Tibetan
བ་ཞིག་ན། རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་མ་མཐོང་བ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སྲིད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། དེའི་ངོ་བོ་ལས་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་དོན་དེའི་ཡུལ་ཉིད་བཀག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་ན་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་སྲེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་རྣམ་པ་འདིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་རང་གི་ མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པའམ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་ན་ནི་ཉེས་པ་འདི་ག་ལ་ཡོད་དེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དབང་པོས་མི་སོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་སྒྲས་མཐོ་རིས་བརྗོད་ན་མཐོ་རིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ཆན་གྱིས་འགྲངས་པའམ། ཟན་དྲོན་གྱིས་འགྲངས་ཀྱང་བླ་སྟ། ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་གཞན་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མི་བརྗོད་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་དམ་པའི་གཞན་སེལ་བ་བརྗོད་པས་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ལྟ
Chinese
又如果，以自己的近取之根为根本，则成为不相同。如学问大师陈那所说，是意义，也是未见，因此是未见之义，是对隐蔽之物的陈述。对此，仅仅是意义的分别念，此外什么也不是，就像这样说的。对于分别念，存在两种情况：分别是分别念，以及从其自性出发的意义之境。在此，由于遮止了该意义的境，因此仅仅留下了分别念。如果是这样，如果陈述自性，则会变成陈述与一切相异，并且，陈述“那也不是贪欲”就是要排除它，就像这样说的，就应该说“如果是这样”。这样，通过这种方式，所要证悟的和能证悟的，都不是证悟和显示自己的体性。如果证悟或显示，那么由于它与一切相异，就会变成陈述与一切相异，那也是相违的。如果不将其作为境，那么这种过失又在哪里呢？因为不将其作为境，也是因为仅仅将它之外的他者作为境。如果将其作为境，那么就会变成不是根识所取，就像这样说的。以具有特殊性的境本身来清晰地显示，就是对天界等听闻之事的陈述。如果以天界的词语来陈述天界，那么就会变成像体验天界一样地证悟。如果在意义的境中成立，那么原因不同就不是支分。即使吃饱了米饭，或者吃饱了热粥，也没有什么不同，没有差别。如果是这样，那么声音和分别念等不是它的境，因此不是应该陈述自己的体性，因此也会变成不能通过排除他者的方式来陈述。因此，如何陈述“虚空”这个词语的所指是陈述自性呢？同样，也不应该陈述为排除他者的境，因为在一切方式中都没有触及自己的体性，就像二月等的意识一样。或者，如果像所说的那样，通过陈述胜义的排除他者，而成为排除他者的境，那么
English
Furthermore, if it is based on its own root of close acquisition, then it becomes dissimilar. As the master Dignāga said, it is meaning, and also unseen, therefore it is the unseen meaning, which is a statement about hidden objects. Regarding this, it is merely a conceptualization of meaning, and nothing else, as it is said. For conceptualization, there are two possibilities: conceptualization itself, and the object of meaning arising from its nature. Here, because the object of that meaning is negated, only conceptualization remains. If that is the case, if one states the self-nature, it will become a statement that is different from everything, and stating "that is not desire either" is to eliminate it, as it is said, one should say "if that is the case." In this way, neither what is to be realized nor what realizes, realizes or shows its own nature. If it is realization or showing, then because it is different from everything, it will become a statement that is different from everything, and that is contradictory. If it is not made an object, then where is this fault? Because not making it an object is also because only others besides it are made objects. If it is made an object, then it will become not apprehended by the senses, as it is said. Clearly showing with the distinctive object itself is a statement about hearing about heavens and so on. If the word "heaven" is used to state heaven, then it will become realized like experiencing heaven. If it is established in the object of meaning, then different causes are not parts. Even if one is full of rice, or full of warm porridge, there is no difference, there is no distinction. If that is the case, then sounds and conceptualizations are not its objects, therefore it is not something that should state its own nature, therefore it will also become impossible to state through the exclusion of others. Therefore, how can it be said that the referent of the word "space" is stating self-nature? Similarly, it should not be stated as an object of excluding others either, because in all ways it does not touch its own nature, like the consciousness of two moons and so on. Or, if, as stated, by stating the ultimate exclusion of others, it becomes an object of excluding others, then
Tibetan
ར་ན་ད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་སེལ་བའི་རིག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེས་དགོས་པ་ལ། རང་གི་འདོད་པས་སྒྲ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེར་ལྟག་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་འདི་མགུ་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཁྲུལ་ནས་དོན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མེད་པ་ཡུལ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པ་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་བསལ་བ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ངན་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣང་བ་མེད་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འདིར་མེད་པ་ཡུལ་དུ་སྨྲ་བ་འདི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་རིག་པ་ནི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལ་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་འཐད་པར་འ་གྱུར་རོ། །འདིས་བདག་ཉིད་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་བདག་ཉིད་ལ་རིག་པར་འགྱུར། དངོས་པོ་མེད་པའི་རིག་པས་རིག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་ཉིང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དངོས་པོ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་མི་རུང་ངོ༌། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་དངོས་པོ
Chinese
因为随后的分别念具有消除常执的果，但却不能证悟无常，所以是无意义的。因此，必须说明，这种消除他者的分别念的智慧，如何会对自己（的体性）没有智慧。为了说明自己所认为的声音如何表达意义，所以说了“因此”。虽然通过证悟可以理解事物的自性，但分别念的影像仅仅与事物的自性无关，对于没有如实理解事物的自性，也会产生分别念的影像，因为对它执著。因为对事物的自性特别执著，所以这个被证悟或证悟者会感到满足。如果问，不证悟事物的自性，却对事物的自性特别执著是什么呢？回答说，这并不是证悟事物的自性，因为分别念是迷惑，不是证悟意义的自性，这在之前已经成立了。因此，这对于那些说无有作为对境的人来说，消除执著于恶见且无有根本的人，是智者们自现的方面。因为恶慧者们没有外境显现，如果认为对外境的执著是通过体验而成立的，如果外境是智慧，那么在这里说无有作为对境就是合理的。因为凡是所知的，那就是对境，因此，意义的智慧就成了意义的对境。因此，说分别念的影像是仅仅对它特别执著是不合理的。如果这（分别念）不是自性智慧，那么它如何能对无有事物（的自性）有智慧呢？通过无有事物的智慧所证悟的，以及无有事物是什么，无论如何也不是真实的事物。因此，因为具有事物对境就是事物智慧，所以不能将非事物理解为事物本身。非事物和事物
English
Because the subsequent conceptual thought has the fruit of eliminating the attachment to permanence, but it cannot realize impermanence itself, therefore it is meaningless. Therefore, it must be explained how this wisdom that eliminates other conceptual thoughts can become without wisdom about its own (nature). In order to explain how one thinks that sounds express meaning according to one's own desire, therefore it is said "therefore." Although the self-nature of things can be understood through realization, the image of conceptual thought is only unrelated to the self-nature of things. For those who do not truly understand the self-nature of things, the image of conceptual thought will also arise, because they are attached to it. Because of the particular attachment to the self-nature of things, this being realized or the one who realizes will be satisfied. If asked, what is it that one does not realize the self-nature of things, but is particularly attached to the self-nature of things? The answer is, this is not the realization of the self-nature of things, because conceptual thought is delusion, not the nature of realizing meaning, which has already been established before. Therefore, for those who say that there is no object, eliminating the attachment to evil views and having no root is the aspect of self-appearance of the wise. Because those with evil wisdom do not have external objects appearing, if it is thought that attachment to external objects is established through experience, if the external object is wisdom, then it is reasonable to say here that there is no object. Because whatever is to be known is the object, therefore, the wisdom of meaning becomes the object of meaning. Therefore, it is unreasonable to say that the image of conceptual thought is only particularly attached to it. If this (conceptual thought) is not self-wisdom, then how can it have wisdom about the non-existence of things (the self-nature)? Whatever is realized by the wisdom of the non-existence of things, and what is the non-existence of things, is in no way a real thing. Therefore, because having the object of things is the wisdom of things, it is not permissible to understand non-things as things themselves. Non-things and things