Tibetan
་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། ཤེས་པ་བདག་ཉིད་གྲོལ་ཞིང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་དམ་ཅི། གཞན་ལ་སྒྲུབ་པ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེར་ནི་བདེན་པའི་དངུལ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ན། འདི་ན་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་ན་ང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཚོལ་བའི་ངལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མེད་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། རྒྱུ་ཡོད་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མིན། །དོན་དམ་ པ་ལ་འང་རྒྱུ་ཡོད་ཉིད། །གལ་ཏེ་རྒྱུར་བཅས་ཕྱིར་འཁྲུལ་ན། །ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པའང་ཉམས་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ཅག་གི་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །མ་འཁྲུལ་པ་འདི་ག་ལས་ཞེས་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འཁྲུལ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཅིའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ། ཡོད་མོད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་བ་གང༌། །དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཕྱི་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་ངེས། །འོན་ཏེ་གང་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་གྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ལས། །འཁྲུལ་འགྱུར་དེ་ལྟ་མིན་པར་མིན། །འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་ཡང༌། །དེ་རྒྱུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན། །དེ་རྒྱུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་
Chinese
即使不能完全确定能认识到无有（的）差别，又如何知道它的具有差别者是隐蔽的呢？ 难道有自性解脱且能认识的识吗？ 对他人成立也是如此。 如果在那里，因为见到真实的银子而可能产生错觉，那么在这里，因为什么也没见到，又会从什么产生错觉呢？ 这将在下面说明。 此外，如果以何种方式才能真正认识到错觉，那我又何必费力寻找错觉的原因呢？ 如果没有原因，那么错觉本身就会不存在，是这样吗？ 不是的，因为有原因，所以不是错觉。 即使是真实，也有原因。 如果因为有原因而产生错觉，那么您的观点也会崩溃。 仅仅说有原因，并不一定是错觉，如果不是这样，那么你们的一切都会变成错觉。 既然对“不迷惑”也要进行驳斥和考察，那么为了认识到这一点，是这样吗？ 这对错觉来说也是一样的。 如果说错觉是先于不迷惑的，那么，如果没有原因，又怎么会没有不迷惑这种说法，又怎么会没有错觉呢？ 即使有，又该如何认识呢？ 如果说错觉不是通过与不迷惑相反的方式来确立的，那么，对其他也是一样的，因为不迷惑也是与错觉相反的。 如果说不迷惑是通过成立的方式，而不是与错觉相反，错觉只有在有损害者的情况下才存在。 因此，错觉仅仅是通过与不迷惑相反的方式而存在，是这样吗？ 这也是不行的， 见到成立的方式是什么， 那就是如此认识的。 外在没有成立， 因此，可以确定那是错觉。 然而，不能说凡是有原因的就是错觉，而是说，凡是错觉，就不会没有原因。 如果是这样，那么具有差别的事物就会成为原因。 错觉的原因是存在的， 不然不会变成错觉。 即使知道错觉的自性， 也能确定那个原因。 那个原因是具有差别的
English
Even if the distinction that allows one to realize the absence (of something) is not fully established, how can one know that its possessor of distinction is hidden? Is there any consciousness that is self-liberated and capable of realization? It is the same when establishing it for others. If there, delusion can arise from seeing real silver, then here, since nothing is seen, from what will delusion arise? This will be explained below. Furthermore, if one can truly recognize delusion in some way, then why should I bother searching for the cause of delusion? If there is no cause, then delusion itself will cease to exist, is that so? No, it is not, because there is a cause, so it is not delusion. Even reality has a cause. If delusion arises because of a cause, then your view will also collapse. Merely saying that there is a cause does not necessarily mean it is delusion; if it were not so, then everything of yours would become delusion. Since even "non-delusion" must be refuted and examined, is it for the sake of realizing that? This is the same for delusion as well. If delusion is said to precede non-delusion, then, if there is no cause, how can there be no such thing as non-delusion, and how can there be no delusion? Even if there is, how should it be recognized? If delusion is not to be established by being the opposite of non-delusion, then it is the same for others, because non-delusion is also the opposite of delusion. If non-delusion is through the mode of establishment, and not the opposite of delusion, delusion only exists when there is something that harms it. Therefore, delusion exists only through being the opposite of non-delusion, is that so? That is also not permissible. Whatever is seen as the mode of establishment, That itself is recognized as such. There is no establishment externally, Therefore, it is certain that there is delusion there. However, one cannot say that whatever has a cause is delusion, but rather, whatever is delusion will not be without a cause. If that is the case, then the thing with distinction will become the cause. The cause of delusion exists, Otherwise, it will not become delusion. Even if one knows the nature of delusion, One can determine that cause. That cause is with distinction.
Tibetan
པ་ཡིན་ན། དང་པོའི་འཁྲུལ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་གང་གིས་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ག་ལས་ཞེ་ན། འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འཁྲུལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ ན་ཡིན་པར་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་ཡིན་ན་ཡིན་མོད་ཅི་ཞིག་སྐྱོན། སྔ་མ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངུལ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ཉ་ཕྱིས་རྟོགས་ན་ལྡོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ལྡོག་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན། ཉ་ཕྱིས་རྟོགས་པའང་ལྡོག་པ་ཉིད། །དེས་ན་དངུལ་དུ་འཛིན་པ་ཡི། །ཤེས་དེ་ཇི་ལྟར་སླར་ཡང་ནི། །བདེན་འགྱུར་གཉི་ག་རྟོགས་ཀྱང་ནི། །མེད་ཅེས་མཐོང་བ་མེད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་ལ་ལ་དག་ཏུ་ཡང༌། །དེ་ཡི་ཤེས་པ་བདེན་གྱུར་ན། དེ་ལ་བརྟན་པར་ཡོད་འགྱུར་ཕྱིར། །གཞན་ལ་བཟློག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །གནོད་བྱེད་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ནི། །གཞན་ལ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི། །བདེན་བྱེད་གནོད་བྱེད་ཤེས་མེད་ན། དེ་ཚེ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཡི། །ངོ་བོ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །འདི་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བཟློག་རིག་དེ་སྟེ་ལྟ་མིན། །དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ངེས་པ་མི་དམིགས་པས་བྱས་ན། ངེས་པར་བྱེད་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་བཟློག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་ན་ནི། །ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་རིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བློ་ནི་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། འདིར་ནི་ལྡན་པའི་དོན་མེད་ཉིད། །དོན་དམ་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །དམིགས་མེད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ
Chinese
如果是这样，首先要了解错误。而且，那也是因为来自错误的因，所以没有存在。因此，无论有因还是无因，以何种自性知道那是错误的自性，就是通过了知自性来安立的。是通过自己的体性成为事物的，而不是通过因的自性。自己的体性是什么呢？这有什么用呢？如果认为了知错误的自性也是错误，那怎么可能呢？如果了知这个是那样，即使是那样又有什么过失呢？如果说前者会变成错误，那也不是，因为会了知为银子。 如果了知为海螺片，就会颠倒。如果存在其他的颠倒之因，那么了知为海螺片也会颠倒。因此，执著为银子的识，如何再次变成真实呢？即使了知两者，难道没有见到说没有吗？如果有些时候，那个的识变成真实，因为对那个坚定存在，所以会对其他进行遮止。如果存在损害者，就会对其他进行错乱。如果与那个相反，没有了知真实者和损害者，那时没有遮止的体性，以什么来了知呢？对此说道：如果遮止之智不是在观察，事物如何能确定为不存在呢？或者，如果确定是通过不观察来完成的，那么其他的确定之因有什么用呢？如果因为观察到遮止，而说那个没有成立，因为没有外境之识，所以会变成唯识。因此，不观察本身就是损害的量，而不是其他的，应该这样理解。因为那个也存在于此，所以如何能使识变成具有所缘呢？因此，心是无须了知的智慧之自性。说具有之义是所要成立的，那也是非常不合理的，因为这里根本没有具有之义。胜义谛是所要成立的。如果不是那样，那时，无所缘会变成所要成立的。以识是无所缘为理由，以无所缘本身作为所要成立的，那如何能成立那个本身呢？
English
If that is the case, first one must understand the error. Moreover, that too does not exist because it comes from the cause of error. Therefore, whether there is a cause or not, it is through knowing the nature of what makes it an error that it is established. It becomes an object by its own nature, not by the nature of the cause. What is its own nature? What is the use of this? If one thinks that understanding the nature of error is also an error, how is that possible? If understanding this is like that, even if it is, what is the fault? If one says that the former will become an error, that is not so, because it will be understood as silver. If one understands it as a conch shell, it will be reversed. If there is another cause for reversal, then understanding it as a conch shell will also be reversed. Therefore, how can the consciousness that grasps silver become true again? Even if one understands both, has one not seen that it is said to be non-existent? If in some cases, the knowledge of that becomes true, because it firmly exists for that, it will be reversed for others. If there is a damaging factor, it will be mistaken for others. If it is the opposite of that, and there is no knowledge of the truth-maker and the damaging factor, then with what nature of non-reversal will one understand? To this it is said: If the knowledge of reversal is not looking, how can it be certain that the object does not exist? Or, if the certainty is done by non-observation, what is the use of other causes of certainty? If it is said that it is not established because of observing the reversal, because there is no external knowledge, it will become only consciousness. Therefore, non-observation itself is the valid cognition that harms, not others, so it should be understood. Since that also exists here, how can consciousness become with an object? Therefore, mind is the nature of wisdom that does not need to be known. To say that the meaning of having is what is to be proven is also very unreasonable, because here there is no meaning of having at all. The ultimate truth is what is to be proven. If it is not like that, then at that time, the objectless will become what is to be proven. Since consciousness is objectless, with what is the objectless itself being engaged to be proven, how can that itself be proven?