Tibetan
ད་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི་ཁ་ཡར་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་པ་རེ་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། འདི་དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དུ་མ་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་སྐྱེ་ཞེ་ན། དུ་མ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་ན། །ཤིན་ཏུ་བར་ཡང་གཅིག་ལ་འཇུག །འདིར་ནི་དུ་མ་ཡིན་ཡང་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འགལ་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་དོན་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་པོ་རྣམས་ན་རེ་འདི་ལ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་གང་དུ་འདི་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི་དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ །སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རེ་རེས་ཀྱང་དོན་དུ་མ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་དུ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་དང་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་བརྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་ཀ་ལ་ཞུགས་པའི་གཞན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། འོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ཅིག་ཤོས་དེས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསུས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མཐའ་གཅིག་ལས་ཀྱང་མ་ལོག་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལའོ་ཞེས་གཉིས་ཀ་དང་མི་འགལ་བས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །གང་འདིར་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལ་ངེས་པ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་དེ་གཞན་ལས་ལོག་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཁྱད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ནམ་ཡང
Chinese
現在就像所說的那樣，不是相反的。如果像這樣，每一個不矛盾的事物都可以作為理由的特徵。例如，因為是所作，故是無常。因為是從努力而生，故是無常等等，從眾多之中如何確定產生呢？即使是眾多，如果不矛盾，即使是很小的，也歸於一個。這裡，即使是眾多，因為做同一件事，所以就是一個，這是不矛盾的。例如，想要表達同一件事的人們會說：『我們在這件事上是一致的。』就像這樣。 如果像這樣，在任何地方，沒有做兩種意義，例如，因為是所作，故是無常。因為是痛苦，故是無我。對於那樣的事物，就像不混淆矛盾一樣，會陷入懷疑嗎？那是不存在的。因為在那裡，每一個都沒有做兩種意義，所以像以前一樣，歸於不是一個，這也是非常合理的。如果像這樣，在任何地方，用不同的理由來證明多種要證成的事物，例如，肢體與有肢體不同，因為懷疑和確定等等。對於那樣的事物，也要看互相依賴，進入兩者的他性，就是同一個理由。總之，具有理由的特徵，並且能證明兩者，所以沒有過失。如果四種形態變成懷疑的理由，因為存在於兩者之中。那麼，應該聽聞的是什麼呢？因為是不共有的。因為不共有的要證成的法，以及另一個包含所有不同事物的東西，所以對此懷疑是理由，因為與之相符的事物包含在內。任何沒有從一邊返回，沒有共同區分的理由，那就是它們本身，因為與兩者都不矛盾，所以就是懷疑的理由。在這裡，確定兩者的部分，這個理由與其他不同，這是區別。如果當有人承認聲音是常恆時，這會變成理由嗎？如果對於這個，因為是所作等等，永遠不會成為無常的理由
English
Now, it is as stated, not the opposite. If it is like this, each non-contradictory thing can be considered a characteristic of a reason. For example, 'because it is made, it is impermanent.' 'Because it arises from effort, it is impermanent,' and so on. How does certainty arise from many? Even if there are many, if they do not contradict, even the smallest goes into one. Here, even if there are many, because they do the same thing, they are one, which is not contradictory. For example, people who want to express the same thing would say, 'We are united on this matter.' Just like that. If, in any place, it does not serve two purposes, for example, 'because it is made, it is impermanent.' 'Because it is suffering, it is without self.' For such things, like not confusing contradictions, would it lead to doubt? That is not the case. Because there, each does not serve two purposes, so like before, it goes into not being one, which is very reasonable. If, in any place, multiple things to be proven are proven by different reasons, for example, 'a limb is different from that which has limbs, because of doubt and certainty, etc.' For such things, also looking at mutual dependence, the otherness that enters into both is the same reason. In short, having the characteristics of a reason and proving both, there is no fault. If the four forms become reasons for doubt, because they exist in both. Then, what should be listened to? Because it is not common. Because the uncommon thing to be proven, and the other thing that includes all different things, therefore doubt is the reason for it, because the thing that conforms to it is included. Any reason that does not return from one side, that is not commonly distinguished, that is itself, because it does not contradict both, so it is the reason for doubt. Here, the certainty of both parts, this reason is different from others, this is the distinction. If, when someone asserts that sound is permanent, would this become a reason? If for this, 'because it is made,' etc., it will never be a reason for impermanence.
Tibetan
་མི་སྟོན་ནའོ། །གཉིས་ཀ་དམིགས་པའི་དོན་ལྟར་ན་ནི་འགལ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ཡང་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གང་དག་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང༌། །སྤྱི་དང་འགལ་བ་མིན་འཁྲུལ་པའི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ ལ། །ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་གང་ལ། །ཤེས་འདོད་བཟློག་པས་གནོད་པ་དང༌། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་གྱུར་ལས་གཞན། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་འགལ་བ་དེ་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་ན་གང་གི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་པ་ལ་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྒལ་བ་འདི་ནི་མི་བཟད་པར་བཀོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་མིག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། མངོན་སུམ་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་འདོད་པ་འདི་ནི་གཞན་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེའི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྲ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌།
Chinese
也不显示。如果按照两者所指的意思来看，因为是相违的意思，所以是犹豫的理由。这也是因为对于追寻者们来说，确定这一点是显而易见的。此处的总结偈颂是：凡是那些不共的，与共同和相违不混淆的，法在一切处，都是产生犹豫的标志。凡是具有方分之法的，以知欲颠倒而损害的，以及变成犹豫本身之外的，不存在相似的理由。如果像这样，对于想要损害的相违，如何说是颠倒的理由呢？如果不是其他的意义，那又为什么不能成立呢？因为有其他意义的理由。同样，因为是所作，所以是无常，对于此，因为所作能成立无常，所以应该听闻作为标志的成立理由。这个辩驳是被不合理地安排的，因为对于它来说，执取一个具有常性理由的事物，就变成了不是成立者。如果像这样，对于同一个事物，以所证的差别而分为二，例如不是眼睛的所取，以及显而易见一样。如果是那样，就变成了与不混淆的相违不同了。不应该考察说，对于此没有见到犹豫。像这样，因为要成立与其他的意义差别相反的，所以那是相违本身。这样一来，想要成立聚集对于其他的意义，以及对于不是聚集的意义，这实际上是其他聚集本身的标志。它的不是聚集本身，不是通过现量或者比量成立的。因为它的存在没有成立。这不是犹豫，因为这个特殊的颠倒理由，本身就将其他的相违与不混淆的相违区分开来。同样，对于所见到的损害，应该说是相违，因为要颠倒成立有法自身的体性的差别，例如说是由于勤作所生，所以不是头发等。
English
nor does it show. If we consider the meaning of what both refer to, since it is a contradictory meaning, it is a reason for doubt. This is also because it is obvious to those who seek to ascertain this. The summarizing verses here are: Whatever is uncommon, and not confused with the common and contradictory, in all places, those dharmas are signs that generate doubt. Whatever possesses the dharma of the পক্ষ, is harmed by the reversal of the desire to know, and other than that which has become doubt itself, there are no fallacious reasons. If, like this, how should one say that the contradictory that harms what is desired is a reversed reason? If it is the very act of something that is not other, then why would it not be established? Because there is a reason for the act of something other. Similarly, in saying "because it is made, it is impermanent," because being made establishes impermanence, one should listen to the reason for establishment as a sign itself. This refutation is arranged unreasonably, because for it, taking one that possesses the reason for permanence itself, it becomes not the establisher. If, like this, one distinguishes the same thing into two by the difference of what is to be proven, like not being an object of the eye and being manifest, then it becomes different from the non-confused contradictory. One should not examine, saying, "I have not seen doubt in this." Like this, because one wants to establish the opposite of the distinctive act of another, that is the contradictory itself. Thus, wanting to establish the act of a collection for the act of others, and for the act of those that are not a collection, this is actually a sign of the other collection itself. Its very non-collection is not established by perception or inference. Because its existence is not established. This is not doubt, because this very distinctive reversed reason itself distinguishes the other contradictory from the non-confused contradictory. Similarly, harm to what is seen should be said to be contradictory, because one wants to establish the difference of the nature of the subject in reverse, for example, saying "because it arises from effort, it is not hair," and so on.