Tibetan
ར་གྱུར་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བརྡ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གཞན་ལས་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། དེ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་དོན་ནི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རིག་པ་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་རིག་པ་ནི་དེ་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་དོན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བསྡུའོ། །བརྡ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་ལྡན་པའི་དྲུག་པར་བྱས་ཏེ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་གི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་ལས་ལོག་པ་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རིག་པ་ཐོབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལོག་པ་དེ་རིག་པ་ནི་དེ་རིག་པ་སྟེ། དེ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས་ཤེས་ལས་འཛིན་པ་དང༌། ལྡན་པའི་དྲུག་པར་ཡང་བྱས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་འཐོབ་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་གཉིས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཚིག་ཟུར་གཉིས་སུ་སྨོས་པའམ། བཟླས་པ་སྨོས་པས་བསྟན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཟུང་ནས། བརྡ་ཞིང་ཏུ་བྱས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་སེལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་ན་མཛེས་ཏེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཅིར་དགོས་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྐྱེས་བུའི་ལྷག
Chinese
因为没有改变，所以说了“也是”等词语。所谓“那”，是用于排除其他。那也有两种，一是与他者相异的自性，二是通过见到它而认识到显现的相。那在之前已经详细解释过了。其中，声音的意义是显现在分别念中的相的自性的排除他者，因为显现在声音的知识中。不是自性，因为那是通过声音进入的士夫的境，因为进入自性。其中，当显现在分别念中的相是排除他者时，那是理解智慧的意义，显现在分别念中的那个智慧就是那个智慧。那是意义，是果，是理解差别的词语的总结。在哪个词语中有那个，用具有的第六格来表示，总结的意义是具有能被分别念所显现的相所认识的意义，这是最终的词语。当自性与他者相异仅仅是排除他者时，那是获得智慧的意义。自性相异的那个智慧就是那个智慧，那是获得。因为那是意义，所以也用从知识中执取和具有的第六格来表示，总结的意义是具有获得那个的意义。这两个意义应该被看作是从词句的总结中以两种词语的侧面来说明，或者通过重复来说明。其中，抓住是理解智慧的意义，如果将词语作为田地，那么就说了“也是”等词语，事物之间的相互差别是排除他者，这是被认为是显现在分别念的知识中的。为了仅仅认识那个，如果为了仅仅确定那个而做，那是美好的，因为具有道理。显现在分别念中的自性不是无事物吗？那怎么能通过事物呢？如果问，理解不做意义的事物又有什么用呢？因为为了仅仅认识那个而说，那没有过失，因为是从见到相互差别的事物而来的，并且是士夫的剩余。
English
Because there is no change, words such as "also" are spoken. The so-called "that" is used to exclude others. That also has two aspects: one is the self-nature that is different from others, and the other is the aspect of appearance that is recognized through seeing it. That has already been explained in detail before. Among them, the meaning of sound is the exclusion of others by the nature of the appearance that appears in conceptualization, because it appears in the knowledge of sound. It is not self-nature, because that is the realm of the purusha who enters through sound, because it enters self-nature. Among them, when the appearance that appears in conceptualization is the exclusion of others, then that is the meaning of understanding wisdom, the wisdom that appears in conceptualization is that wisdom. That is the meaning, the fruit, the summary of the words of understanding difference. In which word does that exist, expressed in the possessive sixth case, the summarized meaning is having the meaning of being able to be recognized by the appearance that appears in conceptualization, this is the final word. When the self-nature that is different from others is only the exclusion of others, then that is the meaning of obtaining wisdom. The wisdom of the self-nature that is different is that wisdom, that is obtaining. Because that is the meaning, it is also expressed by grasping from knowledge and the possessive sixth case, the summarized meaning is having the meaning of obtaining that. These two meanings should be seen as being explained from the summary of the verses in two aspects of words, or through repetition. Among them, grasping is the meaning of understanding wisdom, if the word is taken as a field, then words such as "also" are spoken, the mutual difference between things is the exclusion of others, this is considered to be appearing in the knowledge of conceptualization. In order to only recognize that, if it is done in order to only determine that, that is beautiful, because it has reason. Is the nature that appears in conceptualization not non-existent? How can that be through things? If asked, what is the use of understanding things that do not do meaning? Because it is said in order to only recognize that, that is without fault, because it comes from seeing things of mutual difference, and it is the remainder of the purusha.
Tibetan
་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ བ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱིས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྡར་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་སྒྲའི་སྒོ་ནས་དེ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དེ་ཁོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་གྲུབ་ཏེ། འདིས་ནི་རིགས་པའི་དོན་འཐོབ་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དོན་འདི་ཉིད་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྡར་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་མི་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་ནི་སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྡར་མ་བཏགས་པའི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་སྤངས་ནས་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས། དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བཏགས་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་རྟོགས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་སེལ་བ་ལ་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རེག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་
Chinese
因为执著于假立，所以称作“那些”。像这样施设名称，是因为将显现于分别念和外境的体性视为一体而施设名称，因此，由于人们特别执著的缘故，称这些事物彼此各不相同。通过理性的方式来安立语言所表达的事物，是将显现于分别念的形象来安立的。如果分别念所显现的形象不能起作用，那么从事事物的人们为何要为了了解它而进行约定俗成呢？因此，才说了“由于它不起作用”等等。这是这样说的，因为特别执著于显现于分别念的形象和外境是一体的缘故。像这样，施设约定俗成也是认为只对外境施设，并且认识者也像那样了解。因此，在施设名称的时候，也正是因为通过语言特别执著于与它不起作用的事物不同或相同，才得以成立进入自己的自性。这说明了这是获得理性意义的原因。为了从反面巩固这个意义，所以说了“如果”等等，因为用“为了了解它”这个词可以表达与外境一起特别执著于一体的原因，如果不为了了解前面所说的区分，那么在施设名称的时候，也就无法触及那个区分了。触及是指通过语言的力量产生对它的分别念，如果没有对它进行约定俗成，那么在施设名称的时候，通过语言对它进行分别念是不合理的。因此，舍弃其他的人，区分不相同的种类，将显现于与它种类相同的事物和可以施设的名称视为一体，就不会产生作用，因为通过理解语言产生的意义，特别执著于一体的原因，没有触及排除其他语言所表达的事物。为了证明没有触及，所以说了“那些”等等。
English
Because of attachment to imputation, they are called "those." The reason for applying terms in this way is that the nature appearing to conceptual thought and the external object are regarded as one, and terms are applied. Therefore, due to people's particular attachment, these things are said to be different from each other. Those who establish what is to be expressed by sound through reasoning establish the appearance that appears to conceptual thought. If the appearance appearing to conceptual thought does not function, why do those who engage in activities seek to understand it through convention? Therefore, it is said, "Because it does not function," and so on. This is said because of the particular attachment to the appearance appearing to conceptual thought and the external object as one. In this way, applying convention is also thinking that it is only applied to the external object, and the one who understands also understands it in the same way. Therefore, even at the time of applying terms, it is established that one enters into one's own nature precisely because of the particular attachment to the difference or sameness from what does not function through language. This explains that this is the reason for obtaining the meaning of reason. To strengthen this meaning from the opposite side, "if" and so on are said, because the reason for the particular attachment to oneness together with the external object can be expressed by the word "in order to understand it." If it is not for the purpose of understanding the distinction mentioned earlier, then at the time of applying terms, one cannot touch that distinction. Touching means that the conceptual thought about it arises through the power of language. If it has not been conventionally established, then it is not reasonable to have conceptual thought about it through language at the time of applying terms. Therefore, abandoning other people, distinguishing dissimilar kinds, regarding the appearance to things of the same kind as it and the names that can be applied as one, it will not function, because by understanding the meaning arising from language, the reason for the particular attachment to oneness does not touch the exclusion of other things expressed by language. To prove that there is no touching, "those" and so on are said.