Tibetan
་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྤྱི་སྔོན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་དེར་སྣང་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །སྒྲ་ལས་སྤྱི་འཛིན་པ་ན་ཡང་སྤྱི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་གསལ་བ་ཡང་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྤྱིའི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང༌། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ལན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་སྒྲ་ལས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་སྣང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་པ་སྟེ། མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ཞེས་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན། ཤེས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་ ཉིད་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་པའམ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཞིག་གང་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བྱར་ཡོད་པས་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་མེད་པར་དགག་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞིང༌། བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤེལ་ནས་འཆད་པ་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན། དོན་གཞན་ཉིད་གང་ལས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །གསལ་བ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་འདྲི་བའོ། །སྤྱི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱིར་གྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་སྨ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གཞན་ཡང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་མི་འདོད་དོ། །ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ནི་རྫས་དང༌། ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང༌། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་འདུ་བའོ། །སྒྲ་དེ་འདིས་ནི་གང་ངེས་ ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་སེལ་བ་དེའི་ངོ་བོར་ཅིར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གཞན་སེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཞན་སེལ་བ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ
Chinese
应加上“不是显现”等字样。对于执持非蓝色等的意识来说，与普遍蓝色的自性相分离，不是显现为蓝色的形象，这是总括的意义。对于具有执持它的状态的意识来说，显现为该形象是被该形象本身所遍及的。与此相违背的，也就是不是该形象本身，这样一来，遍及者就是相违背的对境。从声音中执持普遍性时，也是因为执持具有普遍所依的缘故，从声音中产生的意识所明了的也是被执持的。因此，如果说诸根是无意义的，那么就会变成那样。如果用“现量”等来迎接回答的疑问，就会消除这种疑虑。就像这样，如果通过声音也能了知具有普遍所依，那么从声音中产生的意识所显现的是不明显的体性，而对于诸根的意识来说，则是明显的。因此才说了“意义的意识也有两种”等等。对于说出名称等，这也是同样的回答。也就是说，当说出与意义相关的名称等时，如果理解意义也是从声音中来的，那么形象就是不明显的，因此诸根不是没有果的。所谓“各自确定意义，本体相同”，是因为实际上与多种性相违背的缘故。所谓“具有不同显现”，是对显现为明显的体性的解释。所谓“除此之外”，就是其他的，显现为不明显的体性。当将显现的体性视为对境而进行分别时，意识具有现量和非现量的差别，并且因为显现为不同，所以被不同的对境所遍及。与此相违背的，也就是承认具有相同的对境，这样一来，遍及者就是所观察的。对于“对于任何事物，任何事物都不能稍作作用，或者任何已成立的事物”等等，对于任何事物，任何事物都不能稍作作用，那么它就不会依赖于它，这是要成立的一个观点。任何已成立的事物，都不是受其他支配的。
English
It should be added with words like "not apparent." For the consciousness that holds non-blue etc., being separated from the self-nature of the universal blue, it is not appearing as the image of blue, which is the summarized meaning. For the consciousness that has the state of holding it, appearing as that image is pervaded by that image itself. What contradicts this, that is, is not that image itself, in this way, the pervader is the contradictory object. When grasping universality from sound, it is also because grasping has a universal basis, and what is clarified by the consciousness arising from sound is also grasped. Therefore, if it is said that the senses are meaningless, then it will become like that. If you use "direct perception" etc. to meet the question of the answer, it will eliminate this doubt. Just like this, if you can also know the universal basis through sound, then what appears from the consciousness arising from sound is an unclear nature, but for the consciousness of the senses, it is clear. Therefore, it is said that "the consciousness of meaning also has two types" and so on. For uttering names, etc., this is also the same answer. That is to say, when uttering names, etc. related to meaning, if understanding meaning also comes from sound, then the image is not obvious, so the senses are not without fruit. The so-called "each determines meaning, the body is the same" is because it actually contradicts multiplicity. The so-called "having different appearances" is an explanation of the nature that appears to be obvious. The so-called "other than that" is other, the nature that appears to be unclear. When the nature of appearance is regarded as an object and distinguished, consciousness has the difference between direct perception and non-direct perception, and because it appears to be different, it is pervaded by different objects. What contradicts this is to admit that it has the same object, in this way, the pervader is what is observed. For "For anything, anything cannot do a little bit, or anything that has been established" and so on, for anything, anything cannot do a little bit, then it will not depend on it, this is a point to be established. Anything that has been established is not subject to other domination.
Chinese
被称为第二。其中，对于第一个要证明的事项来说，遍及者是不显现的。因为依赖于它本身，它对此稍有作用，因此它遍及，但它不在此处。对于主要是否定不存在的事物来说，遍及者是不显现的。对于主要成为证明的理由来说，遍及者是相违的显现。因此，才说了“对于第二个要证明的事项”等等。在此，依赖于他者则遍及于不成，并且与此相违的成立本身仅仅是证明的体性。，《量理释论》的注释，第五十卷。“如果是他者，则与此无关。”这是经文。为了扩展并解释它，“如果是他者，意义从何而来是他者呢？”这是提问。“从清晰而来。”这是回答。“什么呢？”这是提问，意思是如果从清晰而来是他者，有什么过失呢？“总的来说”等等是回答。那时，因为没有自性，所以任何事物都不会成为普遍的，意思是说，没有自性的事物不可能成为普遍的状态。例如，“不是马”本身，意思是说，具有贬低普遍事物的状态的其他人，也不希望有任何“不是马”这样的说法。因此，词的意义本身成为事物，也不希望是其他的。词的六个意义是：实体、 गुण（梵文天城体，guṇa，梵文罗马拟音，guna，功德）、 कर्म（梵文天城体，karma，梵文罗马拟音，karma，业）、 सामान्य（梵文天城体，sāmānya，梵文罗马拟音，samanya，总）、 विशेष（梵文天城体，viśeṣa，梵文罗马拟音，visesa，别）和 समवाय（梵文天城体，samavāya，梵文罗马拟音，samavaya，和合）。“声音由此确定什么？”这是经文。通过“从排除不希望的事物”等等来解释它。“排除他者为何不能成为它的体性？”意思是说，依赖于事物各自的相违体性，将外在的事物确立为声音所表达的事物，那么排除他者的体性是什么都不行的，因为它就像虚构的一样是不存在的。外在的自相的相违是什么，那个相违不是与自己的体性相异的，这样，排除他者就是事物本身，而不是声音所表达的事物。
English
It is called the second. Among these, for the first thing to be proven, the pervader is non-apprehension. Because it depends on it itself, it has something to do with it, therefore it pervades, but it is not here. For what is mainly negated as non-existent, the pervader is non-apprehension. For the reason that mainly becomes proof, the pervader is the contradictory apprehension. Therefore, it is said, "For the second thing to be proven," and so on. Here, dependence on others is pervaded by non-establishment, and what contradicts this is also the nature of establishing only the proof. The commentary on the Explanation of Valid Cognition, the fiftieth volume. "If it is other, then it is unrelated." This is the sutra. To expand and explain it, "If it is other, from what is the meaning other?" This is the question. "From clarity." This is the answer. "What is it?" This is the question, meaning what is the fault if it is other from clarity? "Generally" and so on are the answers. At that time, because there is no self-nature, nothing will become universal, meaning that something without self-nature cannot become a universal state. For example, "not a horse" itself, meaning that others who have a state of belittling universal things do not want any saying of "not a horse." Therefore, the meaning of the word itself becomes a thing, and it is not desired to be other. The six meanings of words are: substance, गुण（梵文天城体，guṇa，梵文罗马拟音，guna，quality）, कर्म（梵文天城体，karma，梵文罗马拟音，karma，action）, सामान्य（梵文天城体，sāmānya，梵文罗马拟音，samanya，general）, विशेष（梵文天城体，viśeṣa，梵文罗马拟音，visesa，particular）, and समवाय（梵文天城体，samavāya，梵文罗马拟音，samavaya，inherence）. "What does that sound determine?" This is the sutra. It is explained by "from abandoning what is not desired" and so on. "Why can't excluding others be its nature?" It means that relying on the respective contradictory natures of things, establishing external things as what is expressed by sound, then the nature of excluding others cannot be anything, because it is non-existent like a fabrication. What is the contradiction of the external self-characteristic, that contradiction is not different from one's own nature, so excluding others is the thing itself, not what is expressed by sound.