Tibetan
་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་མེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་འཇིག་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདའ་བར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་དངོས་པོ་འདི་མེད་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེས། དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདིའི་བྱ་བ་འགོག་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱ་བ་འགོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར། དངོས་པོས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཞེས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འཇིག་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཡང༌། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན། རང་བཞིན་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་འདི་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལས་མ་མཐོང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་པ་ལ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ངོ༌། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་ཡང་ལྔ་པའི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་ངོ་བོ་དེ་དག་གིས་བྱས་པའོ། །གང་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱི་ཡང་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟགས་ཅན་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དེ་དག་དེ་ཉིད་རག་ལུ་ས་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ངེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་བློ་སྔོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཚད་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་ན། འཇུག་པའི་ཡུལ
Chinese
索。因此，之所以称为“因此”，是因为它的缘故。获得“这个毁灭的因是无有自性”之义。如是安住，若有某种称为“无有”的事物，因毁灭之因转变为果的自性时，由于苗芽等和消逝是果本身，因此，它本身是实有，故不会转变为无有自性。因此，如果有人说“这个实有被毁灭之因所作”，那么，他就不会阻止这个毁灭之因的作用，说“不作实有”。即使阻止作用，这个丝毫也不作的毁灭之因又是为何呢？实有应当依赖于毁灭，这样一来，实有就成立为不依赖于毁灭了。正因为不依赖，所以，凡是自身发生变化的，在某些事物上显现的，那就是毁灭。对于其他事物也是如此，是自性本身发生变化。应当知道，即使仅仅是自性，没有从这个自性中看到其他事物，也是如此。以“彼此”等进行解释时，“此”是指毁灭。如是，对于其他事物也是如此，是指对于未见之物也是如此。具有实有之境者，是指具有所立之境者。果的自性，是指结合为同一基础。这也是第五品的第二个词，是由果和自性等所作。凡是对果的相进行推断的，就称为“如是”。同样，凡是以自性相进行推断的，也要如此进行词语的连接。对于“如其自身一样周遍的所立”来说，果的因是周遍的所立，自性的自性也是周遍的所立，因为对于具有相的所立来说，果和自性的相是需要依赖于它的。在不缘取的情况下，说了“进入”等，因为具有存在、决定和声音、名言的体性的进入，本身就是具有智慧的，本身就是量在先行的。如果不缘取它的自性，进入的境
English
So. Therefore, the term "therefore" means for that reason. It is obtained that "this cause of destruction is of the nature of non-existence." If it remains as such, if there is something called "non-existence," when the cause of destruction transforms into the nature of a result, since sprouts and the like and passing away are the result itself, therefore, it itself is an existent, so it will not transform into the nature of non-existence. Therefore, if someone says, "This existent is made by the cause of destruction," then he will not prevent the action of this cause of destruction, saying, "It does not make an existent." Even if the action is prevented, why is this cause of destruction, which does not do anything at all? The existent should depend on destruction, in that way, the existent is established as not depending on destruction. Precisely because it does not depend, therefore, whatever changes by itself, what appears on some things, that is destruction. For other things as well, it is the nature itself that changes. It should be known that even if it is only the nature, if other things are not seen from this nature, it is also like that. When explaining with "that this" and so on, "this" refers to destruction. Likewise, for other things as well, it means for unseen things as well. Having the object of an existent means having the object to be established. The nature of the result means combining into the same basis. This is also the second word of the fifth chapter, which is made by the result and nature, etc. Whatever has inference following the sign of the result is called "such." Similarly, whatever infers by the sign of nature, the words should be connected in that way. For "the pervading to be established as it is itself," the cause of the result is the pervading to be established, and the nature of nature is also the pervading to be established, because for the to-be-established with a sign, the sign of the result and nature is what needs to be relied upon. Having made the power of non-apprehension, "entering" and so on are mentioned, because the entering with the characteristics of existence, certainty, and sound and terminology is itself with prior intelligence, itself with valid cognition going first. If its nature is not apprehended, the object of entering.
Tibetan
་དེའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་མི་དམིགས་ནའོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མར་བཤད། གསུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་སྤངས་ནས། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགའ་ཞིག་གིའོ། །ཡོད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚད་མའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པར་ངེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པའི་སྒྲའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དང་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །མདོ་ལས་འཇུག་པའི་སྒྲར་གསུངས་ལ། །འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པར་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ན། དེ་ཅི་ལྟར་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་པར་ངེས་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ལ་བླང་བ་དང་དོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དེ་ལས། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་དང་འགྲེལ་པ་དག་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལོག་པ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལྡོག་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བསྐལ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བསྐལ་པའི་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉི
Chinese
即使以现量和比量也无法证成它的自性。以“不应以分别念趣入”之语，仅凭此部分，对于非可见境，不现见也说是量。第三，不现见的因是能使理解之因，如是说。无有差别，即舍弃“可见境”之差别，总的来说，是对于某些所要成立的义。以“确定存在”等语，显示彼义本身。存在的词，应一一对应。由量所生的存在之分别念，即是确定存在。唯由此所生的存在之词，即是存在的词。如是存在的用法，即是存在的名言。一切唯独之词，即是可见境和非可见境。经中说为趣入之词，释论中也说“确定存在”等，那么，这怎么会是没有意义关联的呢？因为说了“从确定存在”等，对于现量所体验的后来产生的应取、应舍、应舍置之事，从取、舍、舍置之分别念，即从确定存在，声音和名言等将会趣入，因此，确定存在和声音、名言三者，也各自是趣入之支分，并且是趣入之自性，经中说是趣入。因此，经和释论之间没有矛盾。为何在颠倒的知识中，存在的名言也会退转？因为知识本身就是存在，彼不存在即是不存在。如是，不现见本身对于两种情况也没有差别地是不存在，如是上面已经说过了。彼不存在也是就以能坏之境的不现见，依于证悟而说的，因为证悟者不会缘为对境，因此确定为不存在，但不是依于事物本身。如此，对于能坏之义，存在和不存
English
Even if its nature cannot be ascertained by direct perception and inference. By the words "one should not engage with conceptual thought," merely by this part, non-apprehension is also stated as valid cognition for objects that are not visible. Thirdly, the reason of non-apprehension is said to be that which causes understanding. Without distinction, that is, having abandoned the distinction of "visible object," generally speaking, it is about some things to be established. By the words "certainly exists" and so on, it shows that very meaning itself. The word "exists" should be applied to each one individually. The conceptual thought of existence that arises later from valid cognition is "certainly exists." The word "exists" that is only its subsequent arising is the word "exists." The usage of "it exists" in that way is the term "existence." The word "all alone" refers to both visible and invisible objects. In the Sutra, it is stated as the word of engagement, and in the commentary, it is also stated "certainly exists," etc. How is it that it is not without meaningful connection? Because it is stated "from certainly exists," etc., for the later arising things to be taken, abandoned, and set aside, which are experienced by direct perception, from the conceptual thoughts of taking, abandoning, and setting aside, that is, from certainly exists, sounds and terms, etc., will engage. Therefore, certainly exists, and the three, sound and term, are also each a part of engagement, and because it is the very nature of engagement, it is stated as engagement in the Sutra. Therefore, there is no contradiction between the Sutra and the commentary. Why does the term "existence" also revert when knowledge is reversed? Because knowledge itself is existence, and its non-existence is non-existence. Thus, non-apprehension itself is non-existence without distinction in both ways, as has already been said above. That non-existence is also spoken of in terms of the non-apprehension of the object of destruction, relying on realization, because the one who realizes does not perceive it as an object, therefore it is determined as non-existence, but not relying on the thing itself. Thus, for the meaning of destruction, existence and non-existence