Tibetan
བའོ་ཞེས་གཞན་གྱི་རིག་པ་མེད་པར་འདྲ་བ་ཙམ་སྐྱེས་པས་ན་དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་བདག་ཉིད་འདྲར་འཛིན་ན། །དོན་ནི་སྔར་མཐོང་ཡོད་མིན་པས། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང༌། །འདྲ་བ་ཡིན་པར་དེས་ངེས་འགྱུར། །འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོད་པ། །གང་ཡིན་དེ་ལ་གཉིས་མཐོང་མེད། །དེ་ཚེ་དོན་དང་ཤེས་པའམ། །དེ་དག་སྨོས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །འབའ་ཞིག་མཐོང་བ་ལ་ནི་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་མཐོང་བ་དང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྒྲོ་འདོགས་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་མེད་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ཞིག་འདྲ་བ་ཡང་མི་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ཕྱི་མ་དོན་དང་མི་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ན། དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དོན་ཡིན་ཞིང༌། གང་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་ཞིག་གང་གིས་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་བརྗོད་པ་ལྡོག་པས་ཁ་རོག་འདུག་པར་བྱའོ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རང་དངོས་འོ་ན་དེ། །རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གསལ་བར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དེའི་རང་བཞིན་མི་གསལ་ན། དོན་མི་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་མི་གསལ་ན། དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ནང་དུ་ཞུགས་པ་བློ་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། སྣང་བ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེར་ཡང་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དོན་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ཤེས་པའི་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་རིག་མིན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། །དོན་ཀུན་མཐོང་མེད་འདི་ཡིན་ནི། །བློ་ནི་མངོན་སུམ་མི་སྨྲ་བ། །གང་ཡིན་དེ་ལའང་ལན་བཏབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་ཡང་རིག་པ་སྔ་མ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཆ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བློ་དོན་དང་བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བློའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གནོད་པས་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། འོན་ཏེ་བློའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་དམིགས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་འཇུག་པ་ཅན། །བདེ་སྡུག་བསྔལ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི། །ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དེ་དག་ནི། །བློ་ཉིད་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། །རེ་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པར་བསྐྱོད་པའི་བདེ་བ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་ཡུལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི། དེ་ལས་སྙིམ་ཆུས་གཏོར་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདི་དག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཁས་བླངས་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལས་ཐ་དད་གཞན། །དེ་ཤེས་གང་ཡིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང༌། །རྟོགས་མེད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ན། །རྟོགས་པ་མེད་ན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་འདི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འདི་
Chinese
如果说，因为仅仅是生起了与他者知识没有关联的相似性，所以那不是知识。如果将所见执着为与自身相似，那么，事物因为不是先前见过的，怎么能确定它与所见相似呢？对于不希望相似性本身的事物，就不会有二者同时显现的情况。那时，事物和知识，或者说它们，又有什么可说的呢？仅仅是见到，并不能理解相似性，因为需要理解“这个和这个是相似的”。由于事物、所见、过去和未来无法同时被理解，所以不能那样理解。如果那是虚构的，那么就是分别识，而不是对事物的理解。如果后来的那个也没有自证，那么无穷的过失已经说过了。对于不希望相似性的事物，也不会有对事物的理解，因为不可能在那里进行虚构。如果后来的所见理解为与事物不同的自性，那么，由于没有那种自性，那也不是虚构，因为不承认那种自性。 即使以自性来理解，也只是耗尽为其他事物。因此，什么是事物，什么是分别识，又是什么通过什么来了解呢？因此，通过停止言说，应该保持沉默。难道不是所见吗？柱子等是作为事物本身而被观察的，如果说所见是不合理的，那就不是了。对此已经回答过了。如果见到，那就是以自己的自性来见。然后，在见到白色等时，它的相是什么，如果那是其他的自性，那么，白色等就不会显现。如果那是自己的实体，那么，自己就会非常显现。如果所见本身就是显现的知识的自性，那么，那时自己就是显现的，因为没有其他的显现。如果不是以自己的自性显现，那么，它的自性不显现，事物就不会显现，因为如果显现的自性不显现，就不能说是事物显现。对他人所说的意思是，如果被抓住的显现的相，是进入内部的隐蔽的智慧，那么，显现也隐
English
If it is said that it is not knowledge because only a similarity arises without the knowledge of others. If one grasps the seen as similar to oneself, then, since the object has not been seen before, how can it be determined that it is similar to the seen? For something that does not desire similarity itself, there is no simultaneous appearance of the two. At that time, what is there to say about the object and knowledge, or those things? Merely seeing does not comprehend similarity, because it is necessary to understand "this and this are similar." Since objects, the seen, the past, and the future cannot be understood simultaneously, it is not understood in that way. If that is fabricated, then it is a discriminating consciousness, not an understanding of the object. If that later one also does not have self-awareness, then the fault of infinity has already been stated. For something that does not desire similarity, there will also be no understanding of the object, because it is not possible to fabricate there. If the later seen is understood as a nature different from the object, then, since there is no such nature, that is also not fabrication, because that nature is not acknowledged. Even if understood by its own nature, it is merely exhausted as another object. Therefore, what is the object, what is the discriminating consciousness, and what knows through what? Therefore, by stopping speech, one should remain silent. Is it not the seen? Pillars and so on are observed as the object itself, if it is said that the seen is unreasonable, then it is not. This has already been answered. If seeing, then it is seeing by one's own nature. Then, when seeing white and so on, what is its aspect, if that is another nature, then white and so on will not appear clearly. If that is one's own entity, then oneself will appear very clearly. If the seen itself is the nature of manifest knowledge, then at that time oneself is manifest, because there is no other manifestation. If it is not manifest by its own nature, then, if its nature does not manifest, the object will not manifest, because if the nature of appearance does not manifest, it cannot be said that the object manifests. The meaning of what is said to others is that if the aspect of the grasped manifestation is the hidden wisdom that enters within, then the manifestation also hides.
Chinese
就会变成隐蔽的。因此，显现完全明朗的自性就会变成不明显。如果是这样，就像比量一样，会变成义隐蔽的自性。对于比量来说，显现的明朗也是隐蔽的。如果比量的知识也不是不明显的状态显现，那么在那里也能领悟意义。因此，如果不是自证，一切事物都会变成仅仅是不可见的，所以说知识是自证的，这个观点是成立的。对于不承认自证的那些观点来说，一切事物都不可见，这是因为心识不是现量，对于那些观点也已经回答过了。这个观点在这里也是之前的那个理证。如果不是认识自己的部分，那么心识就不会成为认识境和自己的本体。因为显现是隐蔽的，所以不是认识境。因为不承认，所以不是认识自己。此外，快乐和痛苦，贪恋和嗔恨等等，都会变成是自证的。这些也是心识的自性，因此，心识不是现量，怎么会成为现量所损害的承认的对境呢？如果说是心识的自性，那是不行的。从所依、所缘和串习的差别，进入到不同的状态。快乐、痛苦、贪欲等等的差别现量，心识本身就是所依的差别。例如，眼睛等所引发的快乐是互相不同的，也是以色等为对境的。同样，从串习中，在眼睛等对境本身产生非常明朗等等的所缘等等，也是识，而不是境的境等等。如果从识的集合本身产生境，那就是用手捧水一样白费力气。因此，承认这些是隐蔽的，并没有被现量所损害。像这样，与它不同的其他，稍微也没有认识它的，在没有认识的情况下执著，如果没有认识，就说是自证的现量，这已经不止一次地讲过了。然而，这个
English
it will become hidden. Therefore, the nature of complete clarity of appearance will become unclear. If so, like inference, it will become the nature of hidden meaning. For inference, the clarity of appearance is also hidden. If the knowledge of inference is not an appearance of an unclear state, then there too, the meaning can be understood. Therefore, if it is not self-awareness, all things will become merely invisible, so it is said that knowledge is self-aware, this view is established. For those views that do not acknowledge self-awareness, all things are invisible, this is because mind is not direct perception, and those views have already been answered. This view here is also the same reasoning as before. If it is not aware of its own part, then mind will not become the one that knows the object and its own essence. It is not the one that knows the object, because the appearance is hidden. It is not the self, because it is not acknowledged. Furthermore, happiness and suffering, attachment and hatred, etc., will become self-aware. These are also the nature of mind, therefore, mind is not direct perception, how can it be the object of acknowledgment that is harmed by direct perception? If it is said to be the nature of mind, that is not possible. From the difference of the basis, object, and habituation, it enters into different states. The differences of happiness, suffering, desire, etc., are direct perceptions, mind itself is the difference of the basis. For example, the happiness caused by the eyes, etc., are mutually different, and they are also objects of form, etc. Similarly, from habituation, the arising of very clear objects, etc., in the objects themselves of the eyes, etc., is also consciousness, not the object of the object, etc. If the object arises from the collection of consciousness itself, that is like scattering water with cupped hands, it is a waste of effort. Therefore, acknowledging these as hidden, it is not harmed by direct perception. Like this, other than that which is different from it, there is not even a little bit of knowing it, clinging to it without knowing, if there is no knowing, it is said to be the direct perception of self-awareness, this has been said more than once. However, this