Tibetan
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཞད་གང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མིག་ནི་དེ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་རིགས་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་འཇུག་པ་ན་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཡོད་པས་ གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ནི་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཀྱང་གང་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ནི། །ཞེས་སྨོས་པའོ། །དེ་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དགག་པར་བྱ་བ་དྲན་པ་དང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་འཛིན་པ་དག་དོར་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རིགས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ལྡོག་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་དག་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་འདིར་ཚོགས་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་འཛིན་པའི་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་ཚད་མ་ལྡོག་པ་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། བསྐལ་པ་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང༌། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་བཟུང་ནས། །དྲན་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལ། །མེད་པ་ཉིད་ཅེས་རྟོགས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལ་ལྟོས་མིན་པར་སྐྱེ། །ཞེས་སྨོས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚད་མ་ལོག་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་གཞལ་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་པ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །བུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ས་ཕྱོགས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ས་ཕྱོགས་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་
Chinese
行为等等在何处进行呢？因为对色法的认知，没有因是不可能产生的。眼睛是对它本身进行推断的工具，这是合理的，因为结果不会对它产生迷惑。无事物不是这样的，因为没有量。从不确定的知识的原因产生也不是这样的。当量产生时，会认知到事物是存在的，当量消失时，难道不会认知到事物是不存在的吗？这是否定了它，因为有量不意味着所量就一定存在。所有量都消失了，难道不会认知到不存在吗？然而，产生“在何处不存在”的知识，那就是无事物的量。对于睡眠等等来说，它是不存在的，也就是，已经说过“执持无事物”。它和睡眠等等没有任何区别。应当否定的，是舍弃对记忆和事物之外的执持，因为它们不是它的差别，因为已经显示了没有自性，那就是“没有事物的种类”。没有自性本身也是具有集合性的，因此是它们的差别，为了显示那些与产生认知的量相伴随的消失，那就是，如果它在这里被称为具有集合性，那么与执持其他事物（如境）相伴随的量消失，是与它相应的境，而不是劫末的境，这是所要显示的。也就是，抓住存在的事物，从记忆中完全结合，认知到不存在，是不依赖于根识而产生的。像这样的量消失，是其他的知识，因为特征不一致。它的瓶子不存在本身也与它不同，因此既不是量也不是所量。这是所要显示的，即“确定为无事物”。瓶子不存在难道不是在不是地面的地方吗？那是因为即使有瓶子也是存在的。唯一性也与地面没有差别，因此与它不同的存在不是自己的。
English
Where do actions and so on take place? Because the cognition of form cannot arise without a cause. The eye is the means of inferring it, which is reasonable, because the result does not confuse it. Non-things are not like that, because there is no valid cognition. What arises from the reason of uncertain knowledge is not like that either. When valid cognition arises, it is known that things exist, and when it disappears, is it not known that things do not exist? This negates it, because the existence of valid cognition does not necessarily mean that the object of valid cognition exists. When all valid cognition disappears, is it not known that it does not exist? However, the knowledge that arises, saying "where does it not exist?", that is the valid cognition of non-things. For sleep and so on, it does not exist, that is, it has been said that "it grasps non-things." There is no difference between it and sleep and so on. What should be negated is the abandonment of grasping onto memory and things other than things, because they are not its differences, because it has been shown that there is no self-nature, that is, "there is no kind of thing." The absence of self-nature itself is also collective, so it is their difference, in order to show those that accompany the disappearance of the valid cognition that generates understanding, that is, if it is called collective here, then the disappearance of the valid cognition that accompanies the grasping of other things such as objects, is the object corresponding to it, not the object of the end of the kalpa, that is what is to be shown. That is, grasping onto existing things, completely combining from memory, recognizing that it does not exist, arises independently of the sense faculties. The disappearance of such valid cognition is another knowledge, because the characteristics are not the same. The non-existence of its pot itself is also different from it, so it is neither valid cognition nor an object of valid cognition. This is what is to be shown, that is, "it is determined as a non-thing." Is the non-existence of the pot not in a place that is not the ground? That is because even if there is a pot, it exists. Uniqueness is also not different from the ground, so the existence different from it is not its own.
Tibetan
ཤེས་པས་འཛིན་པ་ཡིན། ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་འདིས་སྨྲས་པ་ལ། འདི་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱ་བུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ལྡོག་པར་ངེས་པའམ། གཏན་དུ་བའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནི་ཚད་མ་ལྡོག་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་སུམ་གྱི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་དག་གི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གི་ཡང་ཁྱབ་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་བ་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་བྲལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྩོད་པའི་རིག་པ་ལས། དེ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཁོ་བོས་འདི་ནི་མ་དམིགས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ཡང་དག་འབྱུང་ཞེས་སྨོས་པའོ། །དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་མངོན་སུམ་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་དམིགས་པ་དག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོས་དམིགས་ཁོ་བོ་ས་མ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཆོག་གི་ཚིག་གིས་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ནའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་རུང༌། མ་ཡིན་ཡང་རུང་བའི་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་པ་ ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན
Chinese
由识而执持。识的遮遣，是指由与其他的识相异的识所说，名为“此无”之识。不见之量，即是所量之瓶不存在，各自的量如是而决定。最初是从现量而来，其后所说是周遍的不见。仅由外境就能确定识与所识的遮遣，或者成为常恒的识，而以无事物为境的显现，则任何也不存在。那么是什么呢？即是对它的量要确定遮遣之义。现量之行相随行者，如“此是蓝色”，以及比量，即二种分别念，仅从他者的习气而生，如果是量的话，暂时比量并非如此，因为对于未见无事物者，不会执持周遍，因为是以现量执持无事物与事物之周遍，并且那些无事物之周遍也是间接成立的。因此，由比量的力量，从不见而了知无事物，唯有是与彼相异者，因为与彼分离者是被见之故，是彼自性的无事物。即使与彼分离，因为是现量之故，并非周遍的不见。若是这样，在辩论的理路中，如何说“见彼者皆有识所周遍”？在量决定中也说：“我未见此”之正确觉悟也会生起。以见与不见之分别念，显示现量是具有作用的，但并非以“此有故，此无”等语来显示。说道：显示见即是有，即是显示有与见二者是同一的。以“我见，我未见”之士夫语，显示即使是唯有自己的见，或者不是，也是从现量成立，而非由他者。
English
It is held by consciousness. The negation of consciousness is what is said by a consciousness that is distinct from other consciousnesses, which is called the consciousness of "this is not." The non-apprehension as a means of valid cognition is precisely the non-existence of the object to be measured, such as a pot, which is determined by each of their respective means of valid cognition. The first is from direct perception, and what follows is the pervasive non-apprehension. It is only through external objects that the negation of consciousness and objects of consciousness is determined, or it becomes a permanent consciousness, but there is nothing to be manifested with an object that is called non-existence. So what is it? It is to determine the negation of its means of valid cognition. The one that follows the action of direct perception, such as "this is blue," and inference, which are two kinds of conceptual thought, if they are valid cognitions that arise only from the habits of others, then for the time being, inference is not so, because one who has not seen non-existence does not grasp pervasion, because it is by direct perception that one grasps the pervasion of non-existence and existence, and the pervasion of those non-existences is also implicitly established. Therefore, even by the force of inference, the understanding of non-existence from non-apprehension is only those that are different from it, because those that are separate from it are seen, it is the non-existence of its own nature. Even if it is separate from it, because it is direct perception, it is not pervasive non-apprehension. If that is the case, then in the reasoning of debate, how can it be said that "those who see it are pervaded by the presence of consciousness"? In the determination of valid cognition, it is also said that the correct realization of "I have not seen this" will also arise. By the conceptual thoughts of seeing and not seeing, it is shown that direct perception is accompanied by action, but not by statements such as "because this exists, this does not exist." It is said: Showing that seeing is existence is showing that existence and seeing are the same. By the words of a competent person, "I see, I do not see," it is shown that even if it is only one's own seeing, or not, it is established from direct perception, and not by others.