Tibetan
ཟློག་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་དེ་ནི་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པས། གཞན་སེལ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་ལ། གཞན་ཡང་དེ་དག་འདྲ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་འདིའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་ངོ་བོ་གང༌། །ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཡུལ། །ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་དུ་མ་ངེས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་གཟུང་བ་ཡིན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ནི་གང་གི་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་གང་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེར་སྣང་བས་སོ། །དེ་བས་ན་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་བའི་དབང་གིས་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ངེས་ཀྱང་གཞན་ལ་མ་ངེས་པས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པས་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་པས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དྲན་པའི་ངེས་པ་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། །ཁྱད་པར་ཆ་ཤས་རྣམ་སྤངས་པ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གཟུང་བའམ། །ཁྱད་པར་གང་ལ་རྟོགས་པ་ཡི། །རྐྱེན་ཡོད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང༌། རོ་མྱང་བ་དང༌། ཉལ་པོ་བྱ་བ་དང༌། བཟའ་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་བློ་གསལ་བ་དང༌། འདི་བག་ཆགས་གོམས་པ་དང༌། སྐབས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དང༌། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྔ་ཕྱི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། འདོན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཕ་འོང་བ་མཐོང་ནས་བདག་གི་ཕ་འོང་ངོ་སྙམ་གྱི་མཁན་པོ་འོང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པ་དེར་ཡང་འགྱུར་བ་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དང༌། །གཞན་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། །སྒྲ་དང་ངེས་པ་ཉིད་དག་ནི། །བརྡ་ཡི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན། །གཞན་སེལ་བ་དེ་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡང་གཞན་ལོག་པ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་པ་ཉིད་མེད་དེ། དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་ལོག་པ་ལ་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དང་རྟོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་བརྡའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་གྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །བརྗོད་པར་ བྱ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྡའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། གཉི་གས་གཅིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་ཡང་མི་སྦྱར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཉི་གས་གཅིག་ཅིག་བརྗོད་མོད་ཀྱི། །བརྗོད་བྱའི་ཤན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །རྣམ་དབྱེ་ཐ་དད་འབྱེད་པ་ཡིས། །ཐ་དད་དོན་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། འདོད་པས་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ནི་དོན་དེ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་དོན་གཅིག་བརྗོད་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྡས་ཁྱད་པར་བྱས་ན་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་དོན་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ལ་གགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཅིག་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཅིག་གི་ཚིག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་ལ། དེར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་བའི་ཕྱིར། མང་པོའི་ཚིག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྡ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་
Chinese
遣除返回的量，由于具有断除他宗增益的果，所以在排除他者的境上成立。其他也相同，因为进入没有增益的境。对于谁有此增益，对于他没有确定，因此进入没有增益的境，就在排除他者的境上成立。此外，本体是什么？确定者们所不确定的，那如何成为它们的境？如果确定者们了知自己的义，那么这才是唯一的确定。如果不像其他方式那样不确定，那么它们如何执取？现在如果说不确定的也由现量执取，那么现量对任何事物都不是确定的，它所执取的也不是确定的。那么是什么呢？是显现。因此，不是由确定和不确定的力量，现量才执取和不执取。确定者们不是那样，因为有些是确定的，有些是不确定的，所以进入的方式不同，因此才执取和不执取。因此，什么是确定的，那就是它所执取的。 如果不是那样，那么在一种方式上也不会变成那样。又为什么即使生起对与一切相异的事物本体的体验，也不会像那样生起忆念的确定呢？因为共同作用者不齐全。因此： 差别分舍尽除者， 现量执取或能知， 何者差别有因缘， 彼即能知而成办。 虽然体验了与一切相异、舍弃部分的本体，但仅仅如此并不能对一切差别都确定，因为依赖于其他因。就像体验的分别念如何习惯一样，生起确定的知识。例如，看到颜色没有差别，但就像品尝味道、做爱、可以吃等的分别念一样。对此，明智、对此串习习气、知晓时机等也是从体验中生起差别确定的共同作用者。仅仅这些，以非常接近和极其接近等的差别，才会有先后。
English
The measure that enters to refute, because it has the fruit of cutting off the other's superimposition, it is established in the realm of excluding others. The others are also the same, because they enter the realm without superimposition. For whoever has this superimposition, for him there is no certainty, therefore entering the realm without superimposition is established in the realm of excluding others. Furthermore, what is the entity? What is uncertain to those who are certain? How can that be their realm? If those who are certain understand their own meaning, then that is the only certainty. If it is not uncertain like other ways, then how do they grasp it? Now, if it is said that even the uncertain is grasped by perception, then perception is not certain about anything, and what it grasps is also not certain. Then what is it? It is appearance. Therefore, it is not by the power of certainty and uncertainty that perception grasps and does not grasp. Those who are certain are not like that, because some are certain and some are uncertain, so the way of entering is different, therefore they grasp and do not grasp. Therefore, what is certain, that is what it grasps. If it is not like that, then it will not become like that in one way. Also, why is it that even if the experience of the entity of things that are different from everything arises, the certainty of recollection does not arise in the same way? Because the co-operators are not complete. Therefore: The difference, the part, the completely abandoned, Perception grasps or knows, Whatever difference has a cause, That is what is known and accomplished. Although the entity that is different from everything and abandons parts is experienced, it is not certain about all the differences just by that, because it depends on other causes. Just as the discriminating mind of experience is accustomed, it generates certain knowledge. For example, seeing colors has no difference, but it is like the discriminating minds of tasting flavors, making love, being able to eat, etc. For this, intelligence, habituation to this, knowing the time, etc. are also co-operators that generate the certainty of difference from experience. Only these, with the difference of being very close and extremely close, etc., will have priority.
Chinese
即会变成那样。例如，产生和使之发出，虽然没有差别，但见到父亲来了，心想“这是我的父亲来了”，而不是想“堪布来了”，就像这样。在那个确定中，如果发生变化，如果没有错乱的原因，就不会改变。因此，仅仅通过体验，并不能说是“一切”。对于那个，也有“从他者中返回”和“从他者中离开”的说法。声音和确定的本身，是跟随术语的。对于排除他者，返回和离开他者，也没有其他的原因。因为，如果从那个返回，从离开中那个存在就是必然的。如果是那样，那么返回也不存在了。因此，凡是返回，那就是离开。声音和理解的差别，是术语的差别造成的，对于所要表达的，没有差别。因为所要表达的没有差别，术语的差别也是不合理的，因为两者表达的是同一个。如果是那样，那么区分差别的分类方式，也不会被采用，因为那是依赖于差别的。如果有人这样认为：虽然两者表达的是同一个，但是，通过所表达的差别的不同，通过区分不同的分类方式，像不同事物一样地进行论证。声音的运用，没有一个是依赖于境的自性的，因为那样会导致没有意愿就无法运用的结果。那些，无论是安立为不同还是不不同，无论想要如何安立，都能很好地显示那个意义，而没有阻碍。因此，虽然“牛”和“牛性”表达的是同一个意思，但是，为了了解一些差别，如果通过术语来区分，即使意义不是其他，但通过具有不同意义的分类方式，也会显示出像是不同的意义一样，因为习惯于看到那样的结合。仅仅凭此，对于一切来说，都不是不同，因为对于其他，也没有阻碍通过人的意愿来运用。例如，对于某人，用单数的词语来指代，虽然那里没有差别，但是为了表达尊敬等等，用复数的词语来指代，就像这样。因为没有必要，术语不会变成不同，如果有人这样认为
English
it will become like that. For example, producing and causing to emit, although there is no difference, but seeing the father coming, thinking "This is my father coming," rather than thinking "The Khenpo is coming," is like this. In that certainty, if there is a change, if there is no cause for confusion, it will not change. Therefore, it is not correct to say "everything" only through experience. For that, there are also the terms "returning from others" and "leaving from others." Sound and certainty themselves follow terminology. For excluding others, returning and leaving others, there is no other cause. Because, if returning from that, the existence of that in leaving is inevitable. If that is the case, then returning does not exist either. Therefore, whatever is returning, that is leaving. The difference in sound and understanding is caused by the difference in terminology, but for what is to be expressed, there is no difference. Because what is to be expressed has no difference, the difference in terminology is also unreasonable, because both express the same thing. If that is the case, then the way of classifying differences will not be adopted either, because it relies on differences. If someone thinks like this: Although both express the same thing, but through the difference in what is expressed, through distinguishing different ways of classifying, it argues like different things. The application of sounds does not depend on the self-nature of the object, because that would lead to the result that it cannot be applied without intention. Those, whether establishing as different or not different, no matter how you want to establish them, can well show that meaning without hindrance. Therefore, although "cow" and "cow-ness" express the same meaning, but in order to understand some differences, if distinguishing through terminology, even if the meaning is not other, but through the way of classifying with different meanings, it will appear as if it is a different meaning, because it is accustomed to seeing such combinations. Only by this, for everything, it is not different, because for others, there is no hindrance to applying through human intention. For example, for someone, using a singular word to refer to, although there is no difference there, but in order to express respect, etc., using a plural word to refer to, is like this. Because there is no need, terminology will not become different, if someone thinks like this.