Tibetan
པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་མེད་པ་ཡིན། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་འབྲེལ་བ་ག་ལས་ལྷན་ཅིག་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རིག་པ་མེད་པ་ལས་མེད་པར་རིག་པར་གཞག་གོ །དེ་ལས་གཞན་རིག་པ་ཉིད་དེ་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་རིག་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འཛིན། །དེ་སྔར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡིན་མོད། རིག་པ་མེད་དོ་ཞེས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེའི་ཕྱིར་མེད་པར་ངེས་པའི་དི་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་པ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་ལས། །མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །འགལ་བའམ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་དང༌། །རྗེས་འགྲོ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མེད་མེད་བར་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དེས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ལོ། །མངོན་སུམ་ནི་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་གོ་ཇི་ལྟར་ངེས། འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་དག་ཅི་གཞན་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་མི་ཤེས་ཏེ། དེར་བདག་ལ་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་རིག་པ་མེད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས། འོན་ཏེ་དམིགས་པར་རུང་བ་མ་དམིགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྲུབ་སྟེ། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ནི། གཞན་སེམས་དག་ནི་རྟོགས་ཕྱིར་ཡང༌། །ཚད་མ་གཉིས་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྨྲ་སོགས་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ངོ་བོའང་ངེས་པར་འགྲུབ། །གཞན་གྱི་སེམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ནི་གཞན་སེམས་པ་ཡོད་པས་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ངེས་པ་འདིར་འགྱུར་མོད་དེ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། རྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རུང་བར་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དཔྱད་ནས་འདོར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པས་མི་འདོར་རོ་ཞེ་ན། ཐབས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་བ་འདི་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་རྟེན་གཞན་མ་རྟོགས་པས་དེས་ན་བདག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ཀྱང་དེར་ཡང་འཚོ་བར་ནུས་པ་དེས་ན་དེར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འཚོ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས། འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཅི་འདས་པའི་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་རམ། འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར། དེ་ལ་འདས་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཐབས་འདིས་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཅི་ལྟར་རུང་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིའམ་འོན་ཏེ་གཞན་གྱི། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ན་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་རྟོགས། འོན་ཏེ་གཞན་ལ་ཡང་ཐབས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱིས་སེམས་པ་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་འདི་རྣམ་པ་རུང་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་རྣམས་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་བར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པར་གཞན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེ
Chinese
若问：为何他者不存在？如何能说他者不存在呢？若说：因为与彼相连。若问：不相连又怎能同时认知？若说：因为没有认知，所以将不存在视为认知。若问：彼之外的认知本身就是没有认知，若不认知彼，又怎能执持为彼之外？若说：因为之前已认知。答：彼时虽是如此，但如何能了知没有认知，从而认为不存在呢？因此，确信不存在的“彼”并非由感官所生。因此，这不是现量。若又问：现量本身在消失时，是确定事物不存在的原因，这也不行。如果现量本身消失，就能确定不存在，那么，这就是相违或现量本身消失，以及具有随行性的相。若说：现量本身消失就能确定事物不存在。那么，说不存在不存在之间也存在，并且通过它也能了知，这二者是相违的。现量以体验为自性，因此，凡是进入之处都能确定，因为体验才能确定。如果没有体验，又怎能确定？例如，说话者不知他者存在与否，却说自己没有体验。没有确定的原因，又怎能从没有认知中确定呢？或者，可以被认知却没有被认知，就是没有意义，因此，可以确定事物不存在。若是这样，那么来世等超出感官的事物，就无法确定它们不存在。如果说，不被认知是与事物存在相违背的，那么，如果它与存在相违背是普遍的，就能理解，因此，因为具有随行性和相违性，所以是因，因此成立了其他的比量，因为是从因所生。这说明了自性因，以及包含在其中的不现见因。宣说果因：为了证悟他者心，两种量也成立。因为进入言语等，所以它的自性也必定成立。他者的心识不像自己一样，能以现量成立。仅仅从它的显现之相，就能知晓他者的心识。
English
If asked, why does the other not exist? How can one say the other does not exist? If you say, because it is connected with it. If asked, how can one cognize simultaneously without being connected? If you say, because there is no cognition, therefore, non-existence is regarded as cognition. If asked, the cognition itself other than that is non-cognition, if one does not cognize that, how can one hold it as other than that? If you say, because it was cognized before. Answer: Although it is so at that time, how can one know that there is no cognition, and thus think that it does not exist? Therefore, the "that" that is certain not to exist is not born from the senses. Therefore, this is not direct perception. If you also ask, when direct perception itself disappears, it is the reason for determining that things do not exist, this is also not possible. If direct perception itself disappears, it can be determined that it does not exist, then, this is contradictory or direct perception itself disappears, and has the aspect of concomitance. If you say that the disappearance of direct perception itself can determine that things do not exist. Then, to say that there is also existence between non-existence and non-existence, and that it can also be understood through it, these two are contradictory. Direct perception is by its nature experiential, therefore, wherever it enters, it can be determined, because experience can determine. If there is no experience, how can it be determined? For example, the speaker does not know whether the other exists or not, but says that he has no experience. Without a definite reason, how can it be determined from non-cognition? Or, what can be cognized but is not cognized is meaningless, therefore, it can be determined that things do not exist. If so, then things beyond the senses, such as the afterlife, cannot be determined to be non-existent. If it is said that not being cognized is contrary to the existence of things, then, if it is universal that it is contrary to existence, it can be understood, therefore, because it has concomitance and opposition, it is the cause, therefore other inference is established, because it is born from the cause. This explains the nature cause, and the non-apprehension cause included in it. Explaining the result cause: In order to realize the minds of others, the two valid cognitions are also established. Because of entering into speech and so on, its nature must also be established. The minds of others are not established by direct perception like oneself. Only from its appearance, one can know the minds of others.
Chinese
不是不知道是由愤怒产生还是不产生，因为没有那样去理解。憎恨等等的差别是由结果的差别来决定的。如果问，以什么样的形式来确定会变成这样，但这不是量。这个过失是没有的，因为见到符合陈述等等的特征的名称。如果问，无论如何，没有量的事物本身是如何进入的？不是的，因为会变成审查后抛弃。如果问，因为没有其他方法，所以不会因为没有依据而抛弃吗？回答说，确定没有其他方法，这也是量本身，并且说对于那个也是随后的推论。如果问，因为他人承诺了才那样说，所以没有过失吗？不是的，因为他人承诺仅仅进入到随顺他人的意义的推论中。没有任何人是通过自己被他人承诺而理解的。暂时因为没有理解其他的依据，所以自己进入，如果这样，那么来世也会被理解。如果问，即使没有来世，也能在那里生存，因此在那里进行论证是不对的。那么，这样能够生存是从哪里来的？追求生存的意义，是追求过去的生存的意义吗？还是追求现在和未来的生存的意义？对于此，过去不是追求的意义，因为是过去本身。也不是追求现在发生的意义，因为那是已经获得的。如果问，是追求未来的意义吗？那么，未来的生存是通过这个方法改变的，而不是通过其他方法改变的，从随后的顺行和逆行中理解就是随后的推论本身。另外，这个名称无论如何是正确的，这是你自己的还是他人的？如果说是你自己的，因为两者都没有成立，怎么能理解他人？如果说对于他人也是唯一没有方法的，如果那样，无疑是通过理解他人的心，怎么能理解这些形式是正确的呢？如果问，那么这些又是如何正确的呢？如果那样，那么你自己没有信任，怎么能理解他人呢？
English
It is not that one does not know whether it arises from anger or not, because one does not understand it that way. The difference of hatred and so on is determined by the difference of the result. If one asks, in what form does this determination occur, but this is not a valid cognition. This fault does not exist, because one sees a term that conforms to the characteristics of statement and so on. If one asks, how does something that is devoid of valid cognition enter in any way? It is not so, because it would follow that it is examined and discarded. If one asks, since there is no other means, will it not be discarded because there is no basis? It is said that the certainty that there is no other means is itself a valid cognition, and it is said that even that is a subsequent inference. If one asks, is it not a fault because it is said so because it is promised by others? It is not so, because what is promised by others enters only into the inference that follows the meaning of others. No one understands through oneself being promised by others. For the time being, since other bases are not understood, therefore I enter, if so, then the next life will also be understood. If one asks, even if there is no next life, one can still live there, so it is not right to argue there. Then, where does this ability to live come from? In seeking the meaning of life, is one seeking the meaning of past life? Or is one seeking the meaning of present and future life? For this, the past is not the meaning to be sought, because it is the past itself. Nor is it the meaning to be sought in the present, because it has already been obtained. If one asks, is one seeking the meaning of the future? Then, the future life is changed by this method, but not by other methods, and understanding from subsequent progression and regression is itself a subsequent inference. Furthermore, how is this term correct in any way, is it your own or someone else's? If it is your own, how can you understand others, since neither is established? If one says that for others too there is only no method, if that is the case, undoubtedly by understanding the minds of others, how can one understand that these forms are correct? If one asks, then how are these also correct? If that is the case, then how can you understand others without trusting yourself?