Tibetan
་ན་ཡུལ་དང་དུས་རང༌། རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྗེས་འགྲོ་དང༌། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་རིག་པ་ཡིན། །ཡོད་དང་མེད་པའི་རྣམ་དབྱེ་ནི། །རིག་མེད་རིག་པར་མངོན་པར་རློམ། །འགའ་ཞིག་རིག་པར་མེད་ཀྱང་རིག་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། འདི་ནི་ངས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ངས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པ་ནི་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རློམ་པ་ནི་བརྗོད་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་ནི་ཟད་པར་བྱ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་པ་ཟད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཐ་དད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྡེག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། མངོན་པར་རློམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དོན་དམ་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །མཐའ་དག་ནི་མངོན་པར་རློམ་པ་ཙམ་དུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་རྣམ་པར་དབེན་པར་གཟུང་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐ་དད་ཅན་ནི་རྣམ་གསལ་བ། །ཐ་དད་མེད་པ་གཞན་མཐོང་མེད། །མ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པར་ནི་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་ལེན་པས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དུ་མ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ། གཅིག་པ་ཞུགས་པའི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དུ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་རང་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་དེ། གཞན་གྱིས་གཞན་འཛིན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བློ་དེའི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ་ཉིད་
Chinese
那么，对于处所和时间自身，进入到从自性和关联中理解为不同的阶段。已经阐明了随行和背离实际上不是觉知。例如：以现量来说是随行，自性本身是觉知。有和没有的区别，无知者自以为是觉知。有些人即使没有觉知也自以为是觉知，例如：这是我做的，这是我看到的等等。因为对于他们来说，觉知已经过去了。如果说自以为是说出来就会改变，那么，所谓说出来，这指的是什么颠倒的虚构呢？对于这个也一样。如果说是造作不同，那不是的，因为没有造作。造作者不是先前没有而消失的。已经阐明了真理是不能消失的。如果造作者消失是颠倒虚构的原因，那么，虚构不同，随行和虚构背离也会变成那样。这有什么矛盾呢？除了自以为是之外，实际上没有理解随行和背离。一切都只是在自以为是中才不同。因此，即使将先前和之后分别理解为分离，也应该承认为一体，如果不是那样，就会变成仅仅是知识。那也是不能承认的，因为什么缘故？具有差别者是清晰的，没有差别者看不到其他。不能承认没有看到的就是存在的。如果没有那个，就不能阐明差别的支分是无差别的支分所具有的。因此，由于承认外境，所以应该承认同时执持本身。如果众多如何被一个执持呢？如果说进入一个的见解本身不能在那个时候进入其他的，那么，已经阐明了所见就是众多，而不是其他的。实际上，自证是唯一的，他人执持他人是不可能的。此外，所谓的执持什么也没有，然而只是生起那个心的显现而已。
English
Then, for the place and time themselves, one enters the stage of understanding them as different from self-nature and association. It has already been explained that following and deviating are not actually awareness. For example: in terms of direct perception, it is following, and self-nature itself is awareness. The distinction between existence and non-existence is that the ignorant presume themselves to be aware. Some people, even without awareness, presume themselves to be aware, for example: 'This is what I did,' 'This is what I saw,' and so on. Because for them, awareness has passed. If it is said that presuming changes when spoken, then what does 'speaking' refer to, what kind of inverted fabrication is it? It is the same for this as well. If it is said that actions are different, that is not the case, because there is no action. The actor is not something that previously did not exist and then ceases to exist. It has already been explained that truth cannot be made to cease. If the cessation of the actor is the cause of inverted fabrication, then fabricating difference, following, and fabricating deviation will also become like that. What contradiction is there in this? Apart from presumption, there is actually no understanding of following and deviation. Everything is different only in presumption. Therefore, even if the former and the latter are understood as separate, they should be acknowledged as one, otherwise it will become merely knowledge. That also cannot be acknowledged, because for what reason? That which has difference is clear, that which has no difference does not see others. It is not possible to acknowledge that what is not seen exists. Without that, it is not possible to explain that the limbs of difference are possessed by the limbs of non-difference. Therefore, because of acknowledging external objects, one should acknowledge the holding itself simultaneously. If many are held by one, how is it? If it is said that the view that enters into one cannot enter into others at that time, then it has already been explained that what is seen is many, and not others. In reality, self-awareness is the only one, it is impossible for others to hold others. Furthermore, there is nothing called holding, but only the arising of the appearance of that mind.
Tibetan
དོ། །དུ་མ་གཅིག་གི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཁྱད་པར་སྐྱེས་འགྱུར་མང་པོ་དག །ཅིག་ཅར་བློ་ཡི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང༌། །འགལ་བ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅི་ལྟར་དབང་པོ་དང་དོན་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། བདག་དང་དབང་པོ་དང༌། ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་ཅིག་ཅར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ཡིན་ན་མི་འགལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེར་ཟིན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མོ་ཉིད་མི་འདོར་རོ་ཞེ་ན་ནི་ལྟར་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་མིན། །ཁྱད་པར་དེ་ནི་ནུས་པ་ཡིན། །ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །ཆེན་པོ་མིན་ཕྱིར་འདོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བློ་སྐྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་མ་འདྲེས་པའི་སྐྲ་ཡང་སྦོམ་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡན་འགར་བ་བཞིན་དུ་ཕྲ་མོས་དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཡན་འགར་བ་རྣམས་ནི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འགལ་གྱི། ཕྲ་མོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་གཞན་གྱི་ནུས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་མི་མཐོང་ན་ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྲ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་གལ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཚོགས་པ་གཞན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ།
Chinese
དོ། །多不生一，亦非不生。 譬如，若如根等，众多差别生变，一时成为心之因，有何相违？ 如根与境与作意，或我与根与意相合，一时生起根之识，如是，若微尘亦不相违，虽微尘无常，有何差别？ 虽已摄集，微尘亦非变大。 若谓不舍微小性，是执著耶？ 亦非如此，于此，大非差别，差别乃是能力。 无能力故，不成其因，非大故，非所欲。 若谓随逐自性而生心之微尘，乃是可见者，则因其无有，是已成而复成。 然若仅生起识，则唯有，以见毛发等故，无有相违。 譬如，远处未杂之毛发，亦显现为一粗大，如是，微尘亦然，故无相违。 如析开之缕，微小者如何生起耶？ 谓析开之缕，以其不能故。 无能力乃是与因之事物相违，非微小性，如毛发本身。 集合之时，根等不生起粗大之差别，如是，亦是由能力之差别而生起。 若尔，近处所住之他者能力，如何不见，如何存在？ 若是相同，则彼生一果，不生其他，如是之差别，又将如何？ 由远处等共同作用之差别而生。 若谓仅由远处，亦将区分毛发，则以其他集合随逐之故，此已辨析完毕。 若谓因是因故而执取，则眼等亦应成所取，因是因故耶？ 为此而说。
English
Do. It is neither that many do not produce one, nor that they do not produce. For example, if it is like the senses and so on, many different arising changes, becoming the cause of mind at once, what contradiction is there? Just as the senses, objects, and attention, or the self, senses, and mind combining, give rise to the sense consciousness of the senses at once, so too, if they are atoms, there is no contradiction, even though the atoms are impermanent, what difference is there? Even if they are gathered together, the atoms do not become large. If it is said that they do not abandon their smallness, is that clinging? That is not so either, here, largeness is not the difference, the difference is ability. Because there is no ability, it does not become the cause, because it is not large, it is not desired. If it is said that the atoms that give rise to mind following their own nature are visible, then because they are non-existent, it is proving what is already proven. However, if only consciousness is produced, then it is only existent, because hairs and so on are seen, there is no contradiction. For example, just as hairs that are not mixed at a distant place also appear as one thick one, so too, there is no contradiction because they are atoms. How does the small one produce it like separated strands? It is because the separated strands are not able. The lack of ability contradicts the object of the cause, not the smallness itself, just like the hair itself. At the time of assembly, even if the difference of grossness does not arise for the senses and so on, it is still produced from the difference of ability itself. If so, how is it that the ability of the other who dwells nearby is not seen, how does it exist? If it is the same, then it produces one result, not another, how will such a distinction be? It arises from the distinction of acting together from a distant place and so on. If it is said that even from a distant place, the hair itself will be distinguished, then because another assembly follows, this has already been analyzed. If it is said that because it is a cause, it is apprehended, then the eye and so on should also become apprehended, because it is a cause? Therefore, it is said.