Tibetan
དེས་ན་ཉེན་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག །དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དམིགས་འགྱུར་བ། །དྲན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། གཞན་པ་སྔར་མེད་རང་བཞིན་ནི། །འཛིན་ན་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། །དྲན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་གཟུང་བ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། སྔོན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཟུང་བའི་དོན་ཉིད་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་འཛིན་ བའི་ཕྱིར་དེ་དྲན་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ལྐོག་ཉིད་དོན་གྱི་ངོ་བོའམ་ཅི། །ཅི་ག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེ་ན། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་དེ་སྣང་འགྱུར། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་འཛིན་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ་འདི། དངོས་མེད་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི། །ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན། །དེ་ལས་དེ་ནི་ཐ་དད་ན། །དངོས་པོ་གཉི་གར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། རིལ་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དུ་མར་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ལ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་མེད་དངོས་པོ་ལས། །གཞན་མིན་གཞན་འཛིན་ཅི་ལྟར་ཡིན། །ཚད་མ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཐ་དད་མེད་པར་ག་ལས་འཛིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་རྟོགས་ལ། གཞན་གྱིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད
Chinese
那么，如果说没有这个过失，那么，所谓的隐蔽是什么呢？它不是现量所缘的对境。现量所缘的对境，是进入忆念的对境。如果是其他以前没有的自性，那么执持时如何忆念呢？忆念是进入现量所缘的对境，如果不是这样，而是执持以前没有的，那么如何忆念呢？具有先前没有的对境不是忆念。然而，如果认为因为执持所取的对境本身是隐蔽的，所以它是忆念，这也是不行的。隐蔽本身是对境的体性吗？还是对境的知性的体性？如果是对境的自性，那么它会在现量中显现。对境的自性是什么，它就会在现量中显现，例如蓝色等。如果认为因为能力确定，所以它会在忆念中显现，例如在事物存在和不存在的自性中，存在的自性是现量执持，而不存在的自性则成为其他自性的事物不存在的量之行境，那么，这也是堕入自己的宗派，即：如果无事物是有事物，那么为什么现量不执持？如果它与它不同，那么如何成为二事物？事物不同的相是行相不同。如果行相不同却没有不同，那么将成为一个整体自性。然而，事物是通过事物的行相不同而成为多，而不是事物和无事物。事物与无事物不同，因为事物和无事物没有其他的无事物。如果不是这样，那么将成为无穷。如果无事物与事物不是他体，那么如何执持他体？如果因为是不同的量，那么没有不同又如何执持？如果事物的分是现量执持，而无事物的分是其他量执持，如果是这样，因为是互相不混淆地了知，所以如何了知事物和无事物的自性是一？如果眼识了知色，而其他了知声等，那么自性
English
So, if it is said that there is no such fault, then what is meant by 'hidden'? It is not an object of direct perception. What is an object of direct perception is what enters into memory. If it is another, previously non-existent nature, then how can it be remembered when it is grasped? Memory enters into what is directly perceived; if it is not so, but what was previously non-existent is grasped, then how can it be remembered? That which has a previously non-existent object is not memory. However, if it is thought that it is memory because it grasps the object itself that is grasped as being hidden, that is also not acceptable. Is the hiddenness itself the nature of the object, or is it the nature of the knowing of the object? If it is the nature of the object, then it will appear in direct perception. Whatever is the nature of the object will appear in direct perception, like blue and so on. If it is thought that it appears in memory because the capacity is definite, for example, in the nature of things that exist and do not exist, the nature of existence is grasped by direct perception, and the nature of non-existence becomes the object of the valid cognition of the non-existence of another nature, then that is also falling into one's own side, namely: If a non-thing is a thing, then why does direct perception not grasp it? If it is different from it, then how can it become two things? The characteristic of different things is that their aspects are different. If the aspects are different but there is no difference, then it will become one whole nature. However, things become many through the difference of the aspects of things, but not things and non-things. Things are different from non-things, because there are no other non-things for things and non-things. If it is not so, then it will become infinite. If a non-thing is not other than a thing, then how can it grasp another? If it is because it is a different valid cognition, then how can it grasp without difference? If the part of the thing is grasped by direct perception, and the part of the non-thing is by another valid cognition, if that is so, since it is understood without being mixed with each other, how can it be understood that the nature of the thing and the non-thing is one? If the eye consciousness understands form, and another understands sound and so on, then the nature
Tibetan
་ཀྱིས་གཉི་ག་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། འདི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཀླན་ཀ་ཅི་ཡོད། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དོན་གཞན་ བརྟགས་པས་ཅི་བྱ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དེ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་ལྡོག་པས་ན། དངོས་པོ་མེད་པས་ཅི་བྱ་མི་འདྲ་བ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་སུ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ནི། གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་བདག་གིས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སོ་སོ་རང་གི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བ་བདག་གིས་མ་དམིགས་པ་དེས་ན་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེ་འམ། དེ་འདིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚུངས་པར་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །མ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། གཞལ་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ནུས་པ་ངེས་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང༌། ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ནི་བཟུང་ན་ཡང༌། །དོན་ནི་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་པ་དག །གཟུང་བ་ལས་ནི་འཇུག་པ་ཉིད། །འདི་སྙམ་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཤེས་པར་གྱུར་ན་འདི་ལ་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འདི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པས་ན། དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མེ་འཛིན་པ་ན་དེའི་སྔར་ལྐོ
Chinese
如果有人说，通过（这种方式）如何能使两者都被认识到呢？这是因为它是从无始以来的习气中认识到的，但并非是唯一的真实。对此有什么责难呢？如果说这里也是如此，那么，如果那样，仅仅凭借无始习气的力量，也能认识到非实体的差别，那么，考察其他的意义又有什么用呢？所谓非实体，就是说那个量也是从习气的力量中产生的，而不是真实的。因此，由于不相同本身就与它相违背，那么，非实体又有什么用呢？不相同也显现在显现本身中。因此，在说“这里没有”的时候，从后来产生的事物的力量中产生的，因为是能取和所取，所以不是量。没有其他的非实体的量。用非实体的量，我认识到非实体，这只是各自的术语而已。世界是因为什么而可以观察的呢？我没有注意到，因此这里没有吗？或者说，它在这里不是实体，同样地进行意义的术语。没有注意到，那也仅仅是显现而已，将会这样说。究竟而言，非实体不是量，因为既不是可量，也不是它的自性，也没有成立能确定能力的例子。另外，如果非实体是其他的量，那么同样地，记忆也会是（量）。如果说，仅仅对于隐蔽的事物，记忆才是量，那是不对的，因为它具备量的特征。即使抓住了隐蔽性，又能成就什么意义呢？比量、有法、关联等，都是从抓住（关联）而进入的。如果这样认为，如果知道了隐蔽性，那么现在就不会进入显现，具有这种思辨的比量才会进入。因此，因为这是认识隐蔽性的必要，所以记忆是量吗？不是这样的。因为从抓住关联和依赖于方分之法中，比量才会进入。在看到烟等果之后，立即产生的比量抓住火，在那之前是隐
English
If someone says, how can both be recognized through (this way)? This is because it is recognized from beginningless habits, but it is not the only truth. What fault is there in this? If it is said that it is the same here, then, if that is the case, merely by the power of beginningless habits, it can also recognize the difference of non-entities, then what is the use of examining other meanings? The so-called non-entity means that the valid cognition is also produced from the power of habits, but it is not real. Therefore, since the difference itself contradicts it, then what is the use of non-entity? The difference also appears in the manifestation itself. Therefore, when saying "there is nothing here," what arises from the power of the later arising things, because it is the grasper and the grasped, it is not a valid cognition. There is no other valid cognition of non-entity. With the valid cognition of non-entity, I recognize non-entity, this is just each person's own terminology. Why is the world observable? I did not notice, so is there nothing here? Or, it is not an entity here, similarly making a terminology of meaning. Not noticing, that is also just manifestation, it will be said. Ultimately, non-entity is not a valid cognition, because it is neither measurable nor its own nature, and no example of determining ability has been established. Furthermore, if non-entity is another valid cognition, then similarly, memory will also be (a valid cognition). If it is said that only for hidden things, memory is a valid cognition, that is not correct, because it has the characteristics of a valid cognition. Even if the hiddenness is grasped, what meaning can be accomplished? Inference, subject, connection, etc., are all entered from grasping (the connection). If it is thought that if the hiddenness is known, then it will not enter manifestation now, the inference with this speculation will enter. Therefore, because this is the necessity of knowing the hiddenness, is memory a valid cognition? It is not like that. Because from grasping the connection and relying on the property of the part, inference will enter. After seeing the results such as smoke, the inference that arises immediately grasps the fire, before that it is hid