Tibetan
སྔོན་པོ་དེས་དབེན་པའི་སྔོན་པོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དབེན་པ་དང་ལོག་པ་དང་སྟོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་དབེན་པ་དང་ལོག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་དབེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་བ་ཡང་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་དགག་པའི་དོན་རྟོགས་པས་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པས་དབེན་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་དགག་པའི་དོན་སྔོན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག །དེས་ན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མི་སྤོབས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མེད་པ་རྟོགས་པ་ན་སྔོན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་ པའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་གྱིས་འདི་དེར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས་པར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་འདིར་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་ལ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ནི་རྟོགས་པ་འདི་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་འདི་དངུལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པས་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉ་ཕྱིས་སུ་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་སྔོན་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སྒྲས་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གཞན་སེལ་བས་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གསུངས་པས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་དང་དོན་གཞན་དུ་ཐལ་ལ། དེ་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་རང་གི་དོན་ལ་གཞན་སེལ་བར་བརྗོད་པས་སློབ་དཔོན་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་དགོངས་པ་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་འཆད་པ་པོ་གཞན་དག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟེན་དུ་མ་གྱུར་ཅིང༌། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་བདག་ཅག་གིས་འབད་དུ་བཀྲལ་ཀྱང་ཤེས་མེད་དད་པ་དང་མི་ལྡན་བ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཚུལ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་ནི་གཞུང་འདི་འམ་དངོ
Chinese
如果说，因为蓝色而能认识到远离蓝色的蓝色，那是不可能的。那么，所谓的远离、相违、空性，这些又是什么具有远离、相违、空性本身的区别呢？因此，这些无论是其他事物的自性还是仅仅是相反，都应该按照前面所说的方式，认识到它们完全没有意义。通过这个，也要清楚地认识到，对于远离等等的认识，也是一种辨别的认识。因为认识到指向非蓝色的否定之义，并不能因此认识到蓝色因非蓝色而远离。然而，仅仅因为认识到蓝色，以及因为没有认识到非蓝色，那么指向非蓝色的否定之义，如何能适用于蓝色呢？因此，前面所说的过失是无法避免的。因此，认识到“这不是蓝色”，当认识到与蓝色相关的、依赖于非蓝色的不存在时，即使在依赖于蓝色来认识的事物种类上没有差别，但因为依赖于蓝色来认识非蓝色会发生颠倒，所以通过那个意义，可以说这是在那里辨别的认识。因此，认识到非蓝色本身就是这里的增益，而阻止它的就是这个辨别的认识。因此，就像认为“这不是银子”从而阻止了将海螺误认为银子一样，认识到是海螺也是如此，因此它也是辨别所缘的。同样，也要认识到“这是蓝色”等等。正因为如此，法称论师说，声音通过排除其他声音和意义来成就自己的意义，因此通过增益的方式，声音和意义会变成其他，而通过阻止它，声音才能在自己的意义上排除其他，因此论师在《释量论》中表达了他的意图。因此，即使其他论师没有成为智慧的依靠，并且已经用两种方式解释过了，但那些不理解的人，即使我们努力解释，那些没有智慧、没有信心的人又怎么能理解呢？如果不依赖于这种方式，那么这部论典或者事物
English
If it is said that one can recognize the blue that is devoid of blue because of blue, that is not possible. So, what is it that these terms 'devoid,' 'contrary,' and 'emptiness' have that distinguishes them as being devoid, contrary, and emptiness themselves? Therefore, whether these are the nature of other things or merely the opposite, one should recognize that they are completely meaningless in the way described above. Through this, it should also be clearly recognized that the understanding of devoidness, etc., is also a discriminating understanding. Because understanding the meaning of negation that points to non-blue does not enable one to recognize that blue is devoid of non-blue. However, merely because one recognizes blue, and because one does not recognize non-blue, how can the meaning of negation that points to non-blue apply to blue? Therefore, the fault mentioned earlier cannot be avoided. Therefore, recognizing 'this is not blue,' when one recognizes the non-existence that is related to blue and depends on non-blue, even though there is no difference in the kind of things to be recognized depending on blue, because recognizing non-blue depending on blue will be reversed, so through that meaning, it can be said that this is the discriminating understanding there. Therefore, recognizing non-blue itself is the superimposition here, and what prevents it is this discriminating understanding. Therefore, just as thinking 'this is not silver' prevents mistaking a conch shell for silver, recognizing it as a conch shell is also the same, so it is also the object of discrimination. Similarly, one should also recognize 'this is blue,' etc. Precisely for this reason, Master Dignāga said that sound accomplishes its own meaning by excluding other sounds and meanings, so through the way of superimposition, sound and meaning will become other, and by preventing it, sound can exclude others in its own meaning, so the Master expressed his intention in the Pramāṇasamuccaya. Therefore, even if other commentators have not become a basis for wisdom, and have already explained it in two ways, how can those who do not understand, even if we try to explain, those who have no wisdom and no faith, understand? If one does not rely on this method, then this treatise or thing...
Tibetan
ས་པོ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་སེལ་བ་ལ། མདོངས་པ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཁྲས་པ་ཕྱིར་བཅོས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཁ་ཅིག་མེད་པར་དགག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བྱིས་པ་རང་གི་ལག་པས་མེ་མདག་འདྲེན་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པས་གདུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་པོའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་དགག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་གི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིན་བ་དེ་ནི་དེ་རྟོགས་ཀྱང་མ་རྟོགས་ན་དེའི་ངོ་བོ་དཔོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲས་རྟོགས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ མ་ཡིན་པ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་མ་ཡིན་བར་བཀག་པ་དེ་ནི་དེ་ལྡོག་པ་ཙམ་ཡིན་ན་སྔོན་པོ་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཉིད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ནི་ལྡོག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཡང་མེད་པར་དགག་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཟླ་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་གནོད་པར་བྱས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། རིག་པ་འདིའི་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་གཞོལ་བར་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ལ་དམིགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་ངོ་བོ་ཕྱིར་རོལ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཙམ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྔོན་པོ་ལ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མེད་པར་དགག་པ་ག་ལ་ཡོད། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་བརྟག་པ་གཞན་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་ཡང་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཕྱི་རོལ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་
Chinese
对于善逝的异体排除，长久以来的愚昧无法矫正。有些人说，以不存在为否定之境，就像孩子用自己的手拉火把一样，完全会被烦恼所折磨，这已经在其他地方详细阐述过了。另外，认为“是蓝色”的知识，并不会理解到以不存在非蓝色为否定之境。如果说是由比量而来，是它的对境，那么，凡是某物的仅仅是相，那么就是了知它或是不了知它，就是衡量它的自性，例如声音的仅仅是相的无常性，由声音了知或是不了知，就是由作而了知一样。蓝色不是以不存在非蓝色为否定的自性。如果被遮止的非蓝色仅仅是它的反体，那么蓝色就不是反体。就像声音本身因为坏灭的缘故，无常性是声音的自己的自性一样，蓝色不是仅仅是反体。如果是它的自性，那么现量也会以不存在为否定而成为所缘。因此，二月之识，即使是执持月亮的相状而受到损害，也像分别念一样，会成为仅仅是从非月亮中反体的对境。如果分别念是以反体为对境而进行比量，那么，这种智慧的作用会被理解为专注于现量，而不是其他。因此，蓝色不是那样变成的，其他的作者无法缘取以不存在为否定。如果像外境的事物不存在非蓝色一样，在增益上也不存在，因此，自性与外境不相符的缘故，仅仅是反体就被称为增益，那么，这已经解释过了。对于蓝色来说，不存在非蓝色，但是不存在非蓝色的事物是不存在的，因为不存在的缘故，就像仅仅是自性一样，增益也是如此，因此这里哪里有以不存在为否定呢？另外，如果即使没有其他的观察，那么即使没有其他的分别念也不是智慧，例如它本身不是外境一样。增益的事物，虽然胜义中不是外境本身，但是外境
English
Regarding the exclusion of others by the Sugatas, the delusion that has persisted for a long time cannot be corrected. Some say that speaking of non-existence as the object of negation is like a child pulling a torch with his own hand, and will be completely tormented by afflictions, which has already been explained in detail elsewhere. Furthermore, the cognition that thinks "it is blue" does not understand that the object of negation is the non-existence of non-blue. If it is said that it comes from inference and is its object, then whatever is merely an aspect of something, whether it is known or not known, is the measure of its own nature. For example, the impermanence of sound, which is merely an aspect, is known by sound, or not known, just as it is known by action. Blue is not the nature of negating the non-existence of non-blue. If the non-blue that is negated is merely its opposite, then blue is not the opposite. Just as sound itself is impermanent because of its destruction, and impermanence is the very nature of sound, so blue is not merely the opposite. If it were its nature, then direct perception would also become an object by negating non-existence. Therefore, the cognition of two moons, even if it is harmed by holding the appearance of the moon, will become an object that is merely the opposite of non-moon, just like conceptual thought. If conceptual thought infers with the opposite as its object, then the function of this wisdom is understood to be focused on direct perception, not on others. Therefore, blue is not made that way, and other agents cannot focus on negating non-existence. If, just as there is no non-blue in external objects, there is also no non-blue in superimposition, then, because the nature does not correspond to the external object, merely the opposite is called superimposition, then this has already been explained. For blue, there is no non-blue, but the object of non-blue does not exist, because it does not exist, just as it is merely the nature, so is superimposition, so where is the negation of non-existence here? Furthermore, if even without other investigation, then even without other conceptualization, it is not wisdom, just as it itself is not an external object. The object of superimposition, although not the external object itself in ultimate truth, is the external object.