Tibetan
མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་འགྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་ན། འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དགག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་དམིགས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་དམིགས་བའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་དང་ཁྱབ་བྱ་མེད་ན་ནི། །གོ་འགྱུར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རང་རྒྱུད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཞིག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་འམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟན་ནི་དེ་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་ཅི་སྟེ་མ་སྦྱར་ཞེ་ན། སྦྱར་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ལྡོག་ཉིད་ཀྱིས། །དོན་ ལྡོག་པ་ནི་བརྗོད་པ་ལས། །མི་དམིགས་དཔེ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་པར་ནི་མ་བཤད་དོ། །མི་དམིགས་པའི་དཔེ་ནི་སྨོས་པ་ཉིད་དེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ལྡོག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཉིད་དམ་རྒྱུ་དངོས་ནི། །གྲུབ་ན་ལྡོག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ
Chinese
因为现量是从事物产生的，所以能起作用的能力就是可衡量的。因此，能起作用的事物本身就是能被理解的。这也是因为与事物不存在相反的缘故，因为具有相反性，怎么会是具有随同性的理由呢？已经说过不存在和具有相反性也是变化的。因此，事物本身等等也已经阐述了。因此，在随同性和相反性中，就是果和自性的理由。如果说否定本身是通过完全不现见来成办一切，等等，难道不是已经显示了不现见也是第三种理由吗？或者说，这是在阐述事物领域的理由的详细分类。如果是这样，那么就必须阐述不现见的关联吗？如果说，已经阐述了除了它的自性和从它产生的事物之外，没有其他的关联，那么，这里要说的是：因为没有原因和周遍，如果不存在结果和所周遍，那么，对于理解转变的事物不存在来说，没有其他的能成立者。所谓的事物不存在，在自续中作为名言的对境来说，是没有的。然而，所要表达的事物本身的事物不存在。那个事物也因为是隐蔽的，所以在犹豫的时候，怎么会说不存在呢？那不仅仅是理解不现见，而是因为存在着没有成为可见的特征。如果说，它的原因或者周遍不存在，那么，它就会被成立为不存在。对于它来说，也因为是那两种关联的方式，所以成立为不现见和相反性。如果问为什么没有举例说明，那么，仅仅是举例说明而已。就像这样：因为原因和自性相反的缘故，从表达意义的相反性中，因为成立了不现见的例子，所以没有分别阐述。如果问，不现见的例子已经说了，为什么不是另外的呢？因为表达了原因和自性相反的缘故，果和自性的意义是相反的。自性本身或者原因事物，如果成立，那么就会成立为相反。
English
Because direct perception arises from things, the ability to perform a function is what can be measured. Therefore, the very act of performing a function is what makes it understandable. This is also because it is the opposite of the non-existence of things; since it possesses opposition, how can it be a reason with concomitance? It has already been said that non-existence and possessing opposition are also change. Therefore, things themselves, and so on, have also been explained. Therefore, in concomitance and opposition, there are the reasons of effect and nature. If it is said that negation itself accomplishes everything through complete non-apprehension, and so on, hasn't it been shown that non-apprehension is also the third reason? Or rather, this is explaining the detailed classification of reasons in the realm of things. If that is the case, then shouldn't the connection of non-apprehension be explained? If it is said that it has been explained that there is no other connection other than its own nature and what arises from it, then here it is said: Because there is no cause and pervader, if there is no effect and what is pervaded, then for understanding the transformation of the non-existence of things, there is no other establisher. The so-called non-existence of things, as an object of designation in its own continuum, does not exist. However, it is the non-existence of the thing itself that is intended to be expressed. That thing, also, because it is hidden, how can it be said to not exist when there is doubt? It is not merely understanding non-apprehension, but because it exists without becoming a characteristic of visibility. If it is said that its cause or pervader does not exist, then it will be established as non-existent. For it, also, because it is the very way of those two connections, it is established as non-apprehension and opposition. If you ask why an example has not been given, then it is merely giving an example. Like this: Because of the opposition of cause and nature, from expressing the opposition of meaning, because the example of non-apprehension is established, it has not been explained separately. If you ask, the example of non-apprehension has already been mentioned, why is it not separate? Because it expresses the opposition of cause and nature, the meaning of effect and nature is opposite. Nature itself or the cause of things, if established, then it will be established as opposite.
Tibetan
་ལ་སོགས་པས་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏེ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་ལའང་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་ལས། །སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བཤད་པས། །བལྟར་རུང་དོན་ལ་དེ་ཞེས་བསྟན། །ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་སྨྲས་པ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་བདག་ལྡོག་པས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་ལྡོག་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བདག་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་བལྟར་རུང་བའི་དོན་ལ་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། འདིས་ནི་དངོས་ལས་དངོས་པོའི་ཆོས། །ཁས་བླངས་མེད་པར་དགག་པ་ཉིད། །སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་མ་དག་གིས་ནི། །མ་ཡིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་པ་མ་བྱས་པར་དགག་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་དམིགས་རུང་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཡོད་པ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ མིན། །མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ད་ཅི་ལྟར་འདི་གཉིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན། ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་དག་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་ཡོད་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་
Chinese
诸如此类已经阐述完毕。自性不可得也已经阐述完毕。因为以原因和本体不可得的缘故，事物会消失。如同以量成立而说的人们，等等已经阐述完毕。如果成为所缘的特征的差别如何成立呢？这里阐述道：对于那个，从没有看见人，因为生命等不消失的缘故，说理由是犹豫不定，所以在可以观察的意义上指出了“那个”。其他论者说道：瓶子等事物是因为我消失的缘故，因此如果活着的身体我也消失的话，那么生命等也会消失。对此，论师说，因为我不可见，所以在瓶子等事物上我不存在没有成立，仅仅是不可得是犹豫的原因。因此，在可以观察的意义上，不可得是可以理解的，这样阐述道。如果仅仅通过成立遣除，所有的理由不都是不可得吗？那么，怎么会成为三种理由呢？这个过失是没有的，像这样：这个是从事物中，事物之法，在没有承诺的情况下遣除。先前的成立者们，为了成立非有。这个对于土地等事物也不是成立非有，而是对于事物的本体，在没有承诺的情况下成立遣除。而先前的自性和果的理由等，是通过非有的方式成立遣除。因此，虽然关联相同，但因为对境不同，所以仅仅是不同。那么，自性不可得有什么关联呢？说那是它的自性，对于那些可以见到的，存在不是除了见到之外，不存在不是除了不可得之外。然而，仅仅是不可得。如果知识消失是不可得，存在消失不是事物不存在吗？那么，现在这两个怎么会是它的自性呢？知识和所知是不同的，同样，那些不存在也是如此。知识本身是意义的存在，因为即使没有知识，它也是存在的。像这样，隐蔽的
English
This and similar points have already been explained. The non-apprehension of own nature has also been explained. Because things disappear due to the non-apprehension of cause and essence. Likewise, it has already been explained by those who say that it is established by valid cognition, and so on. If the distinction of becoming the characteristic of the object of apprehension is established, how is it established? Here it is explained: For that, from not seeing a person, because life and so on do not disappear, saying that the reason is uncertain, therefore, it is shown as "that" in the meaning that can be observed. Other debaters say: Things like pots are because I disappear, so if I also disappear in the living body, then life and so on will also disappear. To this, the teacher said, because I am invisible, therefore, the non-existence of me in things like pots is not established, only non-apprehension is the cause of doubt. Therefore, it is explained that non-apprehension is understandable in the meaning that can be observed. If all reasons are not non-apprehension only by establishing exclusion, then how can there be three reasons? This fault is not there, like this: This is from things, the dharma of things, excluding without commitment. The previous establishers, in order to establish non-existence. This is not establishing non-existence for things like land, but rather for the essence of things, establishing exclusion without commitment. And the previous reasons of self-nature and effect, etc., are establishing exclusion through the way of non-existence. Therefore, although the connection is the same, it is only different because the objects are different. Then, what is the connection to the non-apprehension of self-nature? Saying that it is its own nature, for those who can be seen, existence is not other than seeing, non-existence is not other than non-apprehension. However, it is only non-apprehension. If the disappearance of knowledge is non-apprehension, is the disappearance of existence not the non-existence of things? Then, how can these two be its own nature? Knowledge and the knowable are different, and similarly, those non-existences are also like that. Knowledge itself is the existence of meaning, because even without knowledge, it exists. Like this, hidden