Tibetan
ན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་མཐོ་ཡོར་རམ། མི་དག་ཁོ་ནར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཅིག་པ་དེ་བོར་ནས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་ པ་ལས་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐག་རིང་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བ་ལ་ཡང་དེའི་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ལ་ལོག་པ་ཅན་མཐོ་ཡོར་ཉིད་དམ། མི་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ངེས་པ་མ་བཟུང་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བཟུང་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་པོ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་དུ་ངེས་པ་མ་བཟུང་བ་ནི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བློ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པས་དབེན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ངེས་པ་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ཡིད་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའམ། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱ་བའམ། མི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མ་བཟུང་བ་སྣང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་དོན་ལས་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་ཏམ། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་དོན་ཉེ་བ་ན་གནས་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བསྟན་པས། དོན་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཐག་རིང་བ་ན་གནས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ལས། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐག་རིང་པོ་ནས་གནས་པ་ཉིད་ནི་རབ་རིབ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོའི་དོན་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་ཙམ་ལ་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མིག་གིས་ནི་ཐག་རིང་པོ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་ཅན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་དུ་དེ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་བུས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ལ། གང་དུ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དངོས་པོའི་མི་དམིགས་པ་དང༌། མི་དྲན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་དེ་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཚེ་འདྲ་བ་ལ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན། དོན་བྱེད་པ་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་མཐོང་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ལ། གཉི་ག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་བཟུང་ན་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ངེས་པ་མེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའམ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། འོན་ཀྱང་འདྲ་བའི་དམིགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྔོན་པོ་ཞེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་པོར་མཐོང་བ། སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ཡང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་བག་ཆགས་ལས། ཟིན་པོར་གྱུར་བའི་དེ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་ནི་འདྲ་བའི་དོན་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ལས། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པས་བརྡ་ཡོད་ན་དེ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་བྱེ་བྲག་མ་མཐོང་བ་དེ་མཐོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་ཟིན་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི། ཐག་རིང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་དབང་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་བྱེ་བྲག་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཆའི་དོན་བྱེད་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཐ་དད་པ་ ཅན་དངོས་པོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་མ་ངེས་པ་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་གཞལ་བྱ་ཉིད་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ
Chinese
然也。非显现亦高扬耶？非唯于人而生犹豫也。若然者何耶？舍一则一切变易矣。由关联则定其差别，非总相也。如远，近亦应成彼之识故。是故于非显现，返常者高扬耶？非定是人，以未执定故，无所执定之自性是总相，而彼之识亦是犹豫也。于三界不应成过，以定为自彼非有而返遮故，是差别者，若未执定为境，则属包含故。以是之故，说心性，彼非其相，故寂静是犹豫之识也。虽是自彼非有而返遮者，然未执定境决定者之差别也。有事与无事，共同之自性是犹豫，以是二意之因故，是犹豫也，是其义也。又彼以自彼非有而返遮之体性显现，是非显现耶？抑或观待彼之差别亦是非显现耶？名为所缘义之自性，谓所了知耶？或非彼而返遮，未执定差别，显现与一异之非显现自性，是生犹豫之因故，是犹豫也。如是则犹豫之识，岂非从根境所生耶？不如是也。谓由具作用之根境，安住于近处之自力所生故。非具作用者，从安住于远处之势力所生者，则不应成生犹豫也。以安住于远处之自性，如眩翳般，于此如是之识乃有能力也。根境乃随逐彼故，唯于安住近处者乃具能力也。又眼非于远处，是所说之义也。若见义，则不应理，以于彼未见具作用者故。 何处见彼具作用者之方所等耶？
English
Indeed. Is non-apprehension also an elevation? It is not that doubt arises only in people. If so, what is it? Abandon one, and everything changes. From association, there is certainty about its distinction, but not about the general characteristic. Just as with distance, it would also follow that there is knowledge of it in proximity. Therefore, is the inverted constant in non-apprehension an elevation? It is not certain that it is a person, because it has not been determined. The nature of not being determined is the general characteristic, and the knowledge of it is also doubt. It should not be an overextension to the three realms, because it is determined to be a distinction by turning away from what is not it, but if the object is not determined, it belongs to the category. Therefore, it is shown that the very nature of mind, which is not its aspect, is the knowledge of doubt. Although it is what turns away from what is not it, it has not grasped the certainty of the distinction of the determined object. The common nature of things and non-things is doubt, because it is the cause of two minds, it is doubt, that is its meaning. Moreover, does it appear as non-apprehension by the nature of turning away from what is not it? Or, in relation to its distinction, is it also non-apprehension? It is called the nature of the object to be apprehended, that is, what is to be understood? Or, turning away from what is not it, not grasping the distinction, the nature of the appearance and the non-apprehension of one another is the cause of doubt, therefore it is doubt. If so, does the knowledge of doubt not arise from the object of the senses? It is not so. It is said that it arises from the power of the object of the senses that has a function, and is able to abide in proximity. It should not follow that doubt arises from what is not functional, from what arises from the power of abiding at a distance. Because the nature of abiding at a distance, like a mirage, has the ability to know in this way. The object of the senses follows it, so it is only capable of abiding in proximity. Moreover, it is shown that the eye is not for distance. It is not appropriate to say that if the meaning is seen, because the functional one is not seen in it. Where is the place, etc., where that functional one is seen?
Chinese
是。像这样，对于隐藏的火等，人不会产生怀疑。在任何地方，由于事物不与其他事物相混淆的差别，而导致对事物的不认识和不忆念。如果与此相似的事物的作用，能使人从非此作用的事物中区分开来，那么这也是一种认识。否则，那就是颠倒的，比如把鱼鳔误认为是银子。当认识到相似之处时，因为看到了差别，难道不是不会执着于它就是那个吗？如果认为它就是那个，那么从感官产生的认识怎么不是颠倒的呢？如果稍微看到它具有作用，那就不是颠倒的。如果不能确定是两者中的哪一个，那就不是显现，因为必须确定是其中之一。如果不确定，就会陷入怀疑。即使没有认识到“相似”或“就是那个”，但因为与相似的认识相似，对于没有认识到相似本身，又有什么必要呢？就像看到不是“蓝色”所指的蓝色，却能产生蓝色的认识一样，看到相似之处也能产生“相似”的认识。如果特别指明了差别，因为没有“与那个相似”的说法，那么这个与那个又有什么关系呢？从看到那个本体的习气中，如果确信“那就是这个”，那不是从感官产生的。从感官产生的认识，只能看到相似的作用，而那个本体，是意识通过分别念附加的，如果约定俗成，就说“那就是这个”，否则就不是。如果没有看到两者的差别，而没有从看到那个的习气中确信，由于距离远等原因，从感官产生的认识就是分别念的见解。因为在事物中不存在两者差别和性质不一致的部分的作用，即非两者且不同的事物。对于成为量之境的蓝色等，即使不能确定是刹那还是非刹那的体性，也是对作用的可衡量性的现量。不确定是否是刹那等
English
Yes. In this way, a person does not have doubts about hidden fire, etc. Wherever there is a non-apprehension and non-recollection of things due to the distinction that things do not mix with other things. If the function of something similar can distinguish it from something that is not that function, then that is also a kind of cognition. Otherwise, it is inverted, like mistaking a fish bladder for silver. When one recognizes the similarity, because one sees the difference, is it not the case that one does not cling to it as being that? If one thinks it is that, then how is the cognition arising from the senses not inverted? If one sees a little that it has a function, then it is not inverted. If one cannot determine which of the two it is, then it is not an appearance, because one must determine that it is one of them. If one is uncertain, one will fall into doubt. Even if one does not recognize "similar" or "that is it," but because it is similar to the recognition of similarity, what is the need for not recognizing similarity itself? Just as seeing blue that is not indicated by "blue" can generate the cognition of blue, seeing similarity can also generate the cognition of "similar." If the difference is specifically indicated, because there is no saying "similar to that," then what is the relationship between this and that? From the habit of seeing that entity, if one is convinced that "that is this," that is not arising from the senses. The cognition arising from the senses can only see the similar function, while that entity is added by the mind through conceptual thought. If it is conventionally agreed upon, one says "that is this," otherwise it is not. If one does not see the difference between the two, and is not convinced from the habit of seeing that, due to distance, etc., the cognition arising from the senses is the view of conceptual thought. Because in things there is no function of the part where the difference and nature of the two are inconsistent, that is, things that are neither both nor different. For blue, etc., which have become the object of valid cognition, even if one cannot determine whether it is momentary or non-momentary in nature, it is also the direct perception of the measurability of function. Uncertain whether it is momentary, etc.