Tibetan
མཆོག་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕན་པ། །དེ་ནི་འདི་ཕྱི་གཉི་གར་འབྱོར་བྱེད་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡང་ཆོས་ལ་དགའ་བའི་རྒྱལ་པོ་དག་ལ་འབྱུང༌། །མི་དབང་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བོ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། དུལ་བའི་སྒྲུབ་པ་དབང་པོ་ཐུལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དུལ་བས་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་སྤགས་པའི་མི་ལ་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་དགའ། །སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་དགའ་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་རབ་འབྱུང༌། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཉམ་ད་བར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྔར་ནི་ལྟ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གྲགས་པ་ནི་སྙན་པའོ། །འཆི་ཁ་ནི་འཆི་བར་འདོད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་ཞེ་ན། དེ་ནི་འཆི་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྡིག་པ་བྱེད་བྱེད་པ་ནི་འཆི་ཁར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དོགས་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་གྱི་བསོད་ནམས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པ་ནི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །བརྟེན་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིག་པའོ། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་སྡིག་པའི་རྒྱུའི་དོན་གྱི་རིགས་པའི་ལུགས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་གལ་ཏེ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་ཁྲིད་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་དེ་དགག་པའི་དོགས་པ་ བསུ་བར་མཇུག་ཐོགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་ཏེ། ལུགས་ནི་ཚུལ་དེ་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཐབས་སོ། །དམ་པ་ནི་མཆོག་གོ །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་དགར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བྱས་པའི་ཡིད་བདེ་བ་མི་འཐོབ་པའོ། །འདིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པའི་ལུགས་སྨད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། དེ་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྨད་པ་ཉིད་དུ་མཇུག་ཐོགས་ནས་འབྱུང་བས་སྟོན་ཏོ། །དོན་མེད་པ་སྒྲུབ་པས་ན་དོན་མེད་པའི་རིག་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཤེས་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སླུ་ཞིང་འདྲིད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ནི་དེ་གཅེས་སུ་བྱེད་པའོ། །མི་བཟད་པ་ནི་ངན་པ་སྟེ། དོན་ངན་པ་སྒྲུབ་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ངན་འགྲོའི་ལམ་སྟེ་སྲོལ་ཡིན་པས་སོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དོན་གྱིས་རིག་པ་ནི་དོན་རབ་ཏུ་
Chinese
对于殊胜之士有利益，那不是今生来世二者都富裕的原因。那也只发生在喜爱佛法的国王们身上。君王的行为，百姓也会随之效仿。如是说。同样地，调伏的修行就是调伏诸根。通过调伏，可以获得圆满的功德。百姓喜悦于积累功德之人。百姓喜悦，则圆满兴盛。如是说。其他生世不会造成损害，也不会持续衰败。之前是讲述观察时，佛法与非佛法的功德和过失。以“佛法”等为例，名声就是美誉。临终是指想要死亡。为何要死亡呢？那是“趋向死亡”的同义词。作恶之人临终时，会因担心来世的痛苦而恐惧，但有福德之人则不会。兴盛是指变得兴盛，是“伟大”的同义词。“依靠”是指唯一的依靠。那些沉溺于世间罪恶之因的道理之人，如果这样，你也会被带走，为了消除这种疑虑，说了总结的偈颂。道理是获得安乐的方法。殊胜是至高无上。“也”这个词是原因。“是”这个词是确定，就是“仅仅”。“不悦”是指无法获得圆满所带来的愉悦。这表明了对与非法相符的道理的贬低。因此，凡是认为对其有益的原因，都表明了对其贬低的总结。因为追求无意义，所以是无意义的学问。是无意义的知识。因为只知道无意义，所以才这样称呼它。热衷于欺骗和诱惑，就是珍视它。不悦是恶劣，因为追求恶劣的目的。为何要这样称呼它呢？因为这是恶趣的道路和习俗。所谓“邪慧之人”就是指迷惑之人。所谓“以意义认知”就是指完全
English
Beneficial to the supreme person. That is not the cause of prosperity in both this life and the next. That also only occurs to kings who delight in the Dharma. People will follow the actions of the king. Thus it is said. Similarly, the practice of taming is the very taming of the senses. Through taming, one will attain perfect qualities. People rejoice in a person who accumulates merit. When people rejoice, then perfection arises. Thus it is said. It will not cause harm in other lifetimes, nor will it continue to decline. Previously, it was speaking of the merits and faults of Dharma and non-Dharma during the time of observation. Taking "Dharma" and so on as examples, fame is renown. Approaching death means wanting to die. Why die? That is a synonym for "approaching death." A sinful person will be afraid at the time of death, fearing the suffering of the next world, but not a virtuous person. Flourishing means becoming flourishing, which is a synonym for "great." "Rely on" means the sole reliance. Those who indulge in the reasoning of the causes of worldly sins, if so, you will also be taken away. To dispel this doubt, the concluding verse is spoken. Reason is the method of obtaining happiness. Supreme is the highest. The word "also" is the cause. The word "is" is certainty, which is "only." "Displeasure" means not obtaining the pleasure brought about by perfection. This shows the degradation of reasoning that is in accordance with non-Dharma. Therefore, whatever is thought to be a beneficial cause for it, it shows the conclusion of degrading it. Because of pursuing the meaningless, it is meaningless learning. It is meaningless knowledge. Because it only knows the meaningless, that is why it is called that. Being devoted to deceiving and seducing is cherishing it. Unpleasant is bad, because of pursuing bad purposes. Why is it called that? Because it is the path and custom of the lower realms. The so-called "perverted wisdom people" refers to the deluded people. The so-called "knowing by meaning" means completely
Tibetan
སྒྲུབ་པའི་རིག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་སོ། །བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའམ་བཤད་པའོ། །བདག་གིས་དེ་ཤེས་སོ་ཞེས་རློམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་ཐོགས་ནས་འབྱུང་བས་སྟོན་ཏེ། ཆོས་དང་མཐུན་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རང་གི་ཉེས་པས་དགྲ་བྱེད་ན་ཆོས་དང་མཐུན་པས་དེ་ལ་བྱམས་པ་ཁོ་ན་བྱ་དགོས་པས། གལ་ཏེ་དགྲ་མི་དགའ་བར་བྱ་བར་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྟེན་ཅིག །ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ན་ཇི་ལྟར་དགྲ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སྐྱེ་བོ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་དེ་མི་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་ཡང་འབྱོར་པ་འདོད་པས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྡུས་ཤིག་ཅེས། སྦྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་སྙན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྤྱོད་པའོ། །དོན་གཅིག་སྤྱོད་པ་ནི་དོན་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདི་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཁྱད་པར་གནོད་པའི་སྦྱིན་པ་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་པ་ཡང་སྤོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པ་ཅན་ནི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ནས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྙན་པ་སྨྲ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་ལ་ཡང་སྨྲ་བས་དེ་འགོག་གོ །བསྡུ་བ་ནི་སེམས་དད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་རྒྱལ་པོ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཆོས་དང་མཐུན་པ་སྟོན་ཏོ།། ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞིའོ། །དེ་ཅི་ཞེ་ན་བདེན་པའོ། །ཡིད་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཕེབས་པའོ། །བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བའམ་བག་ཕེབས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བརྟན་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་དང་མི་ཕྱེད་པའོ། །བདེན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བརྗོད་ནས། དེ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། སྨྲས་པ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་སླུ་བའོ། །སེམས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །དེས་སྒྱུར་བ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ། བདེན་པ་ལྟར་སྣང་ལ་དོན་དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དོན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ་དེར་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པ་ཁོ་ན་བྱེད་པས་ན་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་བདེ
Chinese
是修习的智慧。如何叫做以什么原由呢？做了叫做修习或者说。我知晓那个，凡是自诩的，那也只是颠倒而已，结尾时这样说来表明。对于与法相符的，如果有些人由于自己的过失而为敌，那么与法相符的就应该只对他们慈爱。如果想要让敌人不高兴并为此努力，也应该依靠功德并依赖它。如果依靠功德，怎么会让敌人不高兴呢？像这样，如果具有那些功德，人们就会高兴，因此会变得圆满。那样的人是无法压制的，因为他自己会压制别人，所以那个人会不高兴。因为那样，所以在两个世界都想要富裕，所以用摄受的事物来摄受世界吧。用布施等来表示。布施叫做财物，无畏和法的体性。那是应该说的，也是悦耳的，所以叫做悦耳。利益叫做行事。行事一致叫做行事协调，这也是布施的差别，舍弃有害的布施，比如毒药和武器等。同样，舍弃其他无意义的因，比如贪欲者迷恋其他人的妻子，说出贪欲和悦耳的话语。同样，对敌人也说，从而阻止它。摄受是使心信服。现在对于国王们应该如何，用这些来表示国王的行为与法相符。词叫做基础。那是什么呢？是真实。信任叫做安心。坚定叫做不欺骗或者安心的差别，坚定是永久的和不分离的。说了真实和另一方的功德和过失，从而表示那两者的体性。说出来的和看起来不一样的是欺骗。心是思考。用它来改变是出现，看起来像真实但实际上不是真实。意思是世俗的真实，但不是在那里。只做有益的事，所以完全有益是
English
It is the wisdom of practice. What is called "how" is by what cause? "Done" is called practice or saying. Whoever boasts, "I know that," that is only reversed, as the ending says to indicate. For those who are in accordance with the Dharma, if some become enemies due to their own faults, then those in accordance with the Dharma should only have love for them. If you want to make the enemy unhappy and strive for it, you should rely on merit and depend on it. If you rely on merit, how will the enemy become unhappy? Like this, if you have those merits, people will be happy, and therefore you will become perfect. Such a person cannot be suppressed, because he himself will suppress others, so that person will be unhappy. Because that is so, in both worlds, wanting wealth, so use the objects of gathering to gather the world. Use generosity and so on to indicate. Generosity is called wealth, fearlessness, and the nature of Dharma. That is what should be said, and it is also pleasing to the ear, so it is called pleasing to the ear. Benefit is called acting. Acting in agreement is called acting in harmony, and this is also the difference of generosity, abandoning harmful generosity, such as poison and weapons. Similarly, abandon other meaningless causes, such as those who are greedy and infatuated with other people's wives, speaking words of greed and pleasing to the ear. Similarly, speak to the enemy as well, thereby preventing it. Gathering is to make the mind believe. Now, as for how kings should be, use these to show that the behavior of kings is in accordance with the Dharma. Word is called the basis. What is that? It is truth. Trust is called peace of mind. Steadfastness is called non-deception or the difference of peace of mind, steadfastness is permanent and inseparable. Having spoken of the merits and faults of truth and the other side, thereby indicating the nature of those two. What is said and appears different is deception. Mind is thinking. To change it is to appear, appearing like truth but not actually being truth. Meaning is worldly truth, but not there. Only doing what is beneficial, so completely beneficial is