Tibetan
ང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བཞིན་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་བཞིན་དུ་ནང་གི་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་རུང་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་པ། །རང་གིས་ཤེས་ཕྱིར་དེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ནི། ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཏེ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་ཅི་ལས་ཤེ་ན་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དང་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེན་པར་བྱ་བའི་ཤེས་བྱའམ་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དོན་བྱེད་བའི་ནུས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་སྟེ་དོན་བྱེད་པའོ། །དེ་དོན་ཅན་ནི་དོན་བྱེད་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ནོ། །གཞན་སེལ་བ་ཞེན་བཞིན་པ་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཤེས་བྱར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། སྒྲས་དོན་ཆ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།། ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱ་བའི་གཞན་སེལ་བ་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཤེས་པའི་རྣམ་པའམ་ཤེས་བྱ་དོན་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རྗེས་འགྲོ་ཅན་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བློ་ལས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ཐ་མི་དད་དུ་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་གོམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ་ནང་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ན་དེའི་དོན་ལ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཐར་ཐུག་པར་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དེ་དངོས་ཏེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྟོགས་པས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ལས་བཟློག་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་བྱེད་ནི་དོན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་དོན་བྱེད་པ་
Chinese
我是因为名相的缘故啊！虽然显现为特别执著之物，但外境本身是无理由的，就像患有眼翳的人看到的毛发一样，实际上是内在的毛发。有能力者不了解，自己了解所以那是了解。这是以“有境者不了解，自知故彼知”的道理来说明的意义。只是为了指示这了解的自性，所以说是“如颠倒”。“非义之自体”的意思是，因为是所求之义，所以是义，不是知识之外的东西。那么是什么呢？只是知识的形象，因为不是共同的。如果说，因为是以外境的自性而显现的执著之境，所以是错乱，这是为什么呢？说是从习气产生的。“彼与事物非”的意思是所知。“非事物”不是所知。所谓“彼”是指所执著的所知或知识的形象。极具作用能力的外境之境，即是作用。彼有义是指了知作用的有义。遣除他者如执著，是因为只对作用而言。为了说明对知识的形象称为所知没有过失，所以说是“以声为义分”。 特别执著的遣除他者是随顺花纹等，但不是知识的形象或所知的作用，因为没有关联，所以说明是“随行声”。“与识异故”的意思是，就像识一样，因为没有关联的缘故。如果问：为什么不会变成意义无异呢？回答说：说了“由见惯习”。因此，“事物”是指所知，不是内在的，也不是可以称为外在的。如果从知识的形象产生的增益是知识，但如果不是意义，那么对意义来说是究竟的，怎么能说对它是究竟的呢？回答说：彼事物是知识形象的意义。增益是显现执著，并且通过了知它，从其他形象中遣除的就是作用。了知者是因为意义的缘故，即是作用。
English
I am for the sake of characteristics! Although it appears as something to be particularly clung to, the external itself is without reason, like hairs seen by someone with cataracts, it is actually internal hair. Those with ability do not understand, one understands oneself, therefore that is understanding. This is the meaning explained by the reasoning of "The object-possessor does not understand, one knows oneself, therefore that is knowledge." It is only to indicate this very nature of knowledge that it is said to be "like reversal." "Not the self of meaning" means that because it is the meaning to be sought, it is meaning, it is not other than knowledge. So what is it? It is only the image of knowledge, because it is not common. If it is said that because it is the object of clinging that appears as the self-nature of the external, it is a delusion, why is this? It is said to arise from habit. "That and things are not" means knowable. "Non-things" are not knowable. "That" refers to the knowable to be clung to or the image of knowledge. The object of the external, which has the power of great function, is function. That which has meaning is that which has the meaning of understanding function. Eliminating others, such as clinging, is because it is only for function. In order to show that there is no fault in calling the image of knowledge knowable, it is said to be "with sound as the meaning division." The elimination of others that is particularly clung to is that which follows patterns and so on, but it is not the image of knowledge or the function of the knowable, because there is no connection, so it is explained as "sound that follows." "Because it is different from mind" means that, like mind, it is because there is no connection. If asked, why will it not become meaning without difference? The answer is, "By seeing habit" is said. Therefore, "things" refers to the knowable, it is not internal, nor is it something that can be called external. If the superimposition arising from the image of knowledge is knowledge, but if it is not meaning, then it is ultimate for meaning, how can it be said to be ultimate for it? The answer is, that thing is the meaning of the image of knowledge. Superimposition is manifest clinging, and by understanding it, that which is eliminated from other images is function. The knower is because of meaning, that is, function.
Tibetan
ཉིད་སྒྲའི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ། །འགྲེལ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བྱ་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ཤེས་པ་སྒྲ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་གནས་པའི་སྤྱིའི་འཛིན་པ་ཡིན་ན། ཀ་བ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང༌། བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། དོན་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིན་ན་བརྫུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་ཕྱིར་འདིས་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཁས་བླངས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་སྔ་མའི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ནི་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་དེའི་རྣམ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ སྣང་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱི་དེའོ། །དེ་དངོས་སྒྲོ་བཏགས་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ལས་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོའི་གཞན་སེལ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ལ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །རང་གི་འདོད་པས་ཞེན་པར་བསྟན་པ་ནི། དེའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་མིང་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་རིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉ་ཕྱིས་ལའོ། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པའོ། །ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་བཞིན་པའི་དངུལ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟའོ་
Chinese
说“ཉིད་”字是为了表示确定的意思。注释也应以同样的方式进行解释。如果有人说，为什么不一定要确定一般事物呢？回答是“通过声音的知识”，意思是，如果是与普遍概念没有关联的认知，就像认知柱子一样，它不是有认识的主体，而且不是虚假的，也是从声音产生的。即使通过作用的差别来认知普遍概念，也会变成虚假的分别念。 “ཉིད་”字是确定的意思。有些人说，因此，即使它像那样承认普遍概念，也只是通过假想作用的自性，来表达排除他者的对象。而“ཉིད་”字使人认识到，它只是显现为先前的排除他者的对象等等。对于此，只有错误的显现才是排除他者的对象，而没有分别念的意义。不是事物对象的，就不是普遍概念的对象。 “像事物的形态一样”的意思是，不是仅仅达到普遍概念的终点，而是不是它的形态。这样，只有没有显现才会造成损害。 “另一方面”是指仅仅达到普遍概念的终点的那一方面。 “它通过事物假想的认识”表明，分别念的自性是将作用与不同于他者的自性结合起来。或者说，“分别念的影像”是指，分别念的自性的排除他者，是对作用的假想，这本身就是具有认识意义的。如果说“以自己的自性”等等，只是在特定情况下进行全面的分析。 “通过自己的意愿来执著”表明，它只是被安立为该名称的对象。用其他名称来称呼其他事物是种类的混淆。 “对于此”是指鱼皮胶。 “将自性假想为其他事物，如银子”是指他人的意愿。 “因为是其他的知识”的意思是，因为是其他的知识。 “它”是指其他的知识。 “它的自性”是指特别假想的银子等等。就是这样。
English
The word "nyid" is said to express the meaning of certainty. The commentary should also be explained in the same way. If someone says, why isn't it necessary to ascertain the general object? The answer is, "through the knowledge of sound," meaning that if it is a cognition that is not related to the universal concept, just like cognizing a pillar, it is not a subject with cognition, and it is not false, and it also arises from sound. Even if the universal concept is cognized through the difference of function, it will become a false conceptual thought. The word "nyid" means certainty. Some say that therefore, even if it acknowledges the universal concept in that way, it only expresses the object of excluding others through the nature of the imputed function. And the word "nyid" makes one realize that it only appears as the previous object of excluding others, and so on. For this, only the erroneous appearance is the object of excluding others, and there is no meaning of conceptual thought. That which is not an object of things is not an object of universal concepts. "Like the form of things" means that it is not merely reaching the end of the universal concept, but it is not its form. In this way, only the absence of appearance causes harm. "The other aspect" refers to the aspect of merely reaching the end of the universal concept. "It, through the cognition of imputed things" indicates that the nature of conceptual thought is to combine function with a nature different from others. Or, "the image of conceptual thought" refers to the exclusion of others in the nature of conceptual thought, which is the imputation of function, and this itself has the meaning of cognition. If it is said "by one's own nature," etc., it is only in specific circumstances that a comprehensive analysis is made. "To be attached by one's own desire" indicates that it is only established as the object of that name. To call other things by other names is a confusion of categories. "For this" refers to fish glue. "To impute the nature as other things, such as silver" refers to the desire of others. "Because it is other knowledge" means because it is other knowledge. "It" refers to other knowledge. "Its nature" refers to the particularly imputed silver, and so on. That's how it is.