Tibetan
ད་པར་རྟོགས། ཇི་ལྟར་དོན་ལ་མ་ དམིགས་པ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་གོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚད་མ་ལྔ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་གྱི་གོ་བ་ཡང་བློ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་བློ་གཞན་གྱིས་བློ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་ཡིད་གོ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལྔ་མེད་པས་དོན་གྱིས་གོ་བའི་བླ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡོད་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཅི་བྱ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་དོན་གྱིས་གོ་བས་བློ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་གྱིས་གོ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ཇི་ལྟར་མི་འདོད། གང་གི་ཕྱིར་བློ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དམ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དམིགས་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཏེ་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་དམིགས་པ་ལ་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་གཞན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་མི་འཇུག་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། འོན་ཏེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་གང་གིས་རྟོགས་ཞེས་ཐུག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །སོ་ སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་འདི་དོན་གྱིས་གོ་བ་
Chinese
现在要理解。正如不缘于事物而认识到无有一样，对于知识来说，变化也会变得非常微弱。然而，事物并非隐蔽的，因为在那里存在对事物的理解。如果有人说，因此五种量（ प्रमाण，pramāṇa，认知工具）也不是没有的，那么，对事物的理解不也是心识本身吗？正是通过其他心识来认识心识。因此，由于除此之外没有其他理解事物的方式，所以由于没有五种量，事物理解的至上性是不存在的。然而，如果因为存在可测量的认识而理解事物，那么由于没有穷尽，将无法认识。如果有人问，认识不就是看见吗？如果仅仅依赖于看见，那么通过理解事物来做什么呢？既然看见就是那样，通过理解事物来考察心识又有什么用呢？如果说理解事物是产生的，那么，如果那样，由于没有穷尽，确定没有认识也会变成必然的，那么怎么会不想要那样呢？因为心识本身就是应该缘取的吗？当它是隐蔽的时候，认识到它不存在就会变得没有穷尽。然而，如果事物的不缘取本身就是缘取不缘取，那么就会变成那样，也存在不是缘取应该缘取的事物。如果有人说，那本身是不存在的，如果不存在不缘取，那么就会变成缘取也是存在的。然而，如果说其他的缘取本身就是不缘取，那也是不合理的。如果仅仅是给其他的缘取命名，那么没有其他又怎么会变成那样呢？如果说那是因为没有缘取，那么，这已经回答过了。其他的缘取本身不包含在其他之中，如果有人说，因此那是不缘取的，如果它不包含在其他之中，那么它也是不存在的。那么，这又从何而来呢？然而，如果作为缘取的特征的不缘取仅仅是不存在，如果不是那样，那么它也包含在其中，那也同样是缘取的。如果有人问，也不是缘取吗？没有特征，那么不缘取通过什么来认识呢？这就是没有穷尽。如果有人说，因为分别确定的相是缘取的，那么，这是否是通过理解事物？
English
Now to understand. Just as realizing non-existence from not focusing on things, similarly, for knowledge, change also becomes extremely subtle. However, things are not hidden, because there exists an understanding of things there. If someone says, therefore the five pramanas (प्रमाण，pramāṇa，cognitive tools) are also not non-existent, then, isn't the understanding of things also mind itself? It is through other minds that mind is recognized. Therefore, since there is no other way to understand things apart from that, the supremacy of understanding things is non-existent due to the absence of the five pramanas. However, if understanding things is because there is a measurable recognition, then since there is no exhaustion, it will be impossible to recognize. If someone asks, isn't recognition just seeing? If one relies solely on seeing, then what is the use of understanding things? Since seeing is just that, what is the use of examining the mind through understanding things? If it is said that understanding things is produced, then, if that is the case, since there is no exhaustion, the certainty of no recognition will also become inevitable, so how can one not want that? Because is the mind itself what should be focused on? When it is hidden, realizing that it does not exist will become endless. However, if the non-focusing on things itself is focusing on non-focusing, then it will become like that, and there also exists what is not focusing on what should be focused on. If someone says that that itself is non-existent, if non-focusing does not exist, then it will become that focusing also exists. However, if it is said that the other focusing itself is non-focusing, that is also unreasonable. If it is merely naming the other focusing, then how can it become like that without the other? If it is said that it is because there is no focusing, then, this has already been answered. The other focusing itself is not included in the other, if someone says, therefore that is non-focusing, if it is not included in the other, then it is also non-existent. So, where does this come from? However, if the non-focusing that is the characteristic of focusing is merely non-existence, if it is not like that, then it is also included in it, and that is also similarly focusing. If someone asks, isn't it also not focusing? Without characteristics, then through what does non-focusing recognize? This is the same endlessness. If someone says, because the distinctly determined aspect is focusing, then, is this through understanding things?
Tibetan
ཡིན་ནམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་ཉིད་གཞན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གཞན་ཡོད་པ་ལས་མ་རྟོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ་རང་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པ་དེས་ན་དམིགས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དམིགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་ན་ད་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ན། བཞིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྐོག་ཏུ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཉིད་ཡིན་ན་འོ་ན་འགའ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་འགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ག་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་གྱི་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ༌། །ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྔར་ བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཕྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་མོད་སྔར་ཇི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྔར་མེད་ན་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་དམིག
Chinese
是吗？如果那样说，那就已经说完了没有穷尽了。如果说，各个分别确定的行相，唯是所缘，不是其他的所缘。如果是那样，那么，如果不是从他有而了知的，那么，名为“事物不存在”的事物，就什么也不会有了。因此，其他的实事，就只是观待于他，才是不存在的实事，而观待于自己，才是实事。各个分别确定的自性，也是从所缘而有的，因此才说有所缘。如果仅仅是各个分别确定，那么所缘就会变成各个分别确定，但那本身不是各个分别确定。如果不是所缘，那么现在就会变成名为“各个分别确定”的心识，难道不是从所缘的对境本身转变而来的吗？因此，唯有所缘才是存在的。或者，认为“没有所缘”的分别念本身是不缘的吗？那也不是，因为认为“没有所缘”的分别念，是随逐于不缘本身的。如同那样。如果因为是隐蔽的，那么，如果那本身的隐蔽本身是胜义谛的实有，那么，对于任何事物也不会变成其他的行相。那只是不会变成其他的，即使观待于其他的补特伽罗，那也只是那样，如同青色等。如果因为是隐蔽的，那么，在那本身的这个时候，是如何了知的呢？那本身以自性了知那是隐蔽的。如果任何事物也没有那样了知，或者不会了知，那么，那随后的比量就没有意义了。在那时，不了解的那个，怎么会是那样呢？在那时，说“不是那样”也是不可能的，因为没有所缘，所以说“不是那样”吗？那么，因为没有所缘，所以仅仅是不存在。即使存在，也会变成不缘，怎么会变成不存在呢？如果对于存在，没有量，那么，不应该那样说吗？如果存在比量的量，那么，那也是随逐于见到的自性本身的。因为后来见到。先前应该观看的本身是如何的呢？如果应该观看的本身不存在，那么，存在本身是如何的呢？因为后来所缘吗？后来本身会存在，但先前是如何的呢？如果先前不存在，那么后来如何缘取呢？
English
Is it so? If so, then it has already been said that there is no end. If it is said that the aspect of being separately determined is only the object of perception, not another object of perception, then if that is the case, then if it is not known from the existence of another, then there will be nothing called "things that do not exist." Therefore, the reality of others is only non-existent in relation to others, but real in relation to oneself. That nature of being separately determined is also from the object of perception, so it is said that there is an object of perception. If it is only separately determined, then the object of perception will become separately determined, but that itself is not separately determined. If it is not an object of perception, then now it will become a mind called "separately determined," is it not transformed from the object of perception itself? Therefore, only the object of perception exists. Or, is the conceptual thought itself that thinks "there is no object of perception" not an object of perception? That is also not the case, because the conceptual thought that thinks "there is no object of perception" follows the non-object of perception itself. Just like that. If it is because it is hidden, then if that very hiddenness is truly existent in the ultimate truth, then nothing will change into another aspect. That is only unchanging, even in relation to other individuals, it is only like that, like blue and so on. If it is because it is hidden, then how is it known at that very time? That itself knows that it is hidden by its own nature. If nothing knows it like that, or will not know it, then that subsequent inference is meaningless. At that time, how is that which is not understood like that? At that time, it is impossible to say "it is not like that," because there is no object of perception, so is it said "it is not like that"? Then, because there is no object of perception, it is only non-existent. Even if it exists, it will become non-perceived, how will it become non-existent? If there is no valid cognition for existence, then should it not be said like that? If there is a valid cognition of inference, then that also follows the very nature of seeing. Because it is seen later. How is it that which should be seen earlier? If that which should be seen does not exist, then how does existence itself exist? Because it is perceived later? The later itself will exist, but how is it earlier? If it does not exist earlier, then how will it be perceived later?