, but because it is extracting water itself, it is not, therefore it is said to be non-different. Similarly, because it is proven by one thing that is the characteristic of a cow, the proof is the same, because all cows are proven by cows, so it is certain that it has the same proof. Even though the different cows that produce each appearance of the cow are different, they are said to be non-different because they have become the cow itself, just as before. Therefore, this means that there is a mutual non-compliance between each of the abilities of milking and loading. This is just an approximate example. As explained before, there is no cow itself that does not comply with these things. Therefore, it is merely the arising of the cognition "this is a cow," and even so, because it does not recognize the difference, the cognition is non-different. Therefore, in the non-conceptual mind that possesses the seeds of conceptual thought, when the nature of the object remains, because the appearance of such conceptual thought arises, this appearance that arises from the object as non-different is the nature of the objects themselves. By placing the meaning of the second verse, the word "conventional" is explained. Why is this explained? Because the word "conventional" is related to the word "wisdom." Otherwise, it would be understood as appearing as non-different in the conventional. Non-difference is also not conventional, because it would become existent. Because this examination is non-existent, it will be explained that therefore this conceptual thought that clings to things as one is mistaken. The appearance of conceptual thought exists, but it is not conventional, because there is no unreasonableness, just like the appearance of direct perception. For those who speak of all-knowing, the appearance of direct perception is also merely conventional. Wisdom is not said to be conventional because it is not unreasonable, like the object of error.
Chinese
因此，正如所说的那样，舍弃了世俗的意义而宣说此理，这表明它显得如同无有差别一般。说“同样地”这句话，是因为实际上没有认识到无有差别。这样也将会宣说。那是由于他的想法所致而说的。因此，说“因此”是因为那个缘故。随行者们说，在心的显现中，显得无有差别的那些事物仅仅是总相。虽然显得无有差别，但据说也能获得安住于心，这是通过“在心中显现”这句话来说明的。如果它是仅仅在心中显现的总相，那么如何说以他者的自性遮蔽自己的自性呢？这表明它如同外境一般普遍散布，意思是说那些执着于外境的人们。那究竟是怎样的呢？因为完全执取了相的差别而说的。因为对外境的 相的差别有所体验，所以当以那种方式了解相时，相的差别显现，就会产生更加执着于意义的自性。如果依赖于心的想法而成为总相，那么说遣除他者是总相的自性就相违了，为了坚定这个观点，所以说“其他论者们”。回答说，那就是说，心的显现本身就是遣除他者的。心的显现如何是遣除他者的呢？因为无论觉悟者如何增益，都会从与自性成为一体的意义中返回，因此它本身就是遣除他者的。因此，如何说分别念的显现本身就是遣除他者的呢？因为对于它来说，并不存在以排除增益为前提的从他者返回。增益是为了进入意义本身，而不是进入心的显现。为了遮止它，所以说了“那就是它本身”。当觉悟自己的显现时，由于心的迷惑，它会显得像是执着于事物一般，因为会更加执着于自己的自性而进入。因此，当执着于自己的自性的显现时，由于它显得像是执着于事物一般，所以相对于它来说，它是事物，并且对事物进行增
English
Therefore, as it is said, abandoning the conventional meaning and declaring this truth, it shows that it appears as if there is no difference. The word "similarly" is spoken because there is actually no recognition of non-difference. In this way, it will also be declared. That is said because of his intention. Therefore, saying "therefore" is for that reason. The followers say that in the appearance of the mind, those things that appear without difference are merely universals. Although they appear without difference, it is said that one can also attain abiding in the mind, which is explained by the phrase "appearing in the mind." If it is merely a universal that appears in the mind, then how can it be said that the self-nature obscures its own self-nature with the nature of others? This indicates that it spreads universally like an external object, meaning those who are attached to external objects. How is that so? It is said because of completely grasping the distinctions of appearances. Because of experiencing the distinctions of appearances of external objects, when one understands appearances in that way, the distinctions of appearances become clear, and a nature of greater attachment to meaning arises. If it becomes a universal depending on the mind's intention, then saying that eliminating others is the nature of the universal is contradictory. To strengthen this point, it is said, "Other proponents." The answer is that the appearance of the mind itself is the elimination of others. How is the appearance of the mind the elimination of others? Because no matter how much the cognizer imputes, it will return from the meaning of becoming one with its own nature, therefore it itself is the elimination of others. Therefore, how can it be said that the appearance of conceptual thought itself is the elimination of others? Because for it, there is no returning from others that is preceded by the elimination of imputation. Imputation is for entering into the meaning itself, not for entering into the appearance of the mind. To prevent that, it is said, "That is it itself." When one realizes one's own appearance, due to the delusion of the mind, it appears as if one is clinging to objects, because one will enter with greater attachment to one's own self-nature. Therefore, when clinging to the appearance of one's own self-nature, because it appears as if one is clinging to objects, relative to that, it is an object, and one imputes to the object.