Tibetan
མངོན་སུམ་དང༌། །རྗེས་སུ་དཔག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །གནོད་མེད་འདི་ཡི་མི་སླུ་བའོ། ༈ །ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བའི། །སྤྱི་ལས་འདི་ཡུལ་ལྐོག་གྱུར་ནའང༌། །གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་ནི་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས། ༈ །བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐབས་བཅས་རབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིས། །གཙོ་བོའི་དོན་ལ་མི་སླུའི་ཕྱིར། །གཞན་ ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན། ༈ །སྐྱེས་བུ་ཕུལ་བྱུང་ལ་ལྟོས་པ། །ཇི་བཞིན་དོན་དུ་གཞན་གྱིས་ཤེས། ༈ །གལ་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ། །ཤེས་པར་ནུས་ན་དོན་འདི་འདོད། ༈ །འདི་ནི་འདི་ལྟའམ་མིན་ནོ་ཞེས། །གཞན་ལ་སྐྱོན་ལྡན་སྐྱོན་མེད་པའམ། །ཚད་མ་རྣམས་ནི་རྙེད་དཀའི་ཕྱིར། །རྟོགས་དཀའ་ཞེས་ནི་གཞན་གྱིས་ཤེས། །འགྲིབ་དང་ཕུལ་བྱུང་བརྟེན་པ་ཀུན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བཅས་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་གོམས་པ་ལས་བདག་འགྱུར་བས། །ལ་ལ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར། ༈།འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ལོག་གིས། ། འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློག་སྟེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །དེ་མ་རིག་དེར་དེ་ལ་ཆགས། །དེ་ལས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་འབྱུང༌། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉེས་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་པར་གསུངས། ། གཞན་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་སྟེ། །དེ་སྤངས་པ་ན་སྤོང་ཕྱིར་རོ། ། ༈ ། །ཚིག་རྣམས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །ཉེས་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་བདེན་དོན་ཅན། །ཞེས་ནི་ལ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད། །ཚིག་རྣམས་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །ཡོན་ཏན་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ལོག་པའི་དོན། །ཅིས་མིན་ཞེས་ནི་གཞན་དག་བརྗོད། ༈ །དོན་ཤེས་བྱེད་པ་དག་གི་རྒྱུ། །བརྡ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པས། །ཚིག་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་མིན་ཡང༌། །དེ་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་དུ་སྲིད། ༈ །འབྲེལ་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་མིན་ན། །བརྡ་རིག་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །བརྡ་ལས་དེ་ནི་གསལ་ཡིན་ན། །བརྟགས་པ་གཞན་དག་ནུས་མེད་འགྱུར། ༈ །ཚིག་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་ན། །དོན་གཞན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ༈ །དོན་དུ་མ་དང་མངོན་འབྲེལ་ན། །འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང༌། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཐ་དད་རྣམས་ལ་འབྲེལ་པ་ཡང༌། །རྣམ་པར་གཞག་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་བརྗོད། ༈ །སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དོན་མེད་འགྱུར། །ལེགས་བྱས་ཁས་ལེན་ན་འདི་ནི། །དངོས་སུ་གླང་ཆེན་ཁྲུས་འདྲར་འགྱུར། ༈ ། འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་ལ་རྟག་ཡོད་མ་ཡིན། ༈ །དེ་ཕྱིར་དོན་དང་སྒྲ་ཡི་དེ། །སྐྱེས་བུའི་བློ་ཡིས་ལེགས་པར་བྱས། ༈ །དོན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ན་ནི། །སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་དག །རྣམ་པར་བཟློག་པར་མི་རིགས་སོ། ༈ །རྣམ་བརྟགས་འབྲེལ་ལ་ཉེས་འདི་མེད། །གལ་ཏེ་རྟེན་འདི་འཇིག་ན་ཡང༌། །འཇིག་མིན་རྟག་ཕྱིར་རིགས་དང་འདྲ། །རྟག་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནུས་པ་གང༌། །གང་གིས་དེ་རྟེན་འདོད་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིས། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྒྱུ་རྣམས་ཚོགས་ན། །དེ་སྐྱེད་པར་ནི་རུང་ཉིད་ཕྱིར། །རིག་པ་ཤེས་པས་བུམ་སོགས་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་ལ་ནི་གསལ་བར་འདོད། །འགྱུར་བ་མེད་རྣམས་ཁྱད་མེད་པས། །གསལ་བྱེད་རང་གིས་དོན་ཅི་བྱས། །གང་ཕྱིར་དེས་དེ་གསལ་འདོད་པ། །འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་གྱུར་མོད། །ཐ་དད་ཕྱིར་བློ་སྣ་ཚོགས་འགྱུར། ༈ །དེ་ལས་ཐ་དད་མིན་དེ་ཉིད། །འདི་ལས་གཞན་དངོས་ཡོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་རྟོག་པས་བྱས་པ་ཡིན། །ཡོད་རྫས་གཞན་ལ་རག་ལུས་པའམ། །གཞན་གྱི་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཡི་གེ་དོན་མེད་ཅན་འགྱུར་ཞིང༌། །ཚིག་སོགས་ཀུན་བརྟགས་དངོས་མེད་ལ། །དངོས་པོ་ཡི་ནི་འབྲེལ་པ་འདི། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། ༈ །བྱེད་པ་པོ་རྣམས་མི་དྲན་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདོད་ལོ། །འདི་ལའང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡོད། །དེས་ན་ངན་པའི་མུན་པས་ཁྱབ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདི་གཞན་ལས། །མ་ཐོས་པར་ནི་ཡི་གེ་དང༌། །ཚིག་བཀོད་པ་ནི་བརྗོད་ནུས་མེད། །དེ་ལྟར་གཞན་ལའང་འགའ་ཞིག་སྨྲ། ༈ །སྤེལ་བ་ཡི་ནི་གཞུང་གཞན་ཡང༌། །མན་ངག་ལས་གཞན་གཞན་དག་གིས། །འདོན་པ་གང་མཐོང་གང་གིས་ན། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་མི་དཔོག་༈ །རིགས་གང་གང་ལས་གྲུབ་པ་དེ། །ཁྱད་པར་མེད་དེ་མེ་ཤིང་བཞིན། །རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གཞན་ཡང༌། །དེ་ལས་འགྱུར་བར་ཡང་དག་ཤེས། །དེ་ལ་འབྲས་མཚུངས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་དག་ནི་མ་བསྟན་པར། །གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་གང༌། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ ཅན། །རྣམ་ཀུན་ཐོག་མེད་གྲུབ་གྱུར་མོད། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་མིན་རྟེན་ཅན་མིན། །དེ་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཉིད། །གཞན་ཡང་མི་ལ་མི་བརྟེན་འགྱུར། ༈ །ཀླ་ཀློ་ལ་སོགས་ཐ་སྙད་དང༌། །མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང༌། །ཐོག་མེད་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་འགྱུར། །སྔོན་འདུས་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་འདྲའི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཉིད། །གྲུབ་ནའང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཁྱད་པར་རྣམས། །མཐོང་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དག་ཀྱང་ཡིན། ༈ །ཡིག་རྣམས་གཞན་དང་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་འབྲས་ཅིར་འགྱུར། །ངག་ནི་ཡི་གེ་ལས་ཐ་དད། །ཡོད་པ་མིན་ཏེ་མ་དམིགས་ཕྱིར། །ཡན་ལག་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན། །དེ་རྣམས་ཐ་དད་དོན་མེད་ཉིད། །དེ་དངོས་ཅན་མིན་དེ་དངོས་ཅན། །བརྟགས་པ་སེང་གེ་ཉིད་སོགས་བཞིན། །རེ་རེ་དོན་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནམ། །དུ་མ་ཉིད་བཏགས་ལོག་པ་ཡིན། །ཡན་ལག་གཅིག་ནི་རྟོགས་པས་ཀྱང༌། །དག་གི་དོན་དག་རྟོགས་པར་འགྱུར། ༈།ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པ་ནའང༌། །དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་རུང་ངོ༌། ༈ །གཅིག་ཉིད་ན་ཡང་ཐ་དད་མེད། །རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་ཕྱིར། ༈ །མི་རྟག་ན་ནི་རྩོལ་བྱུང་ཕྱིར། །དེ་ཅི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན། །རྟག་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྟག་པར་ནི། །དམིགས་འགྱུར་སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་ཕྱིར་རོ། ༈ །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་འགའ་ཞིག །མ་ཚང་ཐོས་པ་མིན་ཞེ་ན། ༈ །ཅིས་ཀྱང་གཞན་ལྟོས་ཡིན་སླ་སྟེ། །ངེས་པ་དག་ནི་འགལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱེད་མིན། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་དམིགས་མི་འགྱུར། ༈ །གལ་ཏེ་ཁྱབ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། ༈ །འདུས་བྱས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། །འགྱུར་མེད་གང་གིས་འདུ་བྱེད་འགྱུར། ༈ །དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་གྱུར་ན། །དེས་ཀྱང་མ་ལུས་ཐོས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལེགས་བྱས་ཁྱད་པར་ལས། །ཐ་དད་ཕྱིར་དོན་གཅིག་ངེས་ཡིན། ༈།སྒྲ་ཡི་ཚོགས་པ་དུ་མ་ཡི། །ཅ་ཅོ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པར་འགྱུར། ༈ །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡན་གར། །ཐོས་འགྱུར་རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་ན། ༈ །སྒྲ་ལས་ཐ་དད་ཡོད་དོ་ཞེས། །འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་དད་བྱ། ༈ །སྒྲ་གཞན་དག་ནི་གནས་ པ་ན། །རྗོད་བྱེད་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཡིན། ༈ །ཡང་ན་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་སྒྲ་རྟོགས་འགྱུར། ༈ །ཉེས་པ་གང་དང་གང་གིས་ཀྱང༌། །སྒྲ་ཙམ་རྗོད་བྱེད་མི་འདོད་པ། །སྒྲ་ཙམ་དག་གིས་གསལ་བ་ནི། །ཇི་ལྟར་རྗོད་བྱེད་ལ་དེ་མེད། ༈ །གལ་ཏེ་ཡི་གེ་རིམ་པ་དག །ཡིག་རྣམས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་མིན། །དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའང་མེད། །གོ་རིམས་གཞན་ནི་འགལ་ཕྱིར་རོ། ༈ །ཁྱབ་དང་རྟག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་གོ་རིམས་མེད། ༈།མི་རྟག་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི། །སྐྱོན་ཡང་སྔར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ༈ །གསལ་བའི་རིམ་པའང་དག་མིན་ཏེ། །རྟག་ལ་གསལ་བ་གསལ་ཕྱིར་རོ། ༈ །བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་ཉིད་ལས། །དེ
Chinese
现量和，比量二者也，无害此之不欺惑。 可信之语是不欺，总相此境虽隐蔽，无有机会故心识是，说为比量之自性。 当取当舍之彼性，以具方便极决定，于主之义不欺故，于他乃为比量也。 观待士夫殊胜者，如实义中他人知。 若能知彼殊胜者，此义是欲求。 此是如此耶或非耶，于他有罪或无罪耶，正量诸法难寻故，他人知为难悟解。 减损及依殊胜者，以俱不顺品之故，由彼串习自性转，故有漏尽成漏尽。 无害及以真实义，于自性上颠倒故，虽勤精进不可转，心识执持彼品故。 罪恶所有诸品类，是从坏聚见所生，彼是无明于彼贪，从彼生起嗔等事。 以彼性故诸罪之，说是痴为因也。 从他生起坏聚见，舍彼之时为舍故。 语词是为邪谬因，罪恶依于士夫故，士夫未作真实义，如是有些如是说。 语词是为真实因，功德依于士夫故，士夫未作邪谬义，何不尔耶异生说。 义之能知作者因，表诠依于士夫故，语词虽非士夫作，是故或有邪谬性。 若非士夫所作系，无诠即成能解了，若从表诠彼是明，其余观察成无能。 语词若定一义上，即不成能解他义。 若与多义有显系，即成显了相违性，士夫未作性亦然，周遍观察成无义。 于彼各异诸法上，安立之故说理也。 士夫未善所作者，于诸品类皆无义，善作不许彼等故。
English
Direct perception and inference, both, are unerring in this, not deceiving. Trustworthy words are not deceptive, although this realm is hidden from the general, because there is no opportunity, the mind is said to be inference itself. That which is to be taken and abandoned, with skillful means, is extremely certain, because it does not deceive in the main meaning, it is inference for others. Depending on an excellent person, others know the meaning as it is. If that excellent one can be known, this meaning is desired. Is this like this or not? To others, is it faulty or faultless? Because valid measures are difficult to find, others know it is difficult to understand. All that depends on diminution and excellence, because it is accompanied by dissimilar aspects, by becoming accustomed to that, the self changes, therefore some become exhausted of outflows. Non-harming and true meaning, in their own nature, by reversal, although effort is made, it cannot be turned back, because the mind holds to that side. All kinds of faults are born from the view of the perishable collection. That is ignorance, there is attachment to that. From that, anger and so on arise. Because of that nature, it is said that ignorance is the cause of all faults. The view of the perishable collection arises from others, when that is abandoned, it is for the sake of abandoning. Words are the cause of falsehood, faults depend on individuals, not made by individuals, with true meaning, thus some say. Words are the cause of truth, qualities depend on individuals, not made by individuals, with false meaning, why not? Others say. The cause of those who know the meaning, the symbol depends on individuals, although words are not made by individuals, therefore there may be falsehood. If the connection is not made by individuals, it becomes understandable without interpretation. If it is clear from the symbol, other investigations become powerless. If words are fixed on one meaning, it will not be possible to understand other meanings. If there is a clear connection with many meanings, it will clearly show contradiction. Even the nature of not being made by individuals, pervasive observation becomes meaningless. On those different phenomena, because of establishing, the reason is spoken. What is not well done by individuals, in all aspects, becomes meaningless. Well done, they do not admit those.
Chinese
如果这样，这实际上就像大象洗澡一样。༈ 有联系的事物因为无常，所以在联系上没有常有的东西。༈ 因此，意义和声音的那些，是由人的智慧好好地完成的。༈ 如果与意义一同产生，那么声音等就具有自性。不应该颠倒。༈ 这种分别假立的联系没有这些过失。假设这个所依坏灭，因为不坏灭是常有的，所以和种姓一样。常有的事物依靠什么能力？谁想要它作为所依？通过产生知识，当共同的因素聚集时，因为能够产生它。通过明智的知识，瓶子等也，被认为是对于产生是显现的。没有变化的事物没有差别，显现者自己做了什么意义？因为想要它显现那个，联系实际上已经成为事物。因为不同，所以智慧变成各种各样。༈ 从那以外不是不同的那个本身，从这以外没有其他的实有。因为事物的自性不同，所以联系是由分别念所作。已存在的事物依赖于其他，或者如何变成其他的联系？文字变成没有意义的，词等都是假立的无实有，事物的这个联系，会如何进入？༈ 因为不记得作者们，所以也想要不是人所作。对于这个也有随之而说。因此被恶劣的黑暗所覆盖。这个人如何从其他，没有听闻文字和，词的安排是不能说的。同样，其他人也这样说。༈ 传播的其他论典也，从口诀以外的其他，念诵什么见到什么，那个也同样不能推测。༈ 从什么种姓所成立的那个，没有差别，就像火和木头一样。其他的没有见到因的，也正确地知道从那变化。因为在那见到相同的结果，没有指示差别，任何极度阐述理由的，那些全部都是错误的。 虽然一切都是无始成立的，但这样不是产生，不是有依靠的。因此不是人所作。此外，也不会不依赖于人。༈ 野蛮人等的名称和，说没有的词语等也，因为无始所以也同样变成那样。因为是先前聚合的因素，所以是那样的。
English
If so, this is actually like an elephant bathing. ༈ Things that are related are impermanent, so there is nothing permanent in the relationship. ༈ Therefore, those of meaning and sound are well done by human wisdom. ༈ If it arises together with meaning, then sounds etc. have self-nature. It should not be reversed. ༈ This imputed connection has no faults. Suppose this support is destroyed, because not being destroyed is permanent, so it is like lineage. What ability do permanent things rely on? Who wants it as a support? By generating knowledge, when common factors gather, because it is possible to generate it. Through wise knowledge, vases etc. are also considered to be manifest for production. Things that do not change have no difference, what meaning does the manifestor do himself? Because wanting it to manifest that, the connection has actually become a thing. Because of the difference, wisdom becomes various. ༈ That which is not different from that, there is no other real existence other than this. Because the nature of things is different, the connection is made by discrimination. Does an existing thing depend on others, or how does it become the connection of others? Letters become meaningless, words etc. are all imputed unreal, this connection of things, how will it enter? ༈ Because the authors are not remembered, they also want it not to be made by humans. There is also a saying that follows this. Therefore, it is covered by bad darkness. How can this person not hear letters and, the arrangement of words from others? It cannot be said. Likewise, others also say so. ༈ Other scriptures that spread, other than oral instructions, whatever is recited and seen, that also cannot be inferred. ༈ That which is established from any lineage, there is no difference, like fire and wood. Others who have not seen the cause, also correctly know that it changes from that. Because the same result is seen there, without indicating the difference, any extremely elaborated reason, all those are wrong. Although everything is established without beginning, it is not produced in this way, it is not dependent. Therefore, it is not made by humans. Furthermore, it will not be independent of people. ༈ The names of barbarians etc. and, words etc. that say there is nothing, because they are without beginning, they also become the same. Because it is a factor of previous aggregation, it is like that.