Tibetan
ད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟ་ལས་བ་ལང་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་ཀྱང་རག་ལུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་ལས་བ་ལང་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་ཀྱང་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བས་བྱས་པའི་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གི་ཤེས་པས་བྱས་པའི་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་རྟོགས་པས་ནི་གང་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཟག་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། གང་ཟག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་དེ་འབྱུང་བ་རིགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་བདག་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ལས་གང་ཟག་གཞན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་ཟག་འདི་དེ་དང
Chinese
等等。对此也有两种结合。哪一个不依赖于什么，那一个就不同于那一个，比如马和牛。所谓人也不依赖于诸蕴，这是自性之理。哪一个与什么法不同，那一个就不同于那一个，例如马和牛。所谓人也与诸蕴法不同，这本身就是自性之理。如果像这样，没有由生所作的依赖，那么人也依赖于诸蕴的识所作，如果这样说。那么，就用“那本身就是那样会变吗”等等来解释，哪一个的证悟就是哪一个被证悟，如果它不存在就不会产生，如果不存在的识是什么，那本身怎么会变呢？对此说了“证悟它”等等，如果证悟并理解了不存在就不会产生的意义，那么就必定会显现，因为事物即使不是它的体性，即使与不存在就不会产生的识分离，也是不可说的，因为那不是其他的，这是剩余。仅仅通过执持色等等，人也是被执持的，因为那是眼等等的识所要了解的。因此，如果色等等的证悟不存在就不会产生，那么人的证悟就是这样，即使人不是诸蕴的自性，也不是可以被说成不同于诸蕴的，如果这样说。不是的，用“不是的”等等来遮破，如果人不是色等等的证悟不存在就不会产生的识，那么凭借什么它才会产生是合理的呢？为什么呢？因为那个人本身就远离了色等等的自性，所以就是无自性。人不是与色等等不混合的体性之外的其他，然而，那本身就是显现为色等等的体性的自性。如果色等等的自性是人，那么就具有与色等等的相状分离的自性，如果是实有之物，那么这个人与它……
English
Etcetera. There are also two combinations in this. Whichever does not depend on what, that one is different from that one, like a horse and an ox. The so-called person also does not depend on the aggregates, this is the reason of self-nature. Whichever is different in dharma from what, that one is different from that one, for example, a horse and an ox. The so-called person is also different in dharma from the aggregates, this itself is the reason of self-nature. If, like this, there is no dependence made by birth, then the person also depends on the consciousness made by the aggregates, if it is said like this. Then, it is explained by "Does that itself change like that?" etc., whichever's realization is whichever is realized, if it does not exist, it will not arise, if the non-existent consciousness is what, how will that itself change? To this, it is said "Realize it" etc., if the meaning of not arising without existence is realized and understood, then it will definitely appear, because even if the thing is not its nature, even if it is separated from the consciousness that does not arise without existence, it is unspeakable, because that is not other, this is the remainder. Merely by holding form etc., the person is also held, because that is what is to be understood by the consciousness of the eye etc. Therefore, if the realization of form etc. does not exist, it will not arise, then the person's realization is like this, even if the person is not the self-nature of the aggregates, it is not something that can be said to be different from the aggregates, if it is said like this. No, it is refuted by "No" etc., if the person is not the consciousness that does not arise without the realization of form etc., then by what is it reasonable that it will arise? Why? Because that person himself is separated from the self-nature of form etc., so it is self-naturelessness. The person is not other than the nature that is not mixed with form etc., however, that itself is the self-nature that appears as the nature of form etc. If the self-nature of form etc. is the person, then it has the self-nature separated from the characteristics of form etc., if it is a real thing, then this person and it...
Tibetan
་འདྲ་བ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་དུ་རུང་བ་སྟེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྱུར་པ་ནི་མི་སྣང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གང་ཟག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་གང་ཟག་མི་སྣང་བར་འདོད་ན་ཡང་དེའི་ངོ་ཤེས་པ་སྟེ། གང་ཟག་གི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་གང་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་གང་ཟག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པར་བྱས་པའི་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་རག་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་རག་ལུས་པ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་དག་སྟེ། སྣང་བ་གསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྔར་གྱི་སོ་སྲོ་སྣང་བ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་དེ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་གང་ཟག་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་དེ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཉེ་བ་སྟེ་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན། ཉེ་བའི་རྒྱུ་གང་གིས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་དེ་ལ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་ཏེ་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རག་ལུས་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ན་གལ་ཏེ་ངེས་པར་གང་གང་ཟག་སོ་སོ་སྣང་ བ་དེའི་ཚེ་གང་འགའ་ཞིག་སྣང་བ་ན་གཞན་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྟོགས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་དོན་འདི་གང་ཡིན། རེ་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གང་ཟག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁས་མི
Chinese
如同色等显现为相似，这是不合理的。显现为各异也不是。因此，补特伽罗是不存在的。因为可以显现，成为所缘的自性，不显现是不可能的。这是为了成立无补特伽罗，而宣说的自性不现见。如果认为即使可以显现，因为不显现，所以不会变成不存在，如果想要补特伽罗不显现，那么认识它的，也就是执著补特伽罗自性的识，如果不是这样，那么它依赖于什么呢？如果不存在色等的识，就不会产生，那么什么不是补特伽罗识呢？意思是说。因此，认为不是依赖于所认识的。如果因为是依赖于色等的觉悟，所以补特伽罗不会显现为各异，那么，说了“依赖于什么”等。依赖于什么，具有识，依赖于什么，所缘的对境是什么，它的自性显现本身是不会消失的，要这样连接。如果问像什么一样，说了“蓝色”等。例如，依赖于蓝色等显现的识，即使显现清晰，之前的各自显现也不会消失，因为它们显现为与显现各异。与此相似，补特伽罗也会变化。此外，蕴体与称为补特伽罗的意义之间的亲近，也就是关系是什么？以什么亲近的因，蕴体的集合显现为无我之体，也就是显现为无补特伽罗的自性时，各自安住于自身，也就是执著自身，这是什么意思？这样一来，就太过分了，在没有依赖的情况下显现时，如果确定什么补特伽罗各自显现
English
It is unreasonable for forms and so on to appear as similar. It is also not the case that they appear as different. Therefore, there is no person. Because it can appear, becoming the nature of an object of perception, it is impossible for it not to appear. This is to establish the absence of a person, and the non-perception of self-nature is explained. If one thinks that even if it can appear, it will not become non-existent because it does not appear, if one wants the person not to appear, then the consciousness that recognizes it, that is, the consciousness that grasps the self-nature of the person, if it is not like that, then what does it depend on? If there is no consciousness of forms and so on, it will not arise, then what is not the consciousness of the person? That is the meaning. Therefore, it is thought that it does not depend on what is recognized. If it is because it is a realization that depends on forms and so on, so the person will not appear as different, then, it is said "depending on what" and so on. Depending on what, having consciousness, depending on what, what is the object of perception, the appearance of its own nature will not disappear, it should be connected like this. If you ask what it is like, it is said "blue" and so on. For example, the consciousness that depends on the appearance of blue and so on, even if the appearance is clear, the previous individual appearances will not disappear, because they appear as different from the appearance. Similarly, the person will also change. Furthermore, what is the closeness, that is, the relationship, between the aggregates and the meaning called person? By what cause of closeness, when the collection of aggregates appears as the nature of selflessness, that is, appears as the nature of no person, they each abide in themselves, that is, grasp themselves, what does this mean? In this way, it becomes too extreme, when appearing without dependence, if it is certain what person appears individually
Tibetan
་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཁས་ལེན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ངེས་པར་གང་ཟག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་ཚུན་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཅན་གང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གང་དག་ལ་ཕན་ཚུན་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་རག་ལུས་པ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་རག་ལུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་གང་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་གང་ཟག་གི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་བློ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་གང་ཟག་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པར་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། ཤཱཀྱའི་བློ།
Chinese
是为了接受的缘故。如果承认没有原因的自性，那么见到色等就一定不是见到补特伽罗。为什么呢？因为原因和结果之间，毫无疑问地，互相认识的近处安立的任何事物，即原因和结果在哪些方面互相认识的近处安立，就将词语组合为“存在见到自己的自性”。如果补特伽罗没有色等，虽然并非不产生，但是，如果作为补特伽罗的识不存在，那么不产生就是接近的，即不产生色等。如果说，如果它不存在，那么不产生的识本身，不依赖于色等补特伽罗，这难道不是在说不合道理吗？如果色等依赖于不是补特伽罗的原因和结果的事物，那么，因此才说了“原因”等等。对于不是原因和结果的事物，实际上没有任何关联，这已经说了很多了。像这样，如果说什么是没有认识就不产生的识，那么要知道，如果存在远离色等的补特伽罗的识，那么它也是不存在的。因为识，即见解的智慧，在其自性中并不显现补特伽罗。如何呢？与非自性不混合，即与不同类不混合，这是它的意思。将“凡是存在的，就什么也不是”组合在一起。因为那不存在，正如所说，因为没有识。补特伽罗的意义的自性，并非成立为不可言说的特征。 量释论的解释。释迦慧。
English
It is for the sake of acceptance. If one asserts a nature devoid of cause, then seeing forms, etc., is definitely not seeing a person. Why? Because whatever establishes mutual cognition near without doubt between cause and effect, that is, cause and effect in which aspects establish mutual cognition near, the words are combined as "there exists seeing one's own nature." If the person does not have forms, etc., although it is not that it does not arise, however, if the consciousness that is the person does not exist, then non-arising is near, that is, non-arising of forms, etc. If it is said that if it does not exist, then the consciousness itself that does not arise, without depending on the person of forms, etc., is it not said that it is unreasonable? If forms, etc., depend on things that are not the cause and effect of the person, then, therefore, "cause," etc., are mentioned. For things that are not cause and effect, there is actually no connection whatsoever, this has been said many times. Like this, if it is said what is the consciousness that does not arise without cognition, then know that if there exists the consciousness of a person devoid of forms, etc., then it also does not exist. Because consciousness, that is, the wisdom of seeing, does not appear as a person in its own nature. How? Without mixing with non-self-nature, that is, without mixing with different kinds, this is its meaning. Combine "whatever exists, is nothing at all." Because that does not exist, as it is said, because there is no consciousness. The nature of the meaning of the person is not established as a characteristic of being unspeakable. Commentary on the Explanation of Valid Cognition. Shakya's Wisdom.