Tibetan
མ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་དག་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དངོས་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་གཟུང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་སྒྲ་དང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི། དབང་པོའི་བློ་རྒྱུ་གཞན་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འཛིན་བར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་དོན་མེད་པ་ སྟེ། དགོས་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ནི། བརྡ་དྲན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བརྡའི་ཡུལ་ནི་དྲན་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲེལ་པར་བཤད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྡ་དྲན་པས་སོ། །བརྡ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་གྱི་དྲན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སྤྱིའི་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ནི་འཛིན་པ་དང་ཞེན་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ཞེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་ཡིན་ཏེ་དེས་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གནད་ཀྱི་དོན་ཟེར་བ་ལ། དབང་པོའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་དབང་པོའི་ཁྱབ་ཆེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ།། ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དྲན་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་ལས་མངོན་སུ
Chinese
名为“莫作”。在生起忆念之时，现量也会生起，因为能力上没有差别，所以显示说“无有差别故”。“无有差别故”是因为前时和后时相同。如是所见即是，意思是说因为见到了由它所作的差别。如果它不是真实，意思是说从它的所取境中，与声音和杖等差别不同。在是刹那性的方面，色法的第一个刹那作为忆念的因，第二个刹那作为现量的因，如果这样想，就是“根识因是其他”。在那方面，缘于第一个刹那的忆念，对于执取第二个刹那的现量来说是没有意义的。 因为没有必要，所以不是因，这是它的意思。解释说“变得无意义”，就是“如何忆持符号”，符号的境是忆念的境，与此不同的是现量的境，因此这两者没有关系，这是它的意思。注释中所说是完全清楚的。以“彼”是指以理智。以“此”是指分别念。以“彼”是指忆持符号。因为符号是总相的境，所以如果认为从它的境的忆念所生起的也是总相的境，那么就是“如果是唯执总相”，意思是说现量和分别念是以执取和耽著的差别作为对境的。依赖于差别就是耽著于差别。因此，“眼与”的“与”字是用于确定的，意思是说它不是忆念。如果问为什么等，如果真实等偈颂是说要点的意思。以“不是从根门”显示了根的周遍性。以“境的自性”显示了不是周遍的。这个“也是由境所生”难道不是应该思考的吗？从没有见到由忆念所作的差别，现
English
It is called "Do Not Do". At the very time of generating memory, direct perception will also arise, because there is no difference in ability, so it is shown that "there is no difference". "Because there is no difference" is because the former and latter times are the same. Seeing it as it is means seeing the difference made by it. If it is not real, it means from its object of apprehension, different from the differences of sound and staff, etc. On the aspect of being momentary, the first moment of form is the cause of memory, and the second moment is the cause of direct perception, if you think so, it is "the cause of sense consciousness is other". In that aspect, the memory that is related to the first moment is meaningless for the direct perception that grasps the second moment. Because it is not necessary, it is not a cause, that is its meaning. Explaining that "it becomes meaningless" is "how to remember the sign", the object of the sign is the object of memory, and different from this is the object of direct perception, therefore these two have no relationship, that is its meaning. What is said in the commentary is completely clear. "That" refers to reason. "This" refers to conceptual thought. "That" refers to remembering the sign. Because the sign is the object of the general, so if it is thought that what arises from the memory of its object is also the object of the general, then it is "if it only grasps the general", meaning that direct perception and conceptual thought take the difference of grasping and attachment as their object. Relying on difference is clinging to difference. Therefore, the word "and" in "eye and" is used for certainty, meaning that it is not memory. If you ask why, etc., if the verses such as "if it is real" are saying the meaning of the key points. "Not from the sense gate" shows the pervasiveness of the senses. "The nature of the object" shows that it is not pervasive. Shouldn't this "also produced by the object" be considered? From not seeing the difference made by memory, the direct
Tibetan
མ་དོན་གྱི་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་ཡང༌། དེའི་བསྐྱེད་བྱར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བརྒྱུད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བས་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདྲི་བ་འདི་དང་ལན་ཡང་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གྱི་ནུས་པས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདིས་དབང་པོའི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་དེ་ལྟ་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ ཡང་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་མེད་པ་དང༌། ཡོད་པ་དག་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་ཉིད་ཙམ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི། གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དེས་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་དེའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གོ་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཏེ་ཡུལ་ཅན་སྦྱར་བ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། མཚོན་པའི་རྒྱུ་ལ་ནི་ཡུལ་གོ་བྱེད་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཅན་གོ་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་གོ་བྱའིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཟླ་བ་གཉིས་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དབང་པོ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དབང་པོ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་ཤེ
Chinese
虽然是意义的生起者，但不会变成它的生起者，因为在那里没有见到安立名称，这样想的话，如果“真实”这个词，是由间接生起的，应该用可以推测的来遮止。由于对现量安立名称的境的知识的差别加以重视，所以才提出这个问题并作了回答。因此，通过意义的力量来施加利益，并不能成立没有了知二月等，所以没有过失。然而，如果用这个来近似地表示根的生起，那么收集二月的知识等，也会变成现量。能了知者本身是具有存在和不存在的理由的名称，存在和不存在是有的，仅仅是因本身不是具有存在和不存在理由的，这是为了显示这个意义，所以说“见到能理解者本身”，因为没有安立其他理由的名称，所以不是了知因本身不存在的意义。能理解者本身不迷惑，是安立不共名称的必然结合的境，而生起它，就像对阴影等安立牛的名称一样。显示了仅仅从那儿产生的了知境，也能了知那个有境的必然结合，所以说“它存在”，能理解者本身的境，在根的名称上存在，而不是在境的名称上。它的境的法，即有境结合本身是必然结合，对于表示的因来说，境是能理解者，有境是所理解者。因为那不是境，所以说二月的知识是所理解的。如果那是，即二月知识是现量，即使不是境，又怎么会变成其他的，即推测的境呢？根本身不是那样，如果相对于一个知识，既是它的因，又不是因，那么就不是具有存在和不存在的差别，这是为了显示这个，所以说“根本身是”。这个是
English
Although it is the producer of meaning, it does not become its producer, because there is no naming seen there, thinking like this, if the word "real," is produced indirectly, it should be prevented by what can be inferred. Because of the emphasis on the difference in the knowledge of the object of naming the manifest, this question was asked and answered. Therefore, by the power of meaning to bestow benefit, it is not established that there is no understanding of the second moon, etc., so there is no fault. However, if this is used to approximately represent the arising of the senses, then collecting the knowledge of the second moon, etc., will also become manifest. The knower itself is a name with reasons for existence and non-existence, existence and non-existence are there, only the cause itself is not with reasons for existence and non-existence, this is to show this meaning, so it is said, "Seeing the comprehender itself," because there is no naming of other reasons, so it is not the meaning of knowing that the cause itself does not exist. The comprehender itself is not confused, it is the object of the necessary combination of naming the uncommon, and it produces it, just like naming the shadow, etc., as a cow. It shows that the object of knowledge arising only from there can also know the necessary combination of that object, so it is said, "It exists," the object of the comprehender itself exists in the name of the sense, but not in the name of the object. Its object's dharma, that is, the combination of the object itself is a necessary combination, for the cause of representation, the object is the comprehender, and the object is the comprehended. Because that is not an object, it is said that the knowledge of the second moon is the comprehended. If that is, that is, the knowledge of the second moon is manifest, even if it is not an object, how can it become another, that is, the object of inference? The sense itself is not like that, if relative to one knowledge, it is both its cause and not the cause, then it is not with the difference of existence and non-existence, this is to show this, so it is said, "The sense itself is." This is