Tibetan
ད་པར་དཀའ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་དོན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མ་ཞུགས་ན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་ན་ཡང་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རིག་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེར་ཡང་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་མ་འཁྲུལ་ཤེས་པ་ནི། །ཐུན་མོང་དོན་གྱི་རིག་བྱེད་འདོད། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡང༌། །དོན་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པས་མ་འཁྲུལ་པར་འདོད་པས་རྟོགས་པ་དོན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་པ་ཡི་དོན་ཉིད་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །མངོན་སུམ་མེད་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིག་པ་མིན། །རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཐུན་ མོང་དུ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་མི་རྟོགས་ཏེ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་དག་གིས་ཀྱང༌། །རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐུན་མོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ངས་འདི་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རུང་བའི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ཤད་དང༌། རྨི་ལམ་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དེ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ན་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པས་མཚུངས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་གཉི་གར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་བས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཆོལ་བ་དང་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་བ་ལས། །འཆོལ་པ་གཞན་གང་ཡིན་པར་རྟོགས། །དེ་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང༌། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་གནས་འགྱུར། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་འཆོལ་བ་དང་འབད་
Chinese
现在难以驳斥。它的自性不会变成其他的意义。因此，如果没有进入，就不是觉知。即使进入，也不是其他的意义。如果它是心的自性，那么，蓝色等由自己觉知，怎么能被其他人觉知呢？不是这样的，这是错觉，就像有眼翳的人看到两个月亮一样。在那里也是真实的。就像这样：如何知道没有错觉呢？想要共同事物的觉知作用。同样，错觉也是，将事物本身作为觉知的作用。例如，因为共同的理解而想要没有错觉，就像理解是事物一样，其他也是如此吗？那是不合理的，因为共同的事物本身，不是通过现量所见。因为没有现量，所以不是通过比量来觉知。暂时，现量不能理解共同的他人所觉知。如果不是这样，那么所有他人的理解都将被认为是无因的。然而，其他人也，理解也是如此。因此，它的那个本身，是共同的吗？就像我理解这个一样，在可行的境域中存在的其他事物也被理解，这在世间是公认的吗？不是的，因为有眼翳的人看到的毛发，以及在梦中看到的事物，也没有那样的理解。在那里也是存在的。在梦境中也是同样的自性。因此，因为它和那个相似，所以它也是外在的吗？不是的，因为习惯的力量使自身显现为那样，但那里没有其他，这是世间的公认。同样，清醒的状态也是相似的。究竟而言，无论在哪种情况下，都只是显现为自己的体性，因此没有能指和所指。如果梦中一切都是自然而然、毫不费力地成就的，那么，怎么知道知识是相同的呢？那不是的，从蓝色等显现中，理解到什么是其他的自然而然。那也是从习惯的力量中产生的。因此，这怎么会改变状态呢？仅仅是显现为蓝色和黄色等，那是自然而然和努力
English
Now it is difficult to refute. Its own nature does not change into other meanings. Therefore, if it does not enter, it is not awareness. Even if it enters, it is not another meaning. If it is the nature of the mind, then, how can blue and so on be perceived by oneself, how can it be perceived by others? It is not so, this is an illusion, like a person with cataracts seeing two moons. There too, it is the reality. Like this: How to know that there is no illusion? Wanting the function of awareness of common things. Similarly, illusion also, takes the thing itself as the function of awareness. For example, because of common understanding, wanting no illusion, just as understanding is the thing, is it the same for others? That is not reasonable, because the thing itself that is common, is not seen by direct perception. Because there is no direct perception, it is not perceived by inference. For the time being, direct perception cannot understand what is perceived by others in common. If it is not so, then all others' understanding will be considered causeless. However, others also, understanding is also the same. Therefore, is its very self common? Just as I understand this, other things that exist in the feasible realm are also understood, is this recognized in the world? No, because the hair seen by a person with cataracts, and the things seen in dreams, do not have such understanding either. There too, it exists. In the dream state, it is also the same nature. Therefore, because it is similar to that, is it also only external? No, because the power of habit makes oneself appear as such, but there is no other there, this is the world's recognition. Similarly, the waking state is also similar. Ultimately, in either case, it is only appearing as one's own nature, therefore there is no signifier and signified. If everything in a dream is accomplished naturally and effortlessly, then how do you know that knowledge is the same? That is not so, from the appearance of blue and so on, understand what other naturalness is. That also arises from the power of habit. Therefore, how does this change state? It is only appearing as blue and yellow and so on, that is natural and effort
Tibetan
པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་གཞན་ག་ལ་ཡོད། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་མོད་ལ་མཚེའུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པར་བཟུང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས། འདི་འདི་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་ག་ལས་འགྱུར་ཞིང་འདི་མེད་པར་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཡང་ག་ལ་འགྱུར། འདི་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་འཆོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ན་རྨི་ལམ་དུ་འང༌། འཆོལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་སད་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཡང༌། འཆི་ལྟས་སྩོགས་ཀྱིས་འཆོལ་བར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཆི་ལྟས་དང་འཆི་ལྟས་མ་ཡིན་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གཞན་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་པར་ནི་འཆོལ་པ་དང་མ་འཆོལ་པ་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང༌། འཁྲུལ་པ་དང་བྲེལ་བ་ནི་མ་འཆོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ལ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཡོད་པའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ག་ལ་ཞིག །རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བག་ཆགས་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་དང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་
Chinese
沒有努力而轉變的其他在哪裡有呢？雖然在樹木等處眾多，但因為轉變成湖泊等，所以說沒有努力而轉變。如果這樣說，那麼，所謂的沒有努力而轉變是什麼呢？如果認為已經成為果的識是果，已經成為因的是因，那麼，這個從這個轉變，從哪裡轉變呢？沒有這個，這個產生，像這樣確定的情況又怎麼會發生呢？對此沒有現量，也沒有比量。說這個是錯亂，也不是能成立的道理。因為串習的差別，即使在夢中， 也會顯現沒有錯亂等。同樣，在清醒的狀態中，也會因為死亡的徵兆等而看到錯亂。如果說這是因為死亡徵兆的過失，那麼，不是的。因為死亡徵兆和非死亡徵兆沒有差別。對此還需要其他的區分，對此也需要其他的區分，因為是其他的緣故，從什麼而變得不同呢？像那樣的情況是不存在的。如果說僅僅是自己就能變得不同，那麼，不是的。因為這是自己的自性僅僅是究竟的緣故。自己本質的究竟不是他者所能知的。僅僅是認識自己的本質，錯亂和不錯亂是相同的。如果說長久地隨順、迷惑和倉促是不錯亂，那麼，不是的。因為現量不作長久的隨順。因此，如果其他的分別念成為剩餘，那麼，那樣也不能了知意義，因此也不能從那裡安住。那也是因為對自己的本質是現量的緣故。如果說由體驗事物所產生的分別念是具有不欺騙性的，那麼，不是的。因為沒有建立關係。當體驗事物的時候，沒有分別念。當有分別念的時候，沒有體驗，因此在這裡怎麼能建立關係呢？如果說是通過分別念，那麼，那也不是量。那也是因為依賴於關係的緣故，還需要其他的分別念，因此是沒有窮盡的。如果這樣，那麼，和習氣又是如何建立關係的呢？因為在勝義中也不是那樣，所以這也是宗派，已經闡述完畢。
English
Where else is there transformation without effort? Although there are many in places like trees, it is said that they transform without effort because they transform into lakes and the like. If you say that, then what is meant by transformation without effort? If you consider that the consciousness that has become the fruit is the fruit, and that which has become the cause is the cause, then this transforms from this, from where does it transform? Without this, this arises, how can such a certainty occur? There is no direct perception of this, nor is there inference. To say that this is confused is not a valid argument. Due to the difference in habituation, even in dreams, appearances such as non-confusion arise. Similarly, even in the waking state, confusion is seen due to omens of death and the like. If you say that this is due to the fault of omens of death, then it is not so. Because there is no difference between omens of death and non-omens of death. Further distinctions are needed for this, and further distinctions are needed for that. Because it is other, from what does it become different? Such a situation does not exist. If you say that it becomes different only by itself, then it is not so. Because this is the ultimate limit of its own nature. The ultimate limit of one's own essence is not knowable by others. Merely knowing one's own essence, confusion and non-confusion are the same. If you say that prolonged following, delusion, and haste are non-confusion, then it is not so. Because direct perception does not engage in prolonged following. Therefore, if other conceptualizations become superfluous, then even that cannot understand the meaning, and therefore cannot abide there. That is also because it is directly perceived in its own essence. If you say that conceptualizations arising from experiencing objects are infallible, then it is not so. Because no relationship has been established. When objects are experienced, there is no conceptualization. When there is conceptualization, there is no experience, so how can a relationship be established here? If you say it is through conceptualization, then that is not a valid cognition either. That is also because it depends on a relationship, and other conceptualizations are needed, so there is no end to it. If so, then how is a relationship established with habitual tendencies? Because it is not so in ultimate reality, this is also a tenet, and it has been explained.