Tibetan
མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ན། ཁས་བླངས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་དེ་ལྟར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷས་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཆེད་མ་འཇུག་པར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ལུང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། གཅིག་ལ་ངེས་པར་གྲུབ་ན་གཞན་ལ་ལྡོག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཐེ་ ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཡང་དེའི་རིགས་པ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་སྲིད་པ་མཐོང་སྟེ། །དཔེར་ན་སྲ་བ་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དོ། །བདག་མེད་པ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུའམ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང༌། དེ་ཡོད་པ་བདག་མེད་པར་ལྡོག་ཏུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་མེད་པ་མེད་པས་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །གང་གིས་ན་བདག་མེད་པ་མེད་པས་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་འདི་ལྡོག་པ་མེད་པ་དངོས་པོར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལས། །ལྡོག་མེད་དེ་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །གལ་ཏེ་ལྡོག་མེད་རྗེས་འགྲོ་མིན། །བདག་མེད་མ་ཡིན་བདག་བཅས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་བདག་མེད་པས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བདག་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་བདག་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཡོད། དེ་དེ་ལ་མི་སྲིད་པས་རང་ཡོད་ན་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་བདག་འགྲུབ་པ་ལ་ཅི་ཕན། ཡང་ན་བདག་ཉིད་ངེས་པར་མ་གྲུབ་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པས་བདག་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །གཞལ་བྱ་ཉིད་ཐུན་ མོང་བ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐུར་པའི་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་སུ་སྨྲའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའམ། ཇི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདིའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན། རྣམ་པར་གཅོད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་ལྡོག་སྟེ། ལྡོག་པ་ནི་ཡོད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མེད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དགག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡང་འོངས་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དགག་ཅེས་འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཕེན་པའི་དགག་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་གཅིག་པུ་ནི་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མེད་པར་དགག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ནི་མེད་པ་ལའང་མི་འགལ་ལོ། །གཞི་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཅན་དགག་པའི་ཡུལ་སྟོན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལེན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མེད་པ་ལ་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཆོས་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དེའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ
Chinese
不存在就成了疑惑。如果有人说，因为别人那样承认了。那么，承认不是量，所以那样也不是，因为太离谱了。如果以神所承认的力量，区分顺品和违品，而不特意加入，那是不合理的。那样的话，就成了自语成立，而不是比量成立。因此，因为我怀疑，所以没有顺品，即使没有相违，也会怀疑生命等是相违的。正因为如此，也怀疑违品是相违的，因为在一个上确定成立，在另一个上就成立相违。如果不是那样，那么在一些可见的事物上成立不存在，也会对未见的事物产生疑惑。像这样，不遍及所有明显差别的道理，在一些同类事物上也能看到存在。例如，坚硬的东西不能被刀剑斩断一样。因为没有见到矛盾，所以仍然是疑惑。因为我所说的无我和生命等特征的矛盾没有成立，所以怀疑与无我相违。如果生命等是它的结果或自性，那么确定有我，就会与无我相矛盾，但那是不成立的，如前所述。生命等与无我相违，并且它存在能使无我相违，即使那样，因为无我不存在，所以活着的身体也不会成立有我。因为无我不存在，我就会存在，所以认为这是没有相违的事物是不对的。例如，即使没有相违，也不认为顺品有生命等。如果理证从顺品中没有相违，所以是随行。如果说没有相违就不是随行，那么就不是无我，也不是有我。这叫做总结偈。如果因为生命等存在，所以与无我相违，那么就不是认识我。那么是什么呢？如果说生命等只是从成立的角度来认识我，那么从与无我相违有什么结果呢？因为它不可能存在于它之上，如果自己存在，就成立它不存在。
English
Non-existence becomes doubt. If someone says, because others have acknowledged it that way. Then, acknowledgment is not a valid means of knowledge, so it is not so either, because it would be too extreme. If, by the power of what the gods have acknowledged, one distinguishes between the concordant and discordant sides without deliberately adding, it is unreasonable. If that were the case, it would be established by self-utterance, not by inference. Therefore, because I doubt, there is no concordant side, and even if there is no contradiction, one will doubt that life and so on are contradictory. For the same reason, one also doubts that the discordant side is contradictory, because if it is definitely established in one, it will establish contradiction in the other. If it is not so, then even if non-existence is established in some visible things, doubt will arise about the unseen things. Like this, the reason that does not pervade all clear distinctions can also be seen to exist in some similar things. For example, like a hard thing cannot be cut by a sword. Because no contradiction is seen, it is still doubt. Because the contradiction of the characteristics of selflessness and life, etc., that I have spoken of has not been established, one doubts that it contradicts selflessness. If life and so on are its result or nature, then if it is certain that there is a self, it will contradict selflessness, but that is not established, as mentioned before. Life and so on contradict selflessness, and its existence can make selflessness contradict, even so, because selflessness does not exist, the living body will not be established as having a self. Because selflessness does not exist, I will exist, so it is not right to think that this is something without contradiction. For example, even if there is no contradiction, one does not think that the concordant side has life and so on. If the reason does not contradict from the concordant side, then it is concomitant. If it is said that not contradicting is not concomitant, then it is not selfless, nor is it with self. This is called the concluding verse. If because life and so on exist, it contradicts selflessness, then it is not recognizing the self. Then what is it? If it is said that life and so on only recognize the self from the point of view of establishment, then what is the result of contradicting selflessness? Because it cannot exist on it, if it exists itself, it will establish that it does not exist.
Chinese
因为要说与此相反的缘故。如果不是这样，那么与无我相反的我成立有什么用？或者应该说，对于自身尚未确立的命等，如何成立我呢？如果那样，则太过分了。因此，命等是不共的未确定性。所量本身也是共同的，因为对未作的虚无进行随行是不允许的，所以随行存在于无错乱的顺同方，因此以具有随行本身作为理由来说明。对此，如何没有从不顺同方中返回呢？如何只存在于顺同方呢？如果不是对存在于不顺同方的本身进行区分，那么必定要执取的这个果实是什么呢？即使进行区分，又如何不返回呢？因为返回不是从对存在进行区分之外的其他。既不是随行也不是返回，这本身也是相违的，因为凡是否定不存在的随行，那本身就是返回。因为不能从不存在中返回，所以这个本身又来了，所以如何否定对不存在的随行呢？这里也应该说这个。对于抛弃事物自性的否定，即使不存在，单独的否定也不是否定的对境。那么是什么呢？也是对不存在的否定，而且那与不存在也不相违。如果说，因为不具备基等有意义的显示否定对境的种种分类，所以那也是不可能的。对此已经回答过了。因此，所谓的具有随行的理由，任何一个也没有。所量本身也不是与不顺同方具有随行，因为已经说过事物和非事物以及依赖于二者的法三种形态了。如果说，对于不存在，任何法也没有。那么，与法分离的本身不是它的法吗？事物自性本身不是法吗？即使已经不存在，也以某种方式称之为它的名称。如果不是这样，那么它本身就会变成没有名称了。胜义
English
Because it is said to be the opposite of that. If it is not so, then what is the use of establishing the self as the opposite of selflessness? Or how should it be said that the self is established by the life and so on, which have not yet been established? If so, it would be too extreme. Therefore, life and so on are the uncommon uncertainties. The measurable itself is also common, because it is not permissible to follow the non-existent that has not been made, so the following exists only in the concordant side without error, therefore it is argued with the reason of having the following itself. In this regard, how is there no return from the discordant side? How does it exist only in the concordant side? If it is not to distinguish the existence in the discordant side itself, then what is the fruit of this grasp that must be taken? Even if it is distinguished, how does it not return? Because returning is not other than distinguishing the existence. It is neither following nor returning, which is also contradictory, because whatever denies the following of non-existence, that itself is returning. Because it is not possible to return from non-existence, this itself has come again, so how to deny the following of non-existence? Here also this should be said. For the negation of throwing away the nature of things, even if it does not exist, the single negation is not the object of negation. So what is it? It is also the negation of non-existence, and that is not contradictory to non-existence. If it is said that it is also impossible because it does not have the various classifications of showing the object of negation that has meanings such as base. This has already been answered. Therefore, there is no reason for the so-called having following. The measurable itself is also not having following with the discordant side, because it has been said that there are three forms of things and non-things and the Dharma that depends on the two. If it is said that for non-existence, there is no Dharma at all. Then, is not the separation from Dharma itself its Dharma? Is not the nature of things itself Dharma? Even if it does not exist, it is called its name in some way. If it is not so, then it itself will become without name. Ultimate meaning