Tibetan
ལ་ཡོད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དངོས་ལ་མཉན་པ་དེ་མཐའ་ཉན། །དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལས་ལོག་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་ནི་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མཉན་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བློ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། དེ་ལས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ངེས་པར་རྣམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བློ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པས་གཞལ་ བྱའི་རྣམ་པ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བར་གོ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དེ་ལས་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནུས་པ་ཉིད་དམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ན་དེ་ཉིད་རིགས་ཡིན་པས་རིགས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ནུས་པ་རྣམ་གཅོད་ལ། །རེག་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་རྣམས་དང་འབྲེལ། །དེས་ན་གཞན་སེལ་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །མཉན་པ་གཞན་སེལ་བྱེད་པར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཉིད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱུད་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མ་རེག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ༌། །སྒྲ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐ་མི་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཕྱི་རོལ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཉན་པ་གཞན་སེལ་བ་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ། །གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་རེག་པ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་རྣམས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བཟུང་བ་བློ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན། དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་ དད་པར་སྣང་བ་ཙམ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་གང་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དག་ལས། །ཤེས་ལ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང༌། །གང་དེའང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་འཁྲུལ་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད། ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དངོས་པོར་གྱུར་བའི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་མཉན་པས་བརྗོད་པ་ན། །དོན་གྱི་ཆ་གང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་མ་རྟོགས་ན་དེ་དོན་ཅན། །བརྡ་བྱེད་བ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྲ་ལས་དངོས་པོའི་ཆ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བློའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྟོག
Chinese
存在于彼之故。于事物之听闻，彼为边际听闻。彼之非果者，从彼等返还，具唯一果之体性者，即是存在于忿怒尊等。是故，入于事物之听闻，即是具彼入之理由者。若问：何以共相之识成为具形相者？以不杂乱者无形相之故。于此答曰：从彼之外，不杂乱者，定与具形相之识相关联。且彼亦从习气之关联而具形相。如是，彼识乃是从如是之先前之识而来。于此“此乃牛”之识中，无有异于花色等之他量处。以显现为量处之形相之识安立量处之形相，而非仅以空于量处之形相之识。若识从无始之习气力而生，则以与彼相关联之故，于彼不欺诳，然于事物不欺诳，应如何理解？是故，必须完全断绝从彼无果者之返还。彼具果性者，即是从彼之外之彼之外在能力性，抑或外在自性之返还性。随彼之后行者，以彼即是同类之故，非舍弃同类，且于彼完全断绝时，亦应完全断绝外在性耶？曰：非也。以无外在自性之形相断绝之故。外境能力遍计断，虽无触及然彼声，分别影像乃，彼之究竟诸相关。是故以遣他为究竟之故，说听闻为遣他之作者。若又说，从声所生之分别，虽未触及外在自性，然彼分别之影像乃是外在之究竟，以从外在之门所生之故。以经由所生之故，虽未触及事物，然非外在之究竟。由从他返还之义所生之影像，亦显现为从他返还性。从声亦彼
English
It exists because of that. Listening to things, that is the marginal listening. Those who are not its fruit, returning from them, possessing the nature of a single fruit, are the ones who exist in the Wrathful One and so on. Therefore, listening that enters into things is indeed possessing the reason for that entry. If asked: How does the mind of generality become possessed of form? Because what is not mixed does not have form. Here, the answer is: What is not mixed with anything other than that is necessarily related to the mind that possesses form. And that also possesses form from the connection of habit. Thus, that mind comes from such previous consciousness. In the consciousness of "this is a cow," there is no other object of measurement that is different from spots and so on. The consciousness that appears as the form of the object of measurement establishes the form of the object of measurement, but not merely by the consciousness that is empty of the form of the object of measurement. If that consciousness arises from the power of beginningless habit, then because it is related to that, it will not deceive that, but how should it be understood that it does not deceive things? Therefore, it is necessary to completely cut off the return from that which has no fruit. That which possesses fruitfulness is either the external capacity of that from outside of it, or the return of external nature. Following after that, because that is the same kind, it is not abandoning the same kind, and when that is completely cut off, should externality also be completely cut off? No, because there is no cutting off of the form of external nature. External capacity is completely cut off, although there is no contact, that sound, the image of discrimination, is related to all its ultimate ends. Therefore, because the exclusion of others is ultimate, listening is said to be the maker of excluding others. If it is also said that the discrimination arising from sound, although it does not touch external nature, the image of that discrimination is the ultimate of the external, because it arises from the door of the external. Because it arises through transmission, although it does not touch the thing, it is not the ultimate of the external. The image produced by the meaning of returning from others also appears as the nature of returning from others. From sound also that
Chinese
就能够理解不相同和相同之处的差别。与外境不相同是不可能的。因此，为了产生具有从他者返回之相的分别念，才说听闻是排除他者的作用。又因为要进入从他者返回的事物，即使不接触外境，从分别念中产生的名言也进入从他者返回的事物。因此，说它是以从他者返回为对境的。分别念的执著显现为与心识不同，难道不是吗？那样的话，怎么会是心识的自性呢？从它本身显现为不同，那就不可能变成它本身了。从作用上显现为不同，那就不可能变成它本身了。显现为不同就是不同的特征，因为除此之外没有其他不同的理由了。如果这样问，回答说：不是的，仅仅显现为不同不是特征。没有错乱地显现为不同才是不同的特征，而随便什么都不是。如同返回一样，从声音中，在意识中显现事物的影像，那也不是事物的自性，那是从错乱的习气中产生的。如果它也显现为颜色和形状，即使那样，它也不是事物本身，而仅仅是它的影像。有什么矛盾呢？因为它是从习气的特征之因中产生的。即使是那样，怎么不会变成事物呢？因为它依赖于自己的因。就像有眼翳者所见到的毛发等一样。如果认为即使是从习气的力量中产生，也是事物本身，那么就应该说事物不是那样变化的。那么，有些人说，声音所表达的就是心识的特征的事物本身，它本身就是事物，是排除他者的作用。那是不真实的，就像这样：当听闻表达时，就能理解事物的哪一部分。如果不理解那一部分，那么它就是有意义的，否则，表达就会变得没有意义。无论如何，为了能够从声音中理解事物的一部分，才进行表达，而不是为了理解心识的影像。因此，表达就会变得没有意义，因为它理解事物。
English
One will be able to understand the difference between what is not different and what is different. It is impossible to be not different from external objects. Therefore, it is said that listening is the function of excluding others in order to generate conceptualization with the aspect of turning away from others. Also, because the terms that arise from conceptualization enter into things that turn away from others, even if they do not touch external objects. Therefore, it is said to be an object that turns away from others. Isn't it the case that the object of conceptualization appears to be different from the mind? How can it be the nature of the mind? What appears to be different from itself cannot become itself. What appears to be different in function cannot become itself. Appearing to be different is the characteristic of being different, because there is no other reason for being different. If you ask this, the answer is: no, merely appearing to be different is not a characteristic. Appearing to be different without confusion is the characteristic of being different, but not just anything. Just like turning away, from sounds, the image of things appears in consciousness, but that is not the nature of things, it arises from the cause of confused habits. If it also appears as color and shape, even so, it is not the thing itself, but only its image. What contradiction is there? Because it arises from the cause of the characteristic of habits. Even if that is the case, how can it not become a thing? Because it depends on its own cause. Like the hairs seen by someone with cataracts. If you think that even if it arises from the power of habits, it is the thing itself, then it should be said that things do not change in that way. Then, some say that what is expressed by sound is the thing itself that is the characteristic of the mind, and it itself is the thing, which is the function of excluding others. That is not true, like this: when listening expresses, which part of the thing can be understood. If that part is not understood, then it is meaningful, otherwise, the expression becomes meaningless. In any case, in order to be able to understand a part of the thing from the sound, the expression is made, not in order to understand the image of the mind. Therefore, the expression becomes meaningless, because it understands the thing.