Tibetan
་འགྲོ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡང་དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན། རྟོགས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱིའོ། །གོ་བྱེད་སྤྱི་ནི་གོ་བྱ་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་ན་གོ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ལུང་མེད་ན། མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལུད་དང་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱོད་པས་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །བདེན་ཏེ་དེའི་དོན་ཡང་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ལུད་ལས་ཐོག་མར་དེ་རྟོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་པ་ལས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་གཉེན་པོ་བརྟེན་ཀྱང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ་དང་པོ་ནས་དེའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔར་རམ་ཕྱིས་ཀྱང་རུང༌། འབྲེལ་པ་ཅན་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནས་གསུམ་བར་འཕོ་བ་ན་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་བསྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་པ་དང༌། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པའམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་དེ་ལྟར་ཚད་མ་རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པ་ལས། ཐ་དད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཅིག་མ་ཡིན་ཞིང་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཅིག་ནི་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་དེའི་ཡུལ་ལ་གསུམ་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་གཅིག་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་གཅིག་ཁོ་ན་ཚད་མར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་པ་འདིས་གསུམ་ཉིད་དམ་གཅིག་ཀྱང་གཞལ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞལ་བྱ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་གཞན་མེད་ཀྱང་གཉིས་པོ་དེས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གསུམ་པ་འཕངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །འགྲེལ་པར་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་བག་མེད་པས་བརྗོད་པའམ་ཡང་ན་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུད་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་ཁོ་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་གཉིས་པོ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་འོན་ཏེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱི་མེད་པས་གཞན་བྱ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། མེད་པས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོ་བོའོ། །གཞལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་གཞལ་བྱ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་པ་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་གཞན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱིའི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། མེད་པར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་རྗེས་སུ་ དཔག་པའམ་གཉིས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ངེས་ཚད་མ་གཉིས་བ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལ་དེ་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། མེད་པ་དབང་སྐྱེས་བློ་མིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་དབེན་པ་མཐོང་བ་ལས་དེ་དྲན་ན་དེ་མེད་པའི་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པས་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པས་ཕན་བཏགས་པའི་དབང་པོ་ཉིད་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ཉེ་བ་དང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེའི་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན་གྱི། མེད་པའི་ཉེ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལས་དེའི་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཡིན་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་འདི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པལ། དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྣང་བའི་དབྱེ་བ་མེད་པས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྱི་བསྐྱེད་བྱ་ཉིད་ཀྱི་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་ན་མཐོང་བ་དང་ཐལ་བ་ནི་དུས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་རགས་པས་ཕྲ་མོའི་ཤེས་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བ་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་བསྐྱེད་བྱ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལ་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལ་ཡང་ཅིས་མི་འདོད། ཉ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལས་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་དེའི་བསྐྱེད་བྱ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ནི་འདི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་མེད་པ་འདི་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཡུལ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་དབེན་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། འོན་ཏེ་ས་ཕྱོགས་དབེན་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཅིག་གི་རིགས་པ་ཁོ་ནའི་མི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་གཞན་རིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྣང་བཞིན་པ་གཞན་མ་ཡིན་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་གཞན་ཡིན། དེ་མི་སྣང་ན་གཞན་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་ངེས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ནི་མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་འགལ་བ་སྟེ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་པས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མེད་པར་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་སུམ་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ལྡོག་པས་སྟེར་བ་ཏུ་ལྡོག་པར་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་སེམས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལས་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་ཟེར་བ་ལ། སྨྲས་སོགས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ཅན་ནི་གཞན་སེམས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པའི་ངེས་པའོ། །རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཐབས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་གཞན་སེམས་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཏེ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཐབས་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པས་སོ། །མེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ངེས་
Chinese
众生也是这样，总的体性也是这样，因为这个原因，证悟是隐蔽的意义。能知总的方面对于所知差别是不确定的，这是为了说明能知的作用在于其他。如果近似地表示相的差别，那么能知的所有形态都是证悟。那个“也”字是指随后的推测。如果没有忆念近住等修习的道，难道不是不能证悟吗？因为（经中）说要用粪便和道理来辨别。确实，那个意义也仅仅是与道理相关的。如果又说从粪便开始证悟它，即使不是道理，也仅仅是量，因此，为了说明从推测之外，不能证悟超越感官的事物，就说“从有关联的法中”。对于身体等的执着，即使依赖于其他境的对治，也不会获得背离，因为从一开始就仅仅具有那个想法。因此，对于所有的知识，无论是先前还是之后，见到有关联的事物就是量，否则就不是，这是它的意义。有人说，在三处之间转移时，圣教是量吗？对此回答说，从现量和隐蔽的事物中，这也是为了说明不欺骗主要意义的修习，以及依赖于一个集合的知识之因仅仅是推测。推测或者安立推测也仅仅是推测，这是它的同义词。因此，像这样，从“量二”等开始，在体验着不相符的两种相时，体验到的差别既不是一，也不是其他，这才是它的意义。二者的自性的一永远不是，谁会使它的境成为第三者呢？同样，如果自己的相仅仅不是一，谁会使唯一成为量呢？通过这个，说明了三或者一也被两种所量遮止了，这是因为“所量二者可见”。因为没有其他的所量，所以先前已经说明了没有第三量等，这里虽然没有其他，但是这两个却
English
Beings are also like that, and the general nature is also like that. Because of this reason, realization is the meaning of the hidden. The general knower is not certain about the specific knowable, which is to show that the function of the knower lies in others. If the difference of the sign is approximated, then all forms of the knower are realization. The word "also" refers to the subsequent inference. If there is no practice of mindfulness and so on, wouldn't it be impossible to realize? Because (in the scriptures) it says to distinguish with dung and reason. Indeed, that meaning is only related to reason. If it is said again that from dung one first realizes it, even if it is not reason, it is only valid cognition. Therefore, in order to show that one cannot realize things beyond the senses from other than inference, it is said "from related dharmas." Attachment to the body and so on, even if relying on the antidote of other objects, will not obtain turning away, because from the beginning it only has that thought. Therefore, for all knowledge, whether before or after, seeing related things is valid cognition, otherwise it is not, that is its meaning. Someone says, is scripture valid cognition when transferring between the three places? In response, from direct perception and hidden things, this is also to explain the practice of not deceiving the main meaning, and the cause of knowledge that depends on one collection is only inference. Inference or establishing inference is only inference, that is its synonym. Therefore, like this, starting from "two valid cognitions" and so on, while experiencing two dissimilar aspects, the experienced difference is neither one nor other, that is its meaning. The oneness of the nature of the two is never, who would make its object a third? Similarly, if one's own nature is only not one, who would make the only one valid cognition? Through this, it is explained that three or one are also blocked by the two knowables, because "the two knowables are visible." Because there is no other knowable, it has been previously explained that there is no third valid cognition and so on, here although there is no other, but these two
Chinese
所谓的“转化的第三个不是抛弃”，这是一个区别。在注释中，也应解释为类似的含义。所谓的“三”等，其中的“等”字，要么是无意识的表达，要么是为了包含两者都不是的情况。对此，暂时来说，仅仅是自身的特征是理解共同点和差异的对象。认为不存在两种可衡量之物，这被称为“共同点和差异”。因为没有共同点，所以其他事物不是不同的。声称仅仅是自身的特征被理解为两种形式，因为不存在，所以不是可衡量的，这被称为“唯一”。所谓的“特征就是不存在”是负担。为了证明不是可衡量的，这是不确定的，因为不存在也存在于可衡量的事物中，这被称为“不确定性”。所谓的“不存在”是不存在的本质，即其他事物的可衡量性，这被称为“也不存在”。即使对共同对象的推论不是有效的量，但确定不存在的本质仅仅是获得第二种，因此，为了表明推论或变为第二种没有区别，称为：那确定是二量。也就是说，如果使存在显现的感官也使不具有其特征的不存在显现，因为在具有作用的感官中看到理解，那么认为：不存在不是感官产生的意识。也就是说，如果从看到空虚中回忆起它，那么就会产生对不存在的确定，而不是从感官产生的自性，因为将其他特征强加于自身，所以不是依赖。如果说，通过回忆提供帮助的感官本身不是不存在的知识的原因吗？所谓的“从事物的力量”，也就是说，从事物的接近和不接近中，与显现的区分相关的知识是它的产生者，而不是从不存在的接近和另一方面，具有其显现区分的知识不是，因为没有区别地观察。认为事物是知识的观察本身就是产生者，对于不存在来说，这也没有区别，所谓的“事物的能力”，接近和另一方面
English
The so-called "the third of transformation is not abandonment" is a distinction. In the commentary, it should also be explained as a similar meaning. The so-called "three" etc., the word "etc." in it, is either an unconscious expression, or to include the case where neither is the case. For this, for the time being, only its own characteristics are the object of understanding commonalities and differences. Thinking that there are no two measurable things is called "commonality and difference." Because there is no commonality, other things are not different. Claiming that only its own characteristics are understood as two forms, because it does not exist, it is not measurable, which is called "only." The so-called "characteristic is non-existence" is a burden. To prove that it is not measurable is uncertain, because non-existence also exists in measurable things, which is called "uncertainty." The so-called "non-existence" is the essence of non-existence, that is, the measurability of other things, which is called "also non-existence." Even if the inference of a common object is not a valid quantity, the essence of determining non-existence is only to obtain the second, therefore, in order to show that there is no difference in inference or becoming the second, it is called: That determination is a two-quantity. That is, if the sense that makes existence manifest also makes the non-existence that does not have its characteristics manifest, because understanding is seen in the sense that has action, then think: non-existence is not a sense-produced consciousness. That is, if it is recalled from seeing emptiness, then the determination of non-existence will arise, not the self-nature produced from the senses, because other characteristics are imposed on oneself, so it is not dependent. If it is said, is not the sense that provides help through recollection itself the cause of the knowledge of non-existence? The so-called "from the power of things," that is, from the proximity and non-proximity of things, the knowledge related to the distinction of manifestation is its producer, but not from the proximity of non-existence and on the other hand, the knowledge with its manifestation distinction is not, because it is observed without distinction. Thinking that the observation of things by knowledge itself is the producer, for non-existence, there is no difference in this, the so-called "the ability of things," proximity and on the other hand