Tibetan
ལས་ནི་སེམས་བསྡུས་ནས། །ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པར། །གནས་ནའང་མིག་གིས་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །བརྗོད་པའི་སྣང་བ་མེད་པའི་སྣང་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གིས་ཡོད་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་རྟོག་ན། །ཁོ་བོའི་རྣམ་རྟོག་འདི་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་རིག་སྔར་བཤད་རང་བཞིན་གྱིས། །དབང་པོ་ལས་རྟོགས་ལ་མིན་ནོ། །ཡང་དེ་བསྡུས་པ་ལས་སེམས་ལངས་ཏེ། །ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན། །ཁོ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་མཐོང་བ་ལ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ། དེས་ན་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའམ། མཐོང་བ་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྣང་བས་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་བློ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དོན་ནམ། བློ་གང་གི་ནང་དུ་འདུ། དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། འདོད་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ནི་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། གསལ་བའི་དོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌། འདི་གཞན་འགའ་ཞིག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་བརྗོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡང་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ལ་རྟོགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དོན་མ་ཤེས་པར་བློ་མི་འགྲུབ་པས་ན་དེ་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གིས་འདི་སྐད་སྨྲ་བའི་ཚིག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་རྣ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པས་བླུན་པོ་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བློའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་བློ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ལྷ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཤེས་པ་ནི་བློའི་རྟགས་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དབང་པོ་དང་དོན་དག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འཁྲུལ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། དེ་ཡུལ་གཞན་ལ་སེམས་གཏད་ཅིང་ནུས་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་གཞན་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ། །ཡུལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་དེ་ཉིད་བློ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ། །གསལ་བ་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློས་མ་བསྐྱེད་ན་ཇི་ལྟར་བློའི་གོ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐལ་ལོ། །རྟགས་གྲུབ་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་ནི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ། །སྒྲ་ཡིས་དོན་ནི་མཐོང་བ་བཞིན། །བློ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་བརྗོད་མེད་རྟོགས་བྱེད་ཡིན། །ཡང་མངོན་སུམ་དེ་ནི་རྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲས་བློ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ པ་ལ་མི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བ་མི་ཉམས་པས་མེད་པའི་དོན་སྣང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དྲི་ལ་རོའི་བློ་བཞིན་དང༌། གཟུགས་ལ་མིག་གི་བློ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཏོད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡང་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། གང་ལ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དབང་པོའི་དོན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་ནི། །ཡོད་མིན་ཐ་དད་བློ་མེད་ཕྱིར། །གང་ལས་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ནི་བློ་ཐ་དད་པ་མཐོང་སྟེ། འབྱུང་པོ་དང་མགུལ་ཆིངས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་གཅིག་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་རྟོགས་པས་འགྲོ་བ་གཅིག་དང་དུ་མ་ར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྤྱི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞན་ལ་བློ་དང་ནི། །སྒྲ་འཇུག་ཕྱིར་ན་མི་རྟོགས་མིན། །བློ་དང་སྒྲ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མི་རྟེན་པའི་ཁྱད་པར་འདི་སྤྱི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ། གང་ལས་གང་ལ་སྒྲ་དང་བློ་འཇུག་པ་དེ་མ་རྟོགས་པར་ནི་དེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བདག་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར། ཡུལ་ཅན་ཉིད། །དེ་ལ་སྤྱི་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བློ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ད་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར། འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ན་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བའི་དོན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་ནི་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། དོན་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་རྣམས་ལ། །མྱོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །དྲན་པས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིས། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་ཡིན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་མྱོང་བ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དྲན་པ་
Chinese
业即摄心后，内在自性无动摇，安住然眼见诸色，见之识乃由根生。无言之显现，乃一切有情之现量，故于此，他者何须作证？然彼虽有亦不解，此等分别之生灭，亦非不能知，如是 पुन: 复少许分别，我之分别如是转，如是觉知先说自性，乃由根识而非由心识。又由彼摄持而心起，少许分别时，我之分别成如此这般，如是摄持自心之流。是故此等分别若为现量，云何不解摄持分别之见耶？是故见之自性不杂分别乃现量，或见上显现之自性之分别不显现，故于根识已舍分别。若谓何者承许根识为分别，则害彼之识成为现量耶？如是则且观此生灭可知之分别，乃为义耶？于何识中耶？非为义，以其内中完全明了之故，且非以欲之自在而可生灭之故。若识于此处转变，则非现量，彼虽已趣入然不明了，且明了之义亦不如是转变，且此亦不与他者相联，故于义与言说之后行，体验之自性之分别则不成立。感受乐等亦为识，且彼亦为隐蔽，故不由彼而有利有损，如他者所感受。此等若非现量所知，则于自性亦如何能解？若谓不解义则识不成办，故知彼乃由比量而领会耶？若谓何者说此语，于语亦毁灭。
English
Action is gathering the mind, the inner self is unmoving, even when abiding, the eye sees forms, the mind of seeing is born from the senses. The appearance without speech is the direct perception of all sentient beings, so what else needs to be proven? However, even if it exists, it is not understood, the arising and ceasing of these discriminations are not unknowable. Like this, again, with a little discrimination, my discrimination becomes like this. Thus, knowing the previously stated nature, it is understood by the senses, not by the mind. Again, when the mind arises from that gathering, with a little discrimination, my discrimination becomes like this and that, thus holding the stream of one's own mind. Therefore, if these discriminations are direct perception, how can one not understand the seeing that gathers discriminations? Therefore, the nature of seeing, unmixed with discrimination, is direct perception, or the discrimination of the nature that appears in seeing is not apparent, so discrimination is abandoned in sensory consciousness. If one says, "What harms the mind that acknowledges sensory consciousness as discrimination and becomes direct perception?" If so, then for a while, is this discrimination that can be known to arise and cease meaning? In which mind is it? It is not meaning, because it is completely clear inside, and it is not reasonable to arise and cease by the power of desire. If the mind changes here, then it is not direct perception, although it has entered, it is not clear, and the meaning of clarity does not change in that way, and since this is not related to anything else, the discrimination of the nature of experiencing, which follows meaning and speech, does not arise. Experiencing happiness and so on is also mind, and since it is also hidden, it does not benefit or harm from it, just as others experience it. If these are not known by direct perception, then how can they be understood in oneself? If one says that the mind is not accomplished without understanding the meaning, so understanding it is comprehended by inference? If one says, "Whoever speaks this word, even in the word, destruction..."
Chinese
如果依靠听闻，那么宣扬胜利之声的愚人就是胜利者。所谓通达意义，就是以智慧来证成，是证悟而不是智慧，这样说是因为值得赞叹的智慧者能令诸天欢喜。通达意义不是智慧的标志，而是根和事物，如果不错乱，就是正确的理由。如果是意，那么它也是不间断的知识之因，应当认识到是先前的识。如果它将心专注于其他对象，并且能力衰退，那么就不会对其他事物产生知识。这也是不成立的。如果说是境清晰，那么清晰本身不是智慧吗？它的特殊性也不成立。清晰不是智慧，而是事物的自性，如果不是由智慧产生，那么如何成为智慧的对境呢？因为没有关联。事物的自性也是共同的，因此也会推论出其他人的智慧。即使标志成立，但由于不成立，因此与智慧没有关联，所以不是推论。因此，此处的无言说也是显而易见的。在没有根的活动时，就像声音看到事物一样。因为智慧中没有显现，所以它是无言说的证悟之因。而且，显现的对境是不可言说的，因为在没有根的活动时，就像声音一样，智慧中没有显现。因为从声音产生的知识中不显现的任何事物，都不是声音的意义。声音的对境本身不是事物，因为在见闻中显现为其他形象。仅仅因为这个理由就足够了。即使没有事物，从声音产生的显现也不会消失，因此没有的事物与显现没有区别。即使存在，知识也不是执着于它的自性，因为它不随存在和不存在而变化。就像对气味产生味道的认知，以及对形状产生眼睛的认知一样。因为能够分别建立，所以知识的对境是因，如果不随顺随行和违逆，就不是因。不是因就不是对境。因此
English
If one relies on hearing, then the fool who proclaims the sound of victory is the victor. To understand the meaning is to prove it with wisdom, it is realization and not wisdom, it is said that the wise who are worthy of praise can make the gods rejoice. Understanding the meaning is not a sign of wisdom, but rather the senses and things, if there is no confusion, it is a correct reason. If it is mind, then it is also the cause of uninterrupted knowledge, it should be recognized as the previous consciousness. If it focuses its mind on other objects and its ability declines, then knowledge will not arise for other things. This is also not established. If it is said that the object is clear, then is clarity itself not wisdom? Its particularity is also not established. Clarity is not wisdom, but the nature of things, if it is not produced by wisdom, then how can it become the object of wisdom? Because there is no connection. The nature of things is also common, so it will also be inferred that the wisdom of others. Even if the sign is established, but because it is not established, there is no connection with wisdom, so it is not inference. Therefore, the unspeakable here is also obvious. When there is no activity of the senses, it is like seeing things with sound. Because there is no manifestation in wisdom, it is the cause of unspeakable realization. Moreover, the object of manifestation is unspeakable, because when there is no activity of the senses, like sound, there is no manifestation in wisdom. Because whatever does not appear in the knowledge arising from sound is not the meaning of sound. The object of sound itself is not a thing, because it appears as other images in sight. This reason alone is enough. Even if there is no thing, the appearance arising from sound will not disappear, so there is no difference between the non-existent thing and the appearance. Even if it exists, knowledge is not attached to its nature, because it does not change with existence and non-existence. Just like the perception of taste from smell, and the perception of the eye from shape. Because it can be established separately, the object of knowledge is the cause, if it does not follow along with following and opposing, it is not the cause. What is not the cause is not the object. Therefore
Chinese
从声音产生的分别念不是以事物为对象的。发出声音也是为了理解意义，对于那些看到与声音相关联的事物，在表达时才能理解，感官的对象也不是具有随行性的。例如，看到一个事物的特殊之处，是因为没有在其他事物中看到。因为清晰的自性不是相互随行的，因为能力和显现等是不同的。因此，一般与其他的不同是：有或没有的不同，因为没有智慧。从那些发出声音的清晰自性中，没有看到不同随行性的意义。只有在意义不同时，才能看到不同的智慧，如元素和项链一样。如果即使没有不同，也认为意义不同，那将太过分了，因为对于一切事物的自性，没有一个确定的，所以不理解不同，就无法区分一个和多个。即使如此，即使一般显现出来，因为不理解，也不会确定为不同。这不是理所当然的，因为：对于他人，智慧和声音的运用，如果不理解，就不会发生。智慧和声音随行性的不依赖的特殊之处，通过看到一般的力量而随行，怎么会不理解呢？对于什么，声音和智慧运用在什么上，如果不理解，就不会那样理解，就像有棍子的人一样，怎么会从自性中进行表达呢？对象本身。因此，因为一般不显现，并且清晰的事物也不随行，感官的智慧是显现不可言说的特殊事物自性。那么，现在从非现量和不确定的自性中，怎么会进行表达呢？如果确定为“这是”，那么为了获得和舍弃，就会运用快乐和痛苦的成就者，所以没有过失，因为：看到意义本身，对于那些看到的人来说，从体验的力量中产生的，通过记忆而显现的意愿，才能很好地运用表达。即使只是看到现量的事物，也是从体验的力量中产生的，体验连接的记忆。