Tibetan
་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའོ། །དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་བའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྩལ་བ་བསྡུའོ། །གང་ཞིག་གིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒོལ་བའམ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ཏེ། རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་བཀག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། །གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཅེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ངེས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་བཞེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་བཞེད་ན་ནི། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་གཉེན་པོར་ནི། །མ་ངེས་པ་ཡི་ག་ཉེན་པོར་འདོད། །མི་མཐུན་ཆོས་བརྗོད་གང་ཡིན་པ། །དམ་བཅས་པ་དེ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནས་དྲང་ངོ༌། །སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་དུ་དམ་བཅས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ དོ། །གཉི་ག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའོ། །གང་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་ཅི་ཞིག་བཤད་ཅེ་ན། ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆོས་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་འགལ་བའི་གཉེན་པོར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་འབྲས་ཅན་ཏེ། །འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚོགས་མ་མཐོང་བ་སྟོན་པར་བྱེད་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ
Chinese
应当结合具体情况来理解。所谓“不确定”，是指共同的不确定性。与此方相符的是与不确定方相符，即具有剩余等等。等等一词，是为了涵盖对相似方和不相似方产生怀疑的情况。如果仅仅因为在相似方存在，而在不相似方未见到就反驳，那就是具有剩余。所谓“两者”，是指驳斥在一个上成立。所谓“驳斥在一个上成立”，是指通过“在两者上都成立”这句话，驳斥了论敌或反驳者在一个上成立的观点。因为已经说了“成立”，所以通过“成立”这句话，也驳斥了具有剩余和非共同的怀疑。那么对什么产生怀疑呢？已经说了对相似方和不相似方产生怀疑。具有剩余是对不相似方产生怀疑。非共同是对相似方和不相似方都产生怀疑。因此，导师也仅仅是由于说了确定，才认可关联。如果不是这样，如果导师认为所要证明的和证明之间没有关联，仅仅因为未见到就反驳不相似方，那么，对于迷惑者来说，不确定性被认为是最大的危险。凡是说不相似法的，那个承诺就没有意义。就是通过那句话来纠正的。导师在哪里承诺了呢？已经说了“暂时”等等，通过理性的方式那样说了。 所谓“应当说两者”，是指相似法和不相似法。为了对治什么而说了什么呢？已经说了说不相似法等等。说相似法是为了对治相违。如果是不见果的，即使仅仅是不见果，那个，是指说了不相似法。为了显示那个，说了“如果”等等。通过那个，是指说了不相似法。如果在不相似方显示未见到理由，那个，是指未见到。
English
It should be understood in conjunction with the specific circumstances. The so-called "uncertainty" refers to the common uncertainty. What is in accordance with this side is in accordance with the uncertain side, that is, having remainder and so on. The word "etcetera" is to cover the situations where doubts arise about the similar side and the dissimilar side. If one refutes merely because it exists on the similar side but is not seen on the dissimilar side, then that is having remainder. The so-called "both" refers to refuting the establishment on one. The so-called "refuting the establishment on one" means that through the phrase "established on both," the opponent or refuter's view of being established on one is refuted. Because "established" has already been said, through the phrase "established," doubts of having remainder and being non-common are also refuted. Then, what gives rise to doubt? It has been said that doubts arise about the similar side and the dissimilar side. Having remainder is giving rise to doubt about the dissimilar side. Non-common is giving rise to doubt about both the similar side and the dissimilar side. Therefore, the teacher also only acknowledges the connection because certainty has been stated. If it is not like that, if the teacher thinks that there is no connection between what is to be proven and the proof, and refutes the dissimilar side merely because it is not seen, then, for the deluded, uncertainty is considered the greatest danger. Whatever states the dissimilar dharma, that promise is meaningless. It is corrected by that very statement. Where did the teacher make the promise? It has been said "for a while" etc., and it has been said in that way through reason. The so-called "what should be stated as both" refers to the similar dharma and the dissimilar dharma. To counteract what was something said? It has been said that the dissimilar dharma was stated, etc. Stating the similar dharma is to counteract the contradictory. If it is a non-seeing result, even if it is just a non-seeing result, that, refers to stating the dissimilar dharma. To show that, "if" etc. has been said. Through that, refers to stating the dissimilar dharma. If it shows that the reason is not seen on the dissimilar side, that, refers to not seeing.
Tibetan
འོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དེ། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱ་བ་ལའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྔོན་རོལ་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟློག་ནས་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་བདེན་ན་འོན་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་མ་མཐོང་བ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་ཤིང་མི་དྲན་པ་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞིང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་དེ་ལ་ནི་དྲན་པ་གཞག་ཅིང་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་རིགས་ན་མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་མེད་ན་མ་མཐོང་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་བ་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་དེ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེད་རིགས་དེ་བརྗོད་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་གིས་མེད་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དེ་བརྗོད་ན། དེ་ཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་
Chinese
哦！即使不提及不相似的法，也能夠了悟，因為不見的自性之不見，在提及不相似的法之前就已經成立了。因此，提及不相似的法是沒有意義的。如果說，在不相似的一方存在見到理由的錯覺，為了遣除它才提及不相似的法，那麼，就說了「於彼」等等。所謂「於彼」，就是要理解的。在不相似的法之前，以宣說不相似的法就能夠遣除，在不相似的一方見到的錯覺是不存在的。像這樣，如果錯覺是錯誤的認識，那麼，在不相似的一方，對於所作性等等，不存在的真實，遣除之後，產生存在的錯覺之因是不存在的。因為沒有錯覺，所以不見是成立的。如果那是真實的，然而，宣說不相似的法的語句，會使人憶念不見嗎？像這樣，對於某些境，見到未了悟且不憶念，因為不是支分且不是成立者，所以對於見到，安立憶念且生起憶念是合理的，不見是不見的，對於它，會被在不相似的一方見到理由所損害。如果那不存在，即在不相似的一方見到理由不存在，那麼不見就唯獨是成立的，為了成立它，即為了成立不見，宣說不相似的法是沒有意義的。如果說，不觀察者的僅僅「彼爾」之語，即僅僅不見，就說在不相似的一方沒有理由，那樣的確定是不存在的，因為僅僅不見是疑惑之因。因此，所謂「因此」，是為了生起確定才宣說不相似的法嗎？那不是的，像這樣，因為「沒有」之語不是量，所以也應當捨棄，那唯獨是不存在的。那麼，如何才能了悟「沒有」呢？回答說：如果說出如何沒有的道理，即如果說出以何種自性關係的相狀而沒有的道理，那時就能了悟「沒有」。如果
English
Oh! Even without mentioning dissimilar dharmas, it can be realized, because the non-seeing of the nature of non-seeing is already established before mentioning dissimilar dharmas. Therefore, mentioning dissimilar dharmas is meaningless. If it is said that there is an illusion of seeing a reason in the dissimilar side, and dissimilar dharmas are mentioned to dispel it, then "therein" and so on are mentioned. The so-called "therein" is to be understood. Before dissimilar dharmas, the illusion of seeing in the dissimilar side, which is dispelled by stating dissimilar dharmas, does not exist. Like this, if illusion is a false cognition, then in the dissimilar side, for the nature of being made, etc., the true that does not exist, after dispelling it, the cause of the illusion of existence does not exist. Because there is no illusion, non-seeing is established. If that is true, however, will the statement of dissimilar dharmas cause one to remember non-seeing? Like this, for some objects, seeing is not understood and not remembered, because it is not a limb and not an establisher, so it is reasonable to establish remembrance and generate remembrance for seeing, non-seeing is non-seeing, and for it, it will be harmed by seeing a reason in the dissimilar side. If that does not exist, that is, if seeing a reason in the dissimilar side does not exist, then non-seeing is only established, and to establish it, that is, to establish non-seeing, stating dissimilar dharmas is meaningless. If it is said that the mere word "that much" of a non-observer, that is, mere non-seeing, means that there is no reason in the dissimilar side, such certainty does not exist, because mere non-seeing is the cause of doubt. Therefore, is the so-called "therefore" mentioned to generate certainty? That is not so, like this, because the word "does not exist" is not a valid measure, it should also be abandoned, that is only non-existent. Then, how can one understand "does not exist"? It is said: If one states the reason for how it does not exist, that is, if one states the reason for how it does not exist in terms of the aspect of the nature of the relationship, then one can understand "does not exist". If