Tibetan
་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡོད་པ་མི་འགལ་ བས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་དོ། །ཕྲུ་བའི་འབྲས་ནི་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པའི་འབྲས་ཏེ། དེ་དག་ཚོས་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མང་མོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཕལ་ཆེར་ཚོས་པ་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཚོས་པ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། འོན་ཀྱང་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཙམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་ལྷག་མ་ཚོས་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོས་པར་མཐོང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། གང་དག་ལ་ཚོས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་དང་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཚོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཚོས་པ་སྒྲུབ་ན་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཞེས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་སྔ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལས་ལུས་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་འབྲས་བུའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དག་གིས་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་མ་ངེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལས་གཏན་ཚིགས་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང༌། གང་ལ་ལྷག་མ་འཁྲུལ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་ཡོད་བ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ལྡོག་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་ངེས་ཤེ་ན
Chinese
称之为。它的自性就是它本身，因为这个缘故。即使在不相似的方面没有见到，但它存在于其中并不矛盾，所以可能会有错觉。果实是存在于果实内部的果实，就像它们成熟一样。为了显示这一点，说了“很多”等等。看到大部分存在于果实内部的都成熟了，同样，对于没有成熟的，即使仅仅没有见到存在于果实内部的理由，然而，仅仅存在于果实内部的理由并不能证明剩余的果实成熟。像这样的自性是说，凡是见到成熟的那些，和它们自性相同，凡是和成熟的那些具有相同原因的，就可以说是成熟了。如果不是这样说，如果仅仅因为存在于果实内部就证明一切都成熟，那么，这个比量就是具有“剩余”这个错觉的。理智者所说的比量的特征是具有“先前”和具有“剩余”以及“普遍见到”，其中从原因推断结果是具有“先前”，因为原因先前存在。从原因遗留下来的是“剩余”，也就是结果。存在于何处，那就是具有“剩余”，也就是从结果推断原因。因此，其他人为了将具有“剩余”的特征安置于其他地方，又会问，这个具有“剩余”是什么呢？为了显示特征，说了“凡是”等等。具有“剩余”这个词是不确定的一个名称。它的意思是，即使理由从一些不相似的方面返回，凡是对剩余产生错觉和怀疑的对象，那就是具有“剩余”，是这样想的。将理由和仅仅没有见到就不是量，因此能够很好地从不相似的方面退回的，称为具有“剩余”。那个理由的退回是不确定的，因此也会怀疑是否也适用于不相似的方面。如果是不确定的，那么
English
It is called. Its nature is itself, because of this reason. Even if it is not seen in dissimilar aspects, it does not contradict its existence there, so there may be an illusion. The fruit is the fruit that exists inside the fruit, just like they ripen. To show this, it is said "many" etc. It is seen that most of what exists inside the fruit is ripe, similarly, for those that are not ripe, even if only the reason for existing inside the fruit is not seen, however, the reason for merely existing inside the fruit cannot prove that the remaining fruit is ripe. Such a nature is to say that whatever is seen to be ripe, is the same in nature as them, and whatever has the same cause as those that are ripe, it is permissible to say that they are ripe. If it is not said like that, if merely because of existing inside the fruit, it proves that everything is ripe, then, this inference is one with the illusion of having "remainder". The characteristic of inference stated by the rationalists is having "previous" and having "remainder" and "commonly seen", among which inferring the result from the cause is having "previous", because the cause exists previously. What is left from the cause is the "remainder", that is, the result. Where it exists, that is having "remainder", that is, inferring the cause from the result. Therefore, others, in order to place the characteristic of having "remainder" elsewhere, will ask again, what is this having "remainder"? To show the characteristic, it is said "whatever" etc. The word having "remainder" is a name of uncertainty. Its meaning is that even if the reason returns from some dissimilar aspects, whatever is the object of illusion and doubt about the remainder, that is having "remainder", that is how it is thought. The reason and merely not seeing is not valid, therefore, what is able to retreat well from dissimilar aspects is called having "remainder". The retreat of that reason is uncertain, therefore it will also be doubted whether it also applies to dissimilar aspects. If it is uncertain, then
Tibetan
་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྡོག་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས། གཞན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྡོག་པར་འདོད་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དེ་གཉིས་དེའི་བདག་ཉིད་དང༌། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ལྡོག་པ་ཙམ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་མི་ཆོག་གོ །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པར་མི་འདོད་ན། གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྡོག་པ་གསུམ་ལའང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། གཉི་ག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པ་བརྗོད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།། གང་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་བཟློག་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་གྲུབ་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་བརྗོད་དོ། །བཟློག་དོན་ནི་འགལ་བ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་ཅན་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པས་ནི་དོན་གྱིས་ན་འབྲེལ་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་གང་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་ཚུལ་གང་ཞིག་ངེས་པར་བཤད་ཅེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགལ་བ་དང་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ བ་རྣམས་དང༌། དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་གང་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ནི་ངེས་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་གྲགས་པས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པས་ནི་ཞེས
Chinese
说了“遮遣的成立”等等。未见就是不可得，那么，这也是成立遮遣吗？因此说了“所有不可得”等等，唯有应见而不可得才能证悟。因为仅仅未见不是遮遣，因此，为了成立一个的遣返，由于遣返，成立另一个的遣返，想要遮遣的人，必须想要所成立和成立的二者是它的自性，以及从它产生的相的某种关联，仅仅遮遣的某种是不行的。如果不是这样，如果不想要关联，那么，就成了不能理解的因，因为周遍不确定。因为是这样的缘故，因此，关于因的方式，宗法的法和随行，以及遣返这三者，阿阇黎在《量理宝藏论》等中，也以“二者都极成立就是成立”等等，作了确定的陈述。什么是对治呢？说了“未成遣除义”等等，作为那个未成的对治，就是宗，就是宗法确定陈述。遣除义就是相违，作为它的对治就是随行。迷惑者就是不确定，作为它的对治就是遣返确定。作了随行和遣返确定的陈述，实际上也仅仅是显示了关联，像这样，没有关联就没有随行和遣返确定。因此，因显示了它的自性和从它产生的相的关联，就是确定地宣说了。什么过失的对治，是哪种方式确定地宣说呢？为了显示那个，说了“于彼”等等。说了“相违和它的顺品”等，就是相违
English
It is said, "establishing negation," and so on. Not seeing is non-apprehension. Is that also establishing negation? Therefore, it is said, "All non-apprehension," and so on. Only the non-apprehension of what should be seen is realized. Because merely not seeing is not negation, therefore, in order to establish the rejection of one thing, by means of rejection, establishing the rejection of another thing, one who wants to negate must also want the thing to be established and the means of establishment to be of its own nature, and some connection of the characteristic arising from it. Some mere negation is not sufficient. If it is not like that, if one does not want a connection, then the reason will not be understood, because the pervasion is uncertain. Because that is the reason, therefore, regarding the mode of the reason, the property of the subject, concomitance, and the three negations, the teacher, in the Compendium of Valid Cognition and so on, also made a definite statement with "extreme establishment in both is establishment," and so on. What is the antidote? It is said, "unestablished elimination of meaning," and so on. As an antidote to that which is unestablished, the subject is the definite statement of the property of the subject. Elimination of meaning is contradiction, and as its antidote is concomitance. The confused one is the uncertain, and as its antidote is definite negation. By making a statement of definite concomitance and negation, in effect, it is only showing the connection. Like this, without connection, there is no definite concomitance and negation. Therefore, the reason shows the connection of its own nature and the characteristic arising from it, which is definitely declared. What fault is the antidote, and in what way is it definitely declared? In order to show that, it is said, "Therein," and so on. It is said, "Contradiction and its similar class," which is contradiction.