Tibetan
མ་ལྡན་ཚད་མ་ཉིད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ག་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་མིན་པ་བཟློག་དོན་དུ། །འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཡང་དག་ཉིད་གསུངས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ཚད་ཡིན་རིགས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཡིན་གྱི། །རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ནི་འགའ་ཡང་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་གསུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ནི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པ་དེ་ལྡན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། གཉིས་མེད་ཐེག་པ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པའི་རྣམ་འགྲེལ་གཉིས་པའོ།། །།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་པོ་རྟག་པ་ཉིད་དམ། རིག་བྱེད་རྟག་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་བཙལ་བས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །དངོས་ཡོད་རྟོག་པ་ཚད་ཕྱིར་དང༌། །ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས། །དེས་ནི་མི་བརྟེན་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་ནི། །རྟགས་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ཕྱིར། །ལྟོས་པ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་གཏན་དུ་གནས་པའི་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་རྟོགས་པ་གཏན་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ནི་གཏན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པས་ན་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ག་ལས་ཤེ་ན། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའམ། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལས་སྐྱེས་པའམ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྲང་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལ་ག
Chinese
不具足则非量。如来薄伽梵即是具有彼者。薄伽梵是现量的自性，是量，此后将宣说。此从何而知？因此宣说：为遣除非真实之义，为遣除错谬之义，薄伽梵宣说了真实性。因为是如此，因此彼即是一切智者，而非其他。如是亦是量。因此说：依赖于能立是量之理。如是说，薄伽梵即是，而理智则不是。理智任何也与义无关联，故非量。此是于量之境真实宣说之故是量。对于其他则将宣说。又或者具有胜义谛，薄伽梵亦以无二之证悟即是量，并非以完全了知一切义，因为完全了知一切义是世间的名言，故是世俗谛。如是说：无二乘是殊胜。于《释量论》之庄严中，已成量之释第二品完毕。若现量和比量不是量之故，一切智者亦不是量，彼时自在等是常恒之知者吗？常恒之理智是量，因此寻求其他有何用？量常恒者实非有，实有之觉是量故，所知无常性之故，彼亦无依性之故。次第生起者，从相生起不应理之故，依赖不容许之故。常恒安住之量实非有，因为无量之故。其他，实有之觉是量，任何亦不是。以何证悟恒常存在，事物则非恒常安住。因此所知无常之故，彼亦是不稳固的。若所知无常故，知者亦是无常性，此等从何而来？于所知之自性上作用，或从所知之自性中产生，或彼之自性即是量，其他方面是不可能的。于此
English
If not possessed, it is not a valid means of cognition. The Tathagata, the Bhagavan, possesses that. The Bhagavan is a valid means of cognition by nature of direct perception, which will be explained later. How is this understood? Therefore, it is said: For the purpose of averting what is not true, for the purpose of averting error, the Bhagavan spoke of truth. Because it is so, therefore he alone is omniscient, not others. Thus, it is also a valid means of cognition. Therefore, it is said: To depend on the proof is the nature of a valid means of cognition. Thus it is said, the Bhagavan himself is, but not the intellect. The intellect is not a valid means of cognition because it has no connection with meaning. This is a valid means of cognition because it speaks truthfully about the object of valid cognition. It will be explained to others. Or, it possesses the ultimate meaning, and the Bhagavan is also a valid means of cognition by realizing non-duality, but not by completely knowing all meanings, because completely knowing all meanings is a worldly term, so it is conventional truth. It is said thus: The non-dual vehicle is supreme. In the Ornament of the Commentary on Valid Cognition, the second chapter of the Commentary on the Establishment of Valid Cognition is completed. If direct perception and inference are not valid means of cognition, then the omniscient one is also not a valid means of cognition, then are the knowers such as Ishvara eternal? The eternal intellect is a valid means of cognition, so what is the use of seeking others? A permanent valid cognition does not exist, because the cognition of what exists is a valid cognition, and because the knowable is impermanent, it is also without reliance. Those who arise in succession, because it is unreasonable to arise from signs, because dependence is not allowed. A permanent, abiding valid cognition does not exist, because there is no valid cognition. Furthermore, the cognition of what exists is a valid cognition, not just anything. The object by which cognition becomes permanent is not permanent. Therefore, because the knowable is impermanent, it is also unstable. If the knowable is impermanent, then the knower is also impermanent, where do these come from? Acting on the nature of the knowable, or arising from the nature of the knowable, or its nature itself is a valid cognition, other aspects are impossible. In this
Tibetan
ལ་ཏེ་བྱེད་བ་དང་མི་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་འབྱེད། འོན་ཏེ་དེ་ནི་མེ་ལོང་གི་གནས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་དང་གང་ཉེ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རང་གི་ཚོགས་པ་ལས་དོན་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་པོའི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིག་མི་གཡོ་བར་ཕྱེ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་རིམ་གྱིས་མཐོང་ཡང་བྱེད་པ་གཞན་དང་གཞན་མི་འདྲ་བ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལས། །དེར་ཡང་མིག་ནི་བྱེད་པ་ཉིད། །དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་གནས་པ་ལ། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་དེ་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་མོད། དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེས་ཤེས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར། འབྲེལ་པ་རྗེས་འགྲོ་སྔོན་འགྲོ་བ། །ལྡོག་པ་ཡིས་ནི་འགྲུབ་པ་ཡིན། །རྟག་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ། །འབྲེལ་པ་སྲིད་པ་ག་ལ་ཡིན། །རྟག་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་འགར་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ཤེས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ན་དེས་མཐོང་ཞེས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་ཕྱིར། །དེས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ན་ནི། །ནམ་མཁའ་སོགས་ལ་དེ་ཡོད་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལྟ་པོ་ཡིན། །མཁའ་ལ་དོན་བྱེད་བསྟན་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ལྟ་པོ་ནམ་མཁའ་མིན། །བསྟན་པ་ཚིག་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་གང་ལས་འདོད་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ལྡོག་མེད་ལ། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །དོན་གང་འདས་དང་མ་འོངས་པ། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །འདས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་འདས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །འདས་པ་ལ་སོགས་ཅི་ལྟར་ཡང༌། །མེ་ལོང་དུ་ནི་འཕོ་བ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སྣང་བ་ནི། །མེ་ལོང་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཡིན། །སྣང་བ་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །མ་ཡིན་ཞེས་ནི་སྔར་བརྗོད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང༌། །དོན་དེ་འཛིན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་དེའི་དེ་མ་ཐག །འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ཡོད་མིན་ན། །དོན་རྣམས་ ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ། །ཚིག་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད། །དོན་ཀུན་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བའི། །སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་རྗོད་བྱེད་ཡིན།
Chinese
如果做和不做没有区别，那么如何区分做和不做呢？ 如果说，它就像镜子的位置一样，哪个事物靠近，就显现哪个事物。那么，事物本身就是从自己的集合中那样变化的，而不是认识者的作用。如果说，就像眼睛不眨地睁开，逐渐看到所显示的意义，但其他的行为各不相同，其他什么也无法理解一样。那么，对此进行解释：从随行和返回中，那里眼睛也是作用者。对于恒常存在的自在者来说，没有随行和返回。因此，那样变化的就是事物本身，因为这里没有任何执持的作用，怎么会是量呢？如果说，那是量的意义，但因为与它相关联，所以说它被它所知。那是不合理的，就像这样：关联是通过随行和先行的，返回是通过成就的。在恒常不变的事物中，哪里会有关联呢？恒常不变的事物，无法知道与任何事物接近。如果说，因为它看见，所以是接近。那么，为什么说它看见，而不是像那样超越和考察呢？如果那样存在，因为产生，如果说是“它”，因为天空等有它，怎么会是观看者呢？因为没有显示天空的作用，所以天空不是观看者。显示是词语，因此，它想要从哪里得到呢？在一切形式中没有返回，因此无法理解为原因。过去和未来的事物，怎么会显现呢？因为过去是已知的，怎么会变成过去呢？过去等等无论如何，都在镜子中移动。那样的显现，如果存在镜子就会产生。显现是考察的结果，之前已经说过了。天空等等，为什么不会变成执持那个事物呢？如果那个事物的紧接着，没有产生的确定性，那么，看见所有事物的那个，应该说是哪个词语的意义呢？从看见所有事物中产生的，声音都是表达者。
English
If there is no difference between doing and not doing, how can one distinguish between doing and the other? If it is said that it is like the position of a mirror, whichever object is close, that object appears. Then, the object itself changes in that way from its own collection, but it is not the action of the knower. If it is said that just as the eye opens without blinking and gradually sees the meaning that is shown, but other actions are different and nothing else can be understood, then, in this regard, it is explained: From following and returning, there the eye is also the actor. For the eternally existing independent one, there is no following and returning. Therefore, that which changes in that way is the object itself, because there is no grasping action here, how can it be a valid cognition? If it is said that it is the meaning of valid cognition, but because it is related to it, it is said to be known by it. That is unreasonable, like this: Relation is through following and preceding, return is through accomplishment. In the constant and unchanging, where can there be a relation? The constant and unchanging cannot be known to be close to anything. If it is said that because it sees, it is close. Then, why is it said that it sees, and not like that transcending and examining? If it exists in that way, because it arises, if it is said to be "it," because the sky and so on have it, how can it be the viewer? Because there is no indication of the sky's action, the sky is not the viewer. The indication is a word, therefore, from where does it want to obtain it? In all forms there is no return, therefore it cannot be understood as a cause. How can past and future things appear? Because the past is known, how can it become the past? The past and so on, in any case, move in the mirror. Such an appearance, if there is a mirror, will arise. Appearance is the result of examination, it has been said before. Why wouldn't the sky and so on become holders of that object? If there is no certainty of the immediate arising of that object, then, what word meaning should be said to be that which sees all things? The sounds that arise from seeing all things are all expressive.