Tibetan
མིགས་པ་ལོག་ན་ཁྱབ་བྱ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མི་དམིགས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པར་མ་ངེས་པ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མེད་ པར་མ་ངེས་པའི་བདག་མེད་པའི་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། དེའི་མེད་པ་ཡང་བདག་གི་མེད་པ་ལ་འགྱུར་རོ། །དེའི་མེད་པ་ནི་བདག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་མེད་པ་སྟེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པར་རོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པ་ལྡོག་པ་ལ་བདག་གིས་ཁྱབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིའོ། །གང་ལྡོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་སོ། །དེ་ལྡོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་དེའིའོ། །ལྡོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་སོ། །ལྡོག་པ་ལོག་པས་མེད་པའི་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདག་གི་མེད་པ་མ་ངེས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་བདག་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་བདག་མ་དམིགས་པས་མེད་པར་གྲུབ་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་དག་གིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དག་གིས་བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ལུས་དང་བུམ་པ་དག་ལ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་རྒྱུ་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་
Chinese
如果所缘境颠倒，则周遍对境也会颠倒，但不仅仅是事物本身，因为没有所缘境的事物也存在。因此，不缘自我的事物并非不缘，这是它的含义。如果瓶子等事物不能确定为无我，那么在不相似的方面就没有确定性，并且从不相似的方面返回的事物也没有确定性，如生命等返回的事物，这表明与不相似的方面，即无我，不具有周遍性，这就是所谓的“不了解返回”。因为不能确定为不存在的无我的不存在是存在的，所以如果生命等不存在的事物不返回，就不会成为周遍。因此，具有该自性的生命等是周遍的。它的不存在也会变成自我的不存在。它的不存在就是自我、生命等不存在的不存在，即对于生命等而言，这是注释中的内容。所要表达的是，生命等如何能被不存在的返回所周遍呢？“什么”指的是自我。“什么返回”指的是生命等返回。“它返回”指的是特殊返回的那个。“返回”指的是生命等。“它”指的是自我。“返回的返回”是因为不存在的不存在是存在的，这表明作为周遍的事物和另一事物的体性，即自我的不确定性是不可能的，这就是所谓的“因为自我返回没有成立”。如果瓶子上没有缘到自我，因此不能成立为不存在，如果这样说就会变成存在，对此回答说“生命等”。在某些情况下，看到的事物通过看到和所见来确定为存在和不存在，如生命等。但自我不是这样，因为它没有被看到，并且体验会损害当下对它的认知。生命等的存在和不存在难道不是在身体和瓶子上认识到自我的存在和不存在吗？难道不是通过看到和没看到来认识的吗？如果这样想，那么生命等的存在和不存在，是为了说明通过原因，认识到智慧等的存在和不存在，而不是自我，所以说“什么原因”。
English
If the object of focus is reversed, then the pervasive object will also be reversed, but it is not merely the thing itself, because things without an object of focus also exist. Therefore, that which does not focus on self is not non-focus, that is its meaning. If it is not certain that there is no self in things like a pot, then there is no certainty in the dissimilar aspect, and there is no certainty in the return from the dissimilar aspect, such as the return of life, etc. This shows that it is not pervasive with the dissimilar aspect, i.e., the absence of self, which is called "not knowing the return." Because the non-existence of the absence of self, which cannot be determined as non-existent, exists, if the non-existent things like life, etc., do not return, it will not become pervasive. Therefore, life, etc., which has that nature, is pervasive. Its non-existence will also become the non-existence of self. Its non-existence is the non-existence of the non-existence of self, life, etc., i.e., for life, etc., this is what is in the commentary. What is to be expressed is, how can life, etc., be pervaded by the return of non-existence? "What" refers to self. "What returns" refers to the return of life, etc. "It returns" refers to that particular return. "Return" refers to life, etc. "It" refers to self. "The return of the return" is because the non-existence of the non-existence exists, which shows that it is impossible for the nature of the thing to be pervaded and the other thing, i.e., the uncertainty of self, which is called "because the return of self is not established." If there is no focus on self on a pot, therefore it cannot be established as non-existent, if it is said that it will become existent, the answer is "life, etc." In some cases, what is seen is determined as existence and non-existence by seeing and what is seen, such as life, etc. But self is not like that, because it is not seen, and experience harms the present cognition of it. Isn't the existence and non-existence of life, etc., recognized as the existence and non-existence of self on the body and the pot? Isn't it recognized through seeing and not seeing? If you think so, then the existence and non-existence of life, etc., is to explain that through cause, the existence and non-existence of wisdom, etc., is recognized, but not self, so it says "what cause."
Tibetan
བ་སྟེ། གཞན་དུ་ཡང་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བདག་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལུས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་མི་འདོད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལས་ལུས་སོ། །བློ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །གཞལ་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་ནི་ལུས་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལས་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འདོད་ཀྱང་འོངས་པ་སྤང་བར་མི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ནི་མི་འདོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མས་བསྒྲུབ་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུད་འཇོམས་པ་དོར་བྱ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གཞག་སྟེ་ངེས་པའོ། །ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དོར་བྱར་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་འདོད་པས་འདོར་བ་ཡིན་པ་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། བདག་ཅག་གིས་བདག་ལ་སོགས་པ་འདོར་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཉིད་བོར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འདོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མ་འཆོལ་བ་མེད་པ་ནི་འཆོལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བུམ་པ་དང་ལུས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོང་ཅེས་ཟེར་བ་ལ་སྲོག་དང་མིག་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ནི་འབང་རྩོལ་མེད་པས་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ
Chinese
而且，在其他方面也是合理的缘故。说“因为没有命等，所以是法不相同”，没有命等是因为法不相同。说“具有我”是指会变成法不相同。如果身体是无我的话，会像瓶子一样，变成不具有命等，如果这样想，为了显示不希望变成这种结果，所以说“如果稍微”，说“也是不同的”是指身体不同于瓶子。因为具有智慧等，所以稍微有法相同之处，因为在无我方面有法相同之处。说“那个本身”是指不具有命等。因为是可量之故，如果像身体一样，瓶子等变成具有我，那么这些瓶子等就不是无我的，因为会变成没有可量性，是这个意思。像石女的儿子等，是从不相似方的所知性中，从可量性中脱离出来，而且在相似方中也没有，因为没有那个，所以像命等一样是可变的。为了显示即使不希望，也不能舍弃由量成立的道理，所以说“如果不希望”。由量成立的道理，难道不也是应该舍弃的，因为它会摧毁自己的传承吗？因此，有人说，正是因为希望，所以才能确定它，对于这种说法，要确定有实和无实的区分。即使由量成立了荆棘等应该舍弃，但因为希望而舍弃，而像我等应该接受的，却不是这样，如果那样的话，我们舍弃了我等，而你们也因为舍弃了无我，所以就无法确定了，因为没有量的力量，是这个意思。要加上“因为希望而舍弃有实和无实”。没有不混乱，就是混乱本身。说“其他本身”是指记忆和欲望等。如果瓶子和身体在无我方面没有差别，那么命等是怎么来的呢？对于这种说法，要区分命和眼睛。呼气和吸气，是因为没有自在的努力，那么是从哪里来的呢？命等是从努力中产生的。
English
Moreover, it is also reasonable in other aspects. Saying "Because there is no life etc., therefore it is a different dharma," the absence of life etc. is because of the difference in dharma. Saying "Having self" means it will become a different dharma. If the body is without self, it will become like a pot, becoming without life etc. If you think like this, in order to show that you do not want to become this result, it is said "If slightly," saying "also different" means the body is different from the pot. Because it has wisdom etc., so there is a slight similarity in dharma, because there is similarity in dharma in terms of no-self. Saying "That itself" means not having life etc. Because it is measurable, if like the body, the pot etc. become having self, then these pots etc. are not without self, because it will become without measurability, this is the meaning. Like the son of a barren woman etc., it is separated from the knowable nature of the dissimilar side, separated from measurability, and also not present in the similar side, because there is no that, so it is changeable like life etc. In order to show that even if you do not want to, you cannot abandon the reason established by valid cognition, so it is said "If you do not want to." Is the reason established by valid cognition not also to be abandoned, because it will destroy its own lineage? Therefore, some say that it is precisely because of hope that it can be determined, for this statement, it is necessary to determine the distinction between real and unreal. Even if thorns etc. are established by valid cognition as to be abandoned, but because of hope they are abandoned, while things like self etc. that should be accepted are not like this, if that is the case, we abandon self etc., and you also because you have abandoned no-self, so it cannot be determined, because there is no power of valid cognition, this is the meaning. Add "Because of hope, real and unreal are abandoned." There is no non-confusion, it is confusion itself. Saying "Other itself" refers to memory and desire etc. If there is no difference between the pot and the body in terms of no-self, then how does life etc. come about? For this statement, distinguish between life and eyes. Exhalation and inhalation, because there is no independent effort, then where does it come from? Life etc. arise from effort.