Tibetan
་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དབེན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་བློ་དབྱེ་རང་ཉིད་ལས། །གྲུབ་འགྱུར་དེ་དག་གིས་དེའི་དོན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཐུག་མེད་ཕྱིར། །འགའ་ཡང་ཐ་དད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །བློ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །ཚད་མས་ཐ་དད་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དངོས་མེད་དེ་ཡང་དངོས་མེད་པ། །གཞན་གྱིས་ངེས་བཟུང་དེ་ཡང་ནི། །གཞན་གྱིས་དེ་ཡང་དེ་ལས་ནི། །གཞན་གྱིས་ཡིན་ཕྱིར་ཐུག་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་འགལ་ཟླ་དྲན་པ་ མེད་པར་མི་འཇུག་གོ །འགལ་ཟླ་དྲན་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པར་བཟུང་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྔོན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པས་དེར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་ཟད་དེ། གང་གིས་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འཇུག་པ་ན་དེས་འདི་ལས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་ནི་དེའི་ཚེ་འགལ་ཟླར་དྲན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འཇུག་པར་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ལ། །གཞན་གསལ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡང༌། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་མི་དམིགས། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་གཞན་དེར་མེད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱང་བས་ནི། །དེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དེ་དེ་ལ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དེར་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ན། །གཞན་མ་གསལ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།། གལ་ཏེ་གཞན་གསལ་ལ་མེད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མ་མྱོང་བ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་དངོས་པོ་མེད་དེ་རྟོགས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་ དང་གཞན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་ལས་རྟོགས་པས། །རང་ཉིད་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཅན། །དེ་མེད་རྣམ་གཞག་གོ་བྱེད་ཡིན། །དེས་ན་རང་བཞིན་ངེས་པ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང༌། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་མ་གྲུབ་པ་དང༌། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རང་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། གཞན་དུ་དོན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད། །མི་དམིགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་ངོ་བོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཞན་ལས་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ས་ལས་མི་འགྲོལ་ལོ། །འོ་ན་དམིགས་པས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱི
Chinese
因此，由体验到远离他者的自性而产生的分别念，与那远离他者的自性本身并无不同。因此，智慧的区分源于自身，由那些已成立的事物来证明它的意义。如果不是这样，由于没有尽头，任何差别都无法成立。智慧是自证，完全成立地反作用于他者，并且由于它是意义的差别，所以体验的名称是圆满的。如果不是从现量本身区分，而是从非实物的量区分，那么由于没有尽头，将无法理解。就像这样：如果非实物的量成立差别，那么那非实物也是非实物的，被其他事物确定，而那其他事物又来自其他事物，因此没有尽头。那样的话，名称将不复存在。第十五品。如果非实物的量理解了现量未理解的差别，那么那非实物不会在没有忆念对立面的情况下起作用。忆念对立面也是从现量执取差别而产生的，因此非实物变得没有意义，就像之前一样，因为现量本身执取差别。或者，如果在那儿，没有非实物的差别，那么非实物本身就不是没有意义的吗？如果是这样，那么在那时也依赖于忆念，因此在那儿，另一个忆念会使非实物起作用，因此没有尽头。这只是在承认之后才说的，因为当某物在那时使非实物起作用时，它会执取与此不同的事物，而这样执取在那时是不可能忆念对立面的。因此，非实物是不可能起作用的。因此，在其他人的观点中，根本没有对差别的理解。因此：体验具有自性差别，显现他者并非他者。因此，那不被观察到，也并非与此不同的差别不被观察到。观察到具有差别的自性本身，就成立了与此无异，如果没有体验到具有差别的自性，那么他者不存在于此就无法成立。如果体验到具有差别，那么
English
Therefore, the conceptualization that arises from experiencing the nature of being devoid of others is no different from that very nature of being devoid of others. Therefore, the distinction of wisdom arises from itself, and its meaning is proven by those things that have been established. If it were not so, since there is no end, no difference could ever be established. Wisdom is self-awareness, perfectly established as acting upon others, and since it is the distinction of meaning, the term "experience" is complete. If it is not distinguished from direct perception itself, but rather from a non-entity valid cognition, then since there is no end, it will not be understood. Like this: If a non-entity valid cognition establishes difference, then that non-entity is also a non-entity, determined by something else, and that something else is also from something else, therefore there is no end. In that way, names would cease to exist. Fifteenth Chapter. If a non-entity valid cognition understands a difference not understood by direct perception, then that non-entity will not function without the recollection of an opponent. The recollection of an opponent also arises from directly perceiving a difference, therefore the non-entity becomes meaningless, just as before, because direct perception itself grasps the difference. Or, if there is no difference in non-entity there, then is the non-entity itself not meaningless? If so, then at that time it also relies on recollection, therefore there, another recollection will cause the non-entity to function, therefore there is no end. This is only said after admitting it, because when something causes the non-entity to function at that time, it grasps something different from this, and grasping in that way is impossible to recollect an opponent at that time. Therefore, the non-entity is impossible to function. Therefore, in the view of others, there is no understanding of difference at all. Therefore: Experiencing a specific nature, revealing others is not other. Therefore, that which is not observed, and also the difference that is not different from that is not observed. Observing the nature of the specific itself establishes that it is no different from that, and without experiencing the nature of the specific, it cannot be established that the other does not exist there. If the specific is experienced, then
Chinese
也就会变成像那样的，如果它不在那个里面，怎么会变成那样呢？在其他地方和时间变化，并不是因为在那里没有，因为那不是所缘的相。如果有人这样说，那是不对的，就像这样：如果体验到特殊的自性，怎么会不显现其他呢？如果其他显现却没有，那就不会成立。没有体验到特殊自性，也不会变成没有意义。如果体验到瓶子等特殊的自性，因为认识到没有事物，其他人能做什么呢？即使认识到没有事物，却没有认识到自己的自性差别，那就不是体验到特殊的自性。认识到自己的自性，是必须要做的事情。已经阐述了，在没有事物的情况下，不能将其他的自性认识为自己的自性。体验到其他的特殊， 和其他事物不存在是成立的，而不缘其他事物本身也是缘那个事物的特殊。因此，这个不缘是：自己从现量中认识到，具有仅仅自己进入的特点，是理解那个不存在的工具。因此，因为自性决定的所缘的自性，不缘本身就是事物不存在，所以不缘和事物不存在是成立的，并且也是通过现量成立的，因此不会有不成立和没有关联的过失。那个不缘也是原因的能力，因此，仅仅自己进入是事物不存在的名称适用的原因。如果不是这样，所缘的无自性就是所缘，事物的无自性就是事物，那样的话，因为没有尽头，所以不会成立，这样说：在其他方面，实际上不存在，会从不缘中认识到。因为其他没有所缘，所以会变成没有尽头。就像事物没有自性是从不缘中产生的一样，所缘的没有自性的自性，不缘也是从其他的不缘中产生的，并且那个没有自性的自性也是从其他中产生的，因此无法从没有尽头的地步解脱。那么，因为所缘成立事物
English
it will become like that. If it is not in that, how can it become like that? Changing in other places and times is not because it is not there, because that is not the characteristic of the object of perception. If someone says that, it is not right, just like this: If you experience a special nature, how can other things not be clear? If other things are clear but do not exist, then it will not be established. Not experiencing a special nature will not become meaningless. If you experience the special nature of a vase, etc., what can others do by realizing that there is no object? Even if you realize that there is no object, but you do not realize the difference in your own nature, then you are not experiencing the special nature. Realizing one's own nature is something that must be done. It has already been explained that in the absence of things, one cannot recognize the nature of others as one's own nature. Experiencing the special characteristics of others and the non-existence of other things is established, and not perceiving other things is also perceiving the special characteristics of that thing. Therefore, this non-perception is: one realizes it from direct perception, it has the characteristic of entering only by oneself, and it is a tool for understanding that non-existence. Therefore, because the nature of the object of perception, which is determined by its own nature, is the non-perception itself, which is the non-existence of things, the non-perception and the non-existence of things are established, and they are also established through direct perception, so there will be no faults of non-establishment and no connection. That non-perception is also the ability of the cause, therefore, entering only by oneself is the reason why the term "non-existence of things" applies. If it is not like this, the non-self-nature of the object of perception is the object of perception, and the non-self-nature of things is the thing, then because there is no end, it will not be established. It is said that: In other aspects, it is actually non-existent, and it will be recognized from non-perception. Because there is no object of perception for others, it will become endless. Just as the non-self-nature of things arises from non-perception, the nature of the non-self-nature of the object of perception, non-perception, also arises from other non-perceptions, and the nature of that non-self-nature also arises from others, so it cannot be liberated from the state of endlessness. Then, because the object of perception establishes things