Tibetan
་ནི་རྣོ་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདིར་སྒྲོ་ཇི་ལྟར་འདོགས། འོན་ཏེ་ཉེ་བས་སོ་ཞེ་ན་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ནི་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཉིད་ལ་རིག་པ་དང་ལྡན་གྱི་རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡུལ་དེར་བཟུང་བ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་སྣ་ཚོགས་པར་བཟུང་བ་ནི་མེད་དོ། །སྒྲོ་བཏགས་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གཞན་དུ་འཛིན། །དེ་ནི་དྲན་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྣང་བ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་ངེས་ན་བསྲེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྲེ་བ་ནི་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དུ་མ་གཅིག་གིས་འཛིན་པར་ཐལ་ན་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་མ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་དྲི་མས་མཚོན་པ་བླུན་པོའི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པ་འདིས་ནི་ཆོག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་གཅིག་དོན་དུ་མ་ཅན། །གང་ཕྱིར་དོན་གཅིག་རྟོག་པ་ནའང༌། ། གཞན་དག་མཐོང་བ་དེ་ཕྱིར་ཡང༌། །རྟོག་པ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དུ་མ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ན་འདི་སྔོན་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱང་མཐའ་ན་འདུག་པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་རུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་གོ །དེ་ལ་ཡང་རྩོད་པ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་གཅིག་པུའི་བློ་དེ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང༌། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བློ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ། །ཕྱི་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཉིད། །དེ་ལ་གང་གིས་རྣམ་དབྱེ་བྱེད། །གང་ལ་བློ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཕྱིར། །དོན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ལ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཅན། །བློ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེས་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་བྲལ་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོངས་པ་ཡིན། །གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་དེ་ཅིར་འགྱུར། །དེ་ནི་བློ་ལའང་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དོན་བདག་འདིར་འདོད་ན། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་བློ་ཡང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དུ་མ་འཛིན་ན་དངོས་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་དེ་སྙེད་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་སྨྲ་བ་ལ་ཆད་པ་ཡོད། ཅི་སྟེ་བློ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་ལ་བློ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འཛིན་པར་ཐལ་ལ། ཕན་ཚུན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟོགས་པ་པོ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ མི་རྟོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རང་རིག་པ་རྣམས་ནི་དུ་མ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་དག་ཀྱང་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ནི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཡང་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་རང་རིག་མེད་པར་རིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རང་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་རིག་པ་ལ་དོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། བློ་རྣམས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །དུ་མ་ཉིད་དུའང་འཐད་མ་ཡིན། །གཅིག་ན་སྣ་ཚོགས་མེད་འགྱུར་ཏེ། །དུ་མ་ཉིད་ལ་འདི་ཆེས་གསལ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བསམས་པ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྣང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ཀྱང་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེན། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང༌། སྣང་ངོ་ཞེ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་མེད་པར་ངེས་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན། གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ལ་ཡང་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ཁས་ལེན་པ་ན་ཐུག་པ་མེད་པས་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ན་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་གི་ནི་ཐ་སྙད་དེ། །འགའ་ཞིག་གི་ནི་བཟློག་པས་ཡིན། །རྣམ་པར་དབྱེ་བས་གནས་པ་འདི། །དངོས་ པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། །སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པས་ཡོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་པ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ན་སྣང་བ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་གནས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་གདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གདུང་བ་བཟློག་པའི་ཚིམ་པའི་དོན་བྱེ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གདུང་བ་དང་ཚིམ་པ་དག་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོམས་པ་མེད་པའི་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཙམ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས
Chinese
如果说是类似于敏锐的安立之因，那么对于所见的蓝色等，在此如何安立？如果说是由于接近，那么接近而执持是同时执持才具有理智，如果次第执持则不是。如果说是由于执持了那个境，那么执持那个境，对于先前和后来的事物，也没有执持为多种。如果说是由于安立而变化，那是不合理的，因为那是应当思考的。如果说由于没有执持差别，所以在记忆中显现为应当执持，那么如何将他者执持为他者？那是完全舍弃了应当记忆的自性，而执持显现本身，如果确定了就不是混合。如果说混合就是执持的体性，如果是那样，那么就会出现一个执持多个的过失，但这不是所希望的。因为通过眼睛的作用，可以了知一切，因此，以不相关的了知的垢染所标志的愚人的臆测，到此为止就可以了，这样说道。因此，一义具有多种，因为在思择一个义的时候， 也见到其他事物，因此，也成立了没有思择。当蓝色等显现为多种具有自身体性的事物时，虽然会分别思择这是蓝色，但最终还是见到了停留在那里的黄色等。多种分别不是同时产生的。如果说仅仅是可以分别思择为多种，那不是的，因为没有确定性。不容置疑地是多种。 这样来思择是不合理的，因为也见到了对一个的思择。即使是那样，同时存在的蓝色等一切相，也是具有多种相的一个心。对此也有辩论：对于显现多种的诸事物，如果说一个是不合理的，那么暂且不说，仅仅一个心，如何显现为多种？这是在说明：既然你们已经承认心是多种的差别，那么之后如果也是那样，那么什么来区分它呢？因为心是多种的缘故，诸事物的多种体性，是具有安住在它上面的体性的，心怎么会不改变呢？
English
If it is said that it is the reason for establishing something similar to sharpness, then how is it established here for the seen blue and so on? If it is said that it is because of proximity, then holding closely is only rational when holding simultaneously, but not when holding gradually. If it is said that it is because that object is held, then holding that object, there is no holding of various things for the previous and later things. If it is said that it changes due to establishment, that is unreasonable, because that is what should be thought about. If it is said that because the difference is not held, it appears as something to be held in memory, then how does one hold another as another? That is completely abandoning the nature of what should be remembered, and holding the appearance itself, if it is determined, it is not mixed. If it is said that mixing is the nature of holding, if that is the case, then the fault of one holding many will occur, but that is not what is desired. Because through the function of the eye, everything can be known, therefore, this speculation of fools marked by the defilement of unrelated knowledge is enough, it is said. Therefore, one meaning has many, because when considering one meaning, other things are also seen, therefore, it is also established that there is no consideration. When blue and so on appear as various things with their own nature, although one may separately consider this is blue, in the end, one sees the yellow and so on that remain there. Multiple distinctions do not arise simultaneously. If it is said that it is only possible to separately consider as multiple, that is not the case, because there is no certainty. Undoubtedly, it is multiple. It is unreasonable to consider it in this way, because one also sees the consideration of one. Even so, all the aspects of blue and so on that exist simultaneously are one mind with various aspects. There is also an argument about this: For things that appear in various ways, if it is said that one is unreasonable, then for the time being, how does just one mind appear as multiple? This is explaining: Since you have already admitted that the mind is a variety of differences, then if it is the same later, then what distinguishes it? Because the mind is multiple, the multiple nature of things is the nature of residing on it, how can the mind not change?
Chinese
如果因为是多种多样的缘故，说不是一，那么这并非是心识自性所能决定的。这样说：如何如何思量义，如是如是离分别，智者们所说的一切，那是事物力量所致。一如果变成多种多样，那会变成什么呢？那在心识上也无法成立。如果在这里想要求得实义，那我又能做什么呢？意义是这样的：如果是一，那么心识也不是多种多样的。因为在那之中也有多种多样的形态，所以会变成多，因为事物的特征就是形态。如果执持多种多样的形态，那么事物也必然会变成多。因此，如果心识有那么多，那么对于后来的说法就会有惩罚。如果心识不是多，那么每一个微尘都会有那么多心识，因此会陷入执持微尘的过失。因为互相不了解，而且也没有其他的了解者，所以也会变成不了解。自证者们并非了解多种多样，因为也会陷入显现其他相续的过失。那是不存在的，因为是亲眼所见的缘故。说亲眼所见也不合理，那是不存在的。那么就不是自证，因为是互相了解的缘故。不是的，因为没有自证，了解是不可能存在的。那也会变成能诠。如果是自证，那么对于他证就没有怀疑了。如果要知道什么是多呢？什么也不是，因为没有与它不同的了解者。因此，心识们不是一，也不是多。如果是一，那么就不会有多种多样，对于多来说，这一点非常清楚。因此，事物如何思量，就会如何观察，对此又能做什么呢？因此，如经中所说，识空于识，因此可以推断一切法皆是空性。如果因为一和多的分别念，显现本身如何会变成不存在呢？即使分别，也只是显现而已。如同幻术和阳焰等，即使不存在也没有过失。那些也
English
If, because it is diverse, it is said that it is not one, then this is not determined by the nature of consciousness itself. Saying this: Howsoever one contemplates the meaning, so too is it free from distinctions. Whatever the wise have said, that comes from the power of things. If one becomes diverse, what will that become? That cannot be established even in the mind. If one wants to seek the real meaning here, then what can I do? The meaning is this: if it is one, then the mind is not diverse either. Because there are many different forms in it, it will become many, because the characteristic of things is form. If one holds many different forms, then things will inevitably become many. Therefore, if there are so many minds, then there will be punishment for the later statement. If the mind is not many, then each atom will have so many minds, so it will fall into the fault of holding atoms. Because they do not understand each other, and there is no other knower, they will also become incomprehensible. Self-knowers do not understand many, because they will also fall into the fault of appearing other continuums. That is not existent, because it is seen with one's own eyes. Saying that seeing with one's own eyes is not reasonable, that is not existent. Then it is not self-knowing, because it is mutual understanding. No, because without self-knowing, understanding is impossible. That will also become the expresser. If it is self-knowing, then there is no doubt about other-knowing. If you want to know what is many? Nothing, because there is no knower different from it. Therefore, minds are not one, nor are they many. If it is one, then there will be no diversity, and this is very clear for many. Therefore, how things are thought, so they will be observed, what can be done about this? Therefore, as it is said in the scriptures, consciousness is empty of consciousness, so it can be inferred that all dharmas are emptiness. If, because of the conceptualizations of one and many, how can appearance itself become non-existent? Even if distinguished, it is only appearance. Like illusions and mirages, even if they do not exist, there is no fault. Those also