Tibetan
འི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དམ་བཅས་པར་བྱེད་པས་ན་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་རུ་གྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དཔྱད་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདིར་དམ་བཅའ་བར་འདོད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང༌། དེའི་སྲིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་པ། །ཁོ་བོའི་གང་ལ་ཉེར་མཁོ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་འདིས་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འགྲེལ་པ་མཛད་པས། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་ཡིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འཆད་པ་ན། དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་པར་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་གཞན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བ་ཉིད་ནི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ ཡེ་ཤེས་ནི་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོར་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང༌། ཐབས་དང་བཅས་པ་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣ
Chinese
之境。 那么，应当仅仅寻求存在，而不是确定在各个补特伽罗上，因为那是不可知的。 如是，论著作者也曾说过，在其他地方，如果执着于补特伽罗的常恒，就会变成无常。 因为要立宗，所以是立宗者，是要证成的，而不是阐述要证成的，因为那在证成的时候是完全不存在的。 成为所证的智慧等，被称为应考察的，这里想要立宗。 不是所证之境，不是，此亦， 其魔数乃全知， 我有何用不需用。 此偈颂的一部分所要否定的，是第二个立宗。 在这里，注释者说，是为了避免过失而说的。 这样，在阐述“其是数乃全知”的意义时，说的是第二个立宗。 正因为如此，对于两个立宗的差别连接，说了“什么痛苦以什么”等等。 知道那痛苦完全寂灭之方便，应当寻求其他智慧，这是第一个要证成的。 不是与此亲近相关的智慧，不是，这是第二个。 所谓的自性理，就是，寻求成为其寂灭之方便的智慧，本身就是与其痛苦所逼迫仅仅相关联的缘故。 不是与此亲近相关的智慧，不是应当寻求的，这是第二个要证成的，因为相对于此，寻求其境之智慧时，被与其亲近相关所周遍，并且与其相违的也是不亲近相关，这指的是能遍的相违而立。 所谓知痛苦和集，所谓应断之真实如实知，这表示了知痛苦之谛，所谓以方便及具知，这表示了知集之谛。 色、受、想、行、识
English
of the realm. So, one should seek only existence, but not determine it on individual persons, because that is unknowable. As the treatise writer also said, in other places, if one clings to the permanence of the person, it will become impermanent. Because it is to be asserted, it is the assertor, it is to be proven, but not to explain what is to be proven, because that is completely non-existent at the time of proof. The wisdoms that have become the object to be proven are called to be examined, and here it is intended to be asserted. Not being the realm of what is to be proven, is not, this also, Its demonic number is omniscient, What do I not need that I need. What is to be negated by this part of the verse is the second assertion. Here, the commentator says that it is said to avoid faults. Thus, when explaining the meaning of "Its number is omniscient," it is said that it is the second assertion. Precisely for this reason, for the difference connection of the two assertions, it is said "What suffering with what," and so on. Knowing the means of completely pacifying that suffering, one should seek other wisdom, this is the first to be proven. Not the wisdom that is closely related to this, is not, this is the second. The so-called nature reason is that seeking the wisdom that has become the means of its pacification is itself related to being afflicted by its suffering alone. Not the wisdom that is closely related to this, is not what should be sought, this is the second to be proven, because relative to this, when seeking the wisdom of its realm, it is pervaded by being closely related to it, and what is contrary to it is also not closely related, which refers to the contradiction of the pervader. The so-called knowing suffering and origin, the so-called knowing the reality of what should be abandoned, this indicates knowing the truth of suffering, the so-called knowing with means and possession, this indicates knowing the truth of origin. Form, feeling, perception, formation, consciousness
Tibetan
མ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །གཙོར་ནི་སྲེད་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །ཐབས་དང་བཅས་པའི་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གནོད་པ་ཅན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དུད་འགྲོའི་རིགས་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་རྒོད་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་གང་དག་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བའམ་ཐོས་པའོ། །རྟོགས་བྱེད་མ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའོ། །བྱ་རྒོད་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཚེའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་དག་ལའོ། །ཐུས་རྗེ་ཡང་ཅི་ཞིག་བཞེད་པ་ནའམ། གང་ལའམ། རྣམ་པ་གང་གིས་སམ། ཅིའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ལ་སོགས་པ་ལ་ ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕན་གདགས་པ་བྱས་པ་དག་ལས་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཕན་གདགས་པའི་ལན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་བཞེད་པ་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཛའ་བོ་དང་དགྲ་བོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་མདའ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའོ། །འདིས་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེ་སྡང་
Chinese
未作解释，成为果的五蕴是苦谛。其本身成为因的是集谛。主要说贪爱是集谛。同样，以“应领受的真如作证”来说明了知灭谛。灭谛也是舍弃贪欲等烦恼。以“具有方便的作证”来说明了知道谛。了知道谛也是从修习的力量中成就的无垢智慧。即使已经存在它的成就者，那将在下面说明。如果没有任何微小的损害，那是因为超越感官者没有损害。所谓“应执取的词”就是应领受的词。所谓“畜生类在空中行走”是指，除了秃鹫之外，其他任何能够远距离看到或听到的。能觉者是空行母。提到秃鹫是为了表示接近的意思。所谓“法轮等”是指，如其所证悟而宣说法轮之时。等等的词语是指安立不坏等。如果问，大悲是想要什么呢？对于什么呢？以什么方式呢？会成为什么样的自性呢？回答说，说了“不依赖于施恩的回报等”，从所施的恩惠中获得的利益就是施恩的回报。等等的词语是指名声和恭敬等。不依赖于那些，那样的话，就是说，当想要利益众生时就会进入。因为对于朋友和敌人不产生贪恋和嗔恨，所以对属于三界的一切众生都是平等的。因此说明了具有大境，所以说了大悲。为了说明相和自性，所以说了“极”等等，那也是因为具有不生之法性，所以极度远离痛苦的就是贪欲之相，嗔恨
English
Without explanation, the five aggregates that have become the result are the truth of suffering. That which itself becomes the cause is the truth of origin. It is mainly said that craving is the truth of origin. Similarly, by "testifying to the thusness to be received," it is shown to know the truth of cessation. The truth of cessation is also abandoning afflictions such as desire. By "testifying with means," it is shown to know the truth of the path. Knowing the truth of the path is also the stainless wisdom accomplished from the power of cultivation. Even if its accomplisher already exists, that will be explained below. If there is not even the slightest harm, it is because there is no harm to those who transcend the senses. The so-called "words to be grasped" are the words to be received. The so-called "animal species that walk in the sky" refers to anyone other than vultures who can see or hear from a long distance. The one who can realize is the Dakini. Mentioning the vulture is to indicate the meaning of closeness. The so-called "Dharma wheel, etc." refers to the time when the Dharma wheel is taught as it is realized. The word "etc." refers to establishing the indestructible, etc. If asked, what is great compassion wanting? For what? In what way? What kind of nature will it become? The answer is, it is said "not relying on the repayment of favors, etc.," the benefit obtained from the favors given is the repayment of favors. The word "etc." refers to fame and respect, etc. Not relying on those, in that case, it means that when wanting to benefit sentient beings, one will enter. Because there is no attachment or hatred towards friends and enemies, it is equal to all sentient beings belonging to the three realms. Therefore, it is explained that it has a great realm, so great compassion is spoken of. In order to explain the aspect and self-nature, "extremely" etc. is said, and that is also because it has the nature of non-arising, so that which is extremely free from suffering is the aspect of desire, hatred.