Tibetan
ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་འདིས་ནི་བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དེ། མྱོང་བ་ནི་དེ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཡང་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གཅིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཤེས་པ་མ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བློ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་པའམ། མ་ཡིན་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐ་དད་མེད་ན་མེད་དེ་ལས། །ཐ་མི་དད་ཐ་དད་གནས་འགྱུར། །ཐ་དད་དངོས་པོ་མེད་རྟོགས་ན། །ཐ་མི་དད་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཐ་དད་པ་ལས་གཞན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་ཡང་རྟོགས་པས་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཅི་ལྟར་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར། བུམ་པ་འདི་ལ་ཀ་བ་ནི། ། མེད་ཅེས་སྨིན་པར་དགག་པ་ནི། །ཡོད་མིན་མེད་ན་མེད་པ་ཅན། །ཐ་དད་རིག་པ་ཉིད་འོངས་སོ། །དགག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་དགག་པ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། དགག་པ་མ་རྟོགས་ན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནང་བའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་ལྟར་གཉིས་མེད་པ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཞན་འགའ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ཉིད་རྨོངས་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཉིས་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། རྨོངས་པ་བསལ་བན་གཞན་ཉིད་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་བས་ནི། །ཐ་དད་ཅེས་བྱ་འདི་མཐོང་མེད། །དེ་ལ་དངོས་དང་དངོས་མེད་སོགས། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་འབྲེལ་མེད་འགྱུར། །རེ་ཞིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་སྔ་མ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྔ་མ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའོ། །ཅི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སྣང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཅི་ལྟར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ནི། །འགའ་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ཐོབ་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་མི་ཤེས་སོ། །གང་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་བ་དེར་མ་འོངས་པ་ལ་གུས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བས་འདི་ཉིད་དུ་ཡང་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སད་པ་རྣམས། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་མཐོང་ཞིང་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། འདས་པ་ལ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྒྱུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་དང་འབྲེལ་པ་རིག་པ་ལས། །འབྱུང་བར་འགྱུར་དོན་རྗེས་སུ་དཔོག །རྒྱུ་དང་བརྟན་པ་ཉིད་དག་ལ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རིག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་བརྟན་པའམ་རྒྱུ་དག་འབྲེལ་པར་བཟུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་
Chinese
但並非存在，因為在體驗的時候沒有記憶的緣故。這個記憶也沒有知道自己是從體驗中產生的，因為體驗對它來說是不可見的。即使是體驗，也不會變成記憶，因為那時只會變成體驗本身。因此，無法區分的各種各樣的事物是一個，所以沒有過失。如果說，因為外境也無法區分，所以是一體的，那是不對的，因為在那個時候，別人會看到一個。如果說，別人所看到的是另一個，那麼，這就非常明顯地區分開來了。如果說，自己所看到的就是一個，那是不對的，因為它顯現在自證上，所以那只是識。因此，心的顯現是，轉變成多種為一的自性。沒有領悟的識並非以不可區分的方式存在。因此，所取和能取，藍色等等的各種顯現，都是因為是一個心的緣故。多種要么是無二的，要么即使不是，多種事物也不會與非多種事物分離存在。因此，因為沒有其他，所以安住在體驗僅僅是無二的狀態中。如果是這樣，那麼，因為事物和非事物可能存在差異，怎麼會是無二的呢？就像這樣：如果沒有差異，就沒有從那裡產生；不異和差異處於變動之中；如果領悟到差異的非事物，怎麼會有不異呢？如果存在差異，就會領悟到除了差異之外，還存在不異。即使那樣，因為也領悟到非事物和事物，如果領悟到事物和非事物是二，那怎麼會變成無二呢？就像這樣：這個瓶子上沒有柱子，如此成熟地遮止，如果沒有存在，就沒有具有不存在的事物，差異的認識就產生了。所有的遮止，如果沒有差異就不會產生，所以在那個上面領悟到遮止，怎麼會領悟到不異呢？如果不領悟遮止，那麼就像原來那樣給予，所以一點也沒有領悟到。因為從領悟其他事物之外，應該要承許其他的事物。
English
But it is not existent, because there is no memory at the time of experiencing. This memory also does not know that it arises from experience, because experience is invisible to it. Even if it is experience, it will not become memory, because at that time it will only become experience itself. Therefore, the various things that cannot be distinguished are one, so there is no fault. If it is said that because the external environment also cannot be distinguished, it is one, that is not correct, because at that time, others will see one. If it is said that what others see is another, then it is very clearly distinguished. If it is said that what one sees is one, that is not correct, because it appears on self-awareness, so that is only consciousness. Therefore, the appearance of the mind is, it transforms into the nature of many as one. Consciousness that is not realized does not exist in an indistinguishable way. Therefore, the various appearances of the grasped and the grasper, blue, etc., are all because they are one mind. Either the many are non-dual, or even if they are not, the many things do not exist separately from the non-many things. Therefore, because there is no other, it abides in the state where experience is only non-dual. If that is the case, then, because there may be differences between things and non-things, how can it be non-dual? Like this: If there is no difference, there is no arising from there; non-difference and difference are in a state of change; if one realizes the non-thing of difference, how can there be non-difference? If there is difference, one will realize that in addition to difference, there is also non-difference. Even so, because one also realizes non-things and things, if one realizes that things and non-things are two, how can it become non-dual? Like this: On this pot, there is no pillar, so maturely preventing, if there is no existence, there is no thing with non-existence, the knowledge of difference arises. All preventions, if there is no difference, will not arise, so if one realizes prevention on that, how can one realize non-difference? If one does not realize prevention, then it is given as it was originally, so one has not realized it at all. Because from realizing other things, one should accept other things.
Chinese
那么如何才能无二呢？如果没有任何东西能证悟自性，但又不证悟任何其他事物，那么自性就是愚昧的，又如何能证悟无二呢？因为遣除愚昧后，他者就产生了，所以就不是无二了。先前和后来又如何能证悟呢？那么，这是什么呢？这里说到：以何种方式成立，就看不到所谓的差别。对于它来说，有和无等，这种证悟就变得无关紧要了。暂且，先前和后来的差别是不显现的，因为先前和后来也不属于现量。如果先前是现量，那么在那个时候，先前就变成了现在，就像第二个一样。它的现在性就是这个，通过显现的自性而显现于现量。如果瑜伽士们通过现量而显现，那么过去等又是如何呢？如果说不显现，那么过去等又如何不是知识呢？暂且，对于这个生起来说，没有任何对境存在。对于它的获得状态，如何变化是不知道的。那些想要看到的人也被遮止了，那么对于未来又如何恭敬呢？如果通过看到梦境的真实，那么在这里过去等也是知识，不是这样的，因为在不对境的状态中，醒来的人们是这样称呼的。因此，过去不是通过现量看到的，未来也不是。那么，如何才能从那 个之中证悟差别呢？对于过去来说，如果是忆念，那么也不是量。如果通过教导等，或者为了证悟因，通过比量，那么就能证悟差别吗？也不是这样的，因为什么原因呢？因为与它的关联的知识，才能推测出将要发生的事情。对于因和常住本身，现量是没有知识的。如果将要发生的事情和常住或者因联系起来，那么那个时候，比量就是知识。从关联中证悟隐藏的事物就是比量。
English
Then how can there be non-duality? If there is nothing to realize self-nature alone, but does not realize any other thing, then self-nature is ignorant, and how can it realize non-duality? Because after removing ignorance, the other arises, so it is not non-duality. How can the former and the latter be realized? So, what is this? Here it is said: In what way is it established that the so-called difference is not seen. For it, being and non-being, etc., this realization becomes irrelevant. For the time being, the difference between the former and the latter is not apparent, because the former and the latter do not belong to the present. If the former is present, then at that time, the former becomes the present, just like the second. Its presentness is this, appearing in the present through the nature of appearing. If yogis appear through the present, then how are the past and so on? If it is said that it does not appear, then how is the past and so on not knowledge? For the time being, for this arising, there is no object. For its state of attainment, it is not known how it changes. Those who want to see are also blocked, so how can they respect the future? If by seeing the truth of dreams, then here the past and so on are also knowledge, it is not so, because in the state of non-object, the awakened people call it that way. Therefore, the past is not seen through the present, and neither is the future. Then how can one realize the difference from that? For the past, if it is memory, then it is not a valid cognition. If through teachings, etc., or for the sake of realizing the cause, through inference, then can one realize the difference? It is not so, because of what reason? Because of the knowledge of its connection, one can infer what will happen. For the cause and the permanent itself, there is no knowledge in the present. If the thing that is going to happen and the permanent or cause are connected, then at that time, inference is knowledge. Realizing hidden things from connection is inference.