Tibetan
་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། འདི་ནི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ། །དྲན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །གསལ་བ་ཐ་དད་མེད་པ་འདི། །མེད་པར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད། །འདི་ལྟར། རང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་མེད་ཅིང༌། །ཐ་དད་པར་མྱོང་མེད་དེ་ལ། །འདི་ནི་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་ནི། །མིན་ཞེས་ཐ་དད་འདི་མེད་འགྱུར། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཐ་དད་འགའ་ཞིག་རྣམ་འབྱེད་མིན། །ཐ་དད་གསལ་བ་མེད་པ་ལ། །རྣམ་འབྱེད་བློ་མེད་འཚེ་སྩོགས་བཞིན། །གལ་ཏེ་མྱོང་བ་དེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ལས་ཉེས་པར་བསྒྱུར་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མི་སྐྱེ་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་ནི། །ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བར། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའི་བདག་ཉིད་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ཏེ། ཐ་དད་པ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་པར་འབྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་དེ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །མཚེ་མ་དག་ལ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མི་འདྲ་བའི་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་མྱོང་བ་རྟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ནི་དྲན་པར་འགྱུར། རྣམ་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡི། །དོན་གྱིས་མིན་པར་རྟོགས་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ད་ལྟ་བ་ཡིན་ན་དེའི་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་མྱོང་བ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དོན་ལས་དྲན་འབྱུང་ན། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཀུན་ལ་འང་འགྱུར། །དངོས་རྣམས་རྒྱང་རིང་སྩོགས་ཉིད་ནའང༌། །དྲན་པར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡིན། །འོན་ཏེ་མྱོང་ལས་བརྟེན་ནས་ནི། །དེང་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་འགྱུར་མོད། །དོན་མེད་པར་ཡང་ཉམས་མྱོངས་ལས། །དྲན་པ་སྐྱེ་བས་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དྲ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེ་སྤ་ལ་དྲན་པའི་རྟོགས་པས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མོས་པས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལས་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དང༌། རང་རིག་པ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་སོ། །ཡང་བཤད་པ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང༌། །རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་སྣང་བ། །དེ་ཚེ་ མྱོང་བར་རྟོགས་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཕལ་ཆེར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་གཙོར་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཞར་ལ་རང་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་ནི་དཔེ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་ནས་དཔེར་འགྱུར། གང་ཚེ་དེ་དག་གཟུང་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་དབང་པོ་འཛིན་བྱེད་འགྱུར། །བློ་དབང་གཉིས་ནི་རྣག་བདག་ཉིད། །རིག་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཉིད་དོ། །རྫས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་པར་འཛིན་པ་མེད། །རྫས་གཞན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་ཚུལ་ལས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཐུན་
Chinese
不存在，像这样：这是互相之间的差别，想要表达记忆。这个清晰的差别不存在，被说成是不存在的理由。像这样：自身感受与对境没有分开，没有体验到差别，这个不是这样，不是这样的，说不是，这个差别就不存在了。仅仅是体验，不能区分某些差别。对于没有清晰差别的，没有分别的智慧，就像伤害等四种。如果体验对于蓝色等各种各样的相，确定完全清晰，由于错误改变的原因，没有产生分别，那么那个时候，分别之后就不会变成记忆了。如果因为组合的差别，不会无缘无故地变成某种东西，因此从那上面记忆差别，如果这样说，那是不可以的，因为什么原因呢？仅仅是从体验来说，从组合的差别中产生的，作为应该推测的自性，不会变成记忆的原因，因为差别不清晰。仅仅从不清晰的差别中，对于牙齿等等，也不会变成具有分别的分辨的记忆。如果对于那个没有错乱，因此对于对境也体验，所以那是记忆。因此自身没有差别，但是那个从差别本身变成记忆的对境。对于双胞胎，什么时候接受不一样的装饰等等的时候，那个时候就会特别明显地显示差别。例如，因为对境的原因，体验是恒常的，同样也会变成记忆。因此，说“记忆是识”，这样称呼，那是不好的，没有对境的相，怎么会对境变成记忆呢？那个相是过去的，不是通过意义来理解的。如果是现在，怎么说是那个的记忆呢？如果那个相是记忆，为什么不是体验呢？从具有相的体验中，产生具有那个相的记忆，这样说是合理的。像这样：如果从事物产生记忆，因为没有差别，所以对于一切都会产生。事物即使在遥远的地方等等，也看到产生记忆。但是依靠体验
English
does not exist. Like this: This is the difference between each other, wanting to express memory. This clear difference does not exist, and is said to be a reason for non-existence. Like this: Self-experience is not separated from the object, and there is no experience of difference. This is not like this, not like this, saying it is not, this difference does not exist. Just by experiencing, one cannot distinguish certain differences. For those without clear differences, there is no discriminating wisdom, like harm and the other three. If the experience is clearly determined for various aspects such as blue, and no distinction arises due to the cause of erroneous alteration, then at that time, after distinguishing, it will not become a memory. If, because of the difference in combination, it does not become something for no reason, therefore from that, one remembers the difference, if one says so, that is not permissible, because of what reason? Just from the experience, arising from the difference in combination, as the nature to be inferred, it will not become the cause of memory, because the difference is not clear. Merely from the unclear difference, for teeth and so on, it will not become a memory with discriminating distinction. If there is no confusion about that, therefore one also experiences the object, so that is memory. Therefore, although oneself has no difference, that becomes the object of memory from the difference itself. For twins, when one accepts different decorations and so on, at that time the difference will be particularly clearly shown. For example, because of the object, the experience is constant, and it will also become memory. Therefore, saying "memory is consciousness," calling it that way is not good, without the aspect of the object, how can the object become memory? That aspect is past, not understood through meaning. If it is present, how can one say it is the memory of that? If that aspect is memory, why is it not experience? From the experience with the aspect, producing the memory with that aspect, saying so is reasonable. Like this: If memory arises from things, because there is no difference, it will arise for everything. Even when things are far away, one sees memory arising. But relying on experience
Chinese
如今的当下是因，会转变，但无意义地也从经验中，产生记忆，故为了存在。如果识不是具有相状的，那如何忆念成具有那样的相状？如此在识上，以记忆的证悟，除了所缘的相状外，即使非常努力也不会缘到。任何以信解如何作为对境，要知道那就是那样的。因此，从记忆中成立二者的自性，并且自证也是合理的。如是学派也说自证要做的事。又说，以成立二法，自证大多成立。成为自性的显现，那时，为了体验而证悟。如果以成立二法，自证不是极度成立吗？那为何说大多呢？那不是，以成立二法，主要成立的是二法本身，顺带也有自证。因为成为自性的显现，那时是证悟。不是由自证之外的其他证悟。如果名为自证的不是执持自我吗？那么，那就是所取和能取。以何者从那成立，那样从自性转变，是没有例子的。如果说是如灯等，是能明和所明的物体，那不是，灯等不是具有能明，因为能明不依赖于其他。如何以所明和能明本身了解而成为例子？何时那些是所取，那时根成为能取。心和根二者是脓的自性，不是决定是智慧，因此名为自证的是不存在的。如果说您不也认为是执持自我的自性和所取吗？不是的，如此，在那里也从法的分类中，是所取和能取的道理。以物的道理是所取，没有从那之外执持。其他非共同的物自性道理是从执持，共同
English
Now, the present moment is the cause, it will transform, but without meaning, also from experience, memory arises, therefore for existence. If consciousness is not with aspects, then how to remember it as having such aspects? Thus, on consciousness, with the realization of memory, except for the aspect of the object, even with great effort, it is not possible to perceive the object. Whatever is made into an object through faith, know that it is just like that. Therefore, from memory, the nature of both is established, and self-awareness is also reasonable. Thus, the school also says that self-awareness is something to be done. It is also said that by establishing the two aspects, self-awareness is mostly established. The appearance that has become one's own nature, at that time, is realized for the sake of experience. If self-awareness is not fully established by establishing the two aspects, then why is it said to be mostly? That is not the case, by establishing the two aspects, what is mainly established is the two aspects themselves, and incidentally there is also self-awareness. Because the appearance that has become one's own nature, at that time, is realization. It is not realization by anything other than self-awareness. If what is called self-awareness is not grasping at the self, then that is both the object and the subject. By what is established from that, in that way, transformation from self-nature, there is no example of that. If it is said that it is like a lamp, etc., it is an object that can illuminate and be illuminated, that is not the case, lamps, etc., do not have the ability to illuminate, because the ability to illuminate does not depend on others. How can it become an example by understanding the object and the ability to illuminate themselves? When those are the object, then the senses become the subject. The mind and the senses are both of the nature of pus, it is not certain that it is wisdom, therefore what is called self-awareness does not exist. If you say that you do not also consider it to be the nature of grasping at the self and the object, that is not the case, like this, there also from the classification of dharmas, it is the principle of object and subject. By the principle of substance it is the object, there is no grasping from anything other than that. Other non-common object-nature principle is from grasping, common