Tibetan
རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། མི་ཕམ་བཤེས་གཉེན། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། མི་ཕམ་བཤེས་གཉེན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཏྣཱ་བ་ལི་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསྐལ་བ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དག །གང་ཞིག་མཐོང་བ་རྙེད་དཀའ་བ། །དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐོགས་མེད་ཐུགས། །ཐུབ་པ་ཆེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །བདག་ནི་བསོད་ནམས་འདོད་པ་ཡིས། །རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་གང༌། །བདེན་པ་གཟིགས་པས་མཛད་པ་དེའི། །དོན་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ། །བསྡུས་ལ་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི། །དོན་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི། །དོན་ནི་ཡང་དག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན། །དེ་ལ་འདིར་བཙུན་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པས་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དམ་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་དགོད་པའི་ངེས་པ་མཛད་དེ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པར། ཉེས་པ་ཀུན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེ་བཙུན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་ འཚལ་བ་དང་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་རྩོམ་མོ། །འདི་ལ་དགོས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་བྱས་པའི་རྒྱུས་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལ་དེས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་འབད་མི་དགོས་བར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་འདི་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་ཉན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་འཚལ་བ་དམིགས་ནས་འདི་ནི་བད་བར་གཤེགས་པས་བྱས་སོ་ཞེས་དད་པ་ཁོ་ནས་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་གོ །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟོན་པ་གྲགས་པ་གནག་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་དམིགས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གཞན་ལ་ཁྱད་པར་འདི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་སྒྲོན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རེ་ཞིག་དད་པ་ཅན་གཞན་ཡང་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་པའི་འཇིགས་པས་གཞན་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ངལ་བ་མི་བྱེད་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་བདེན་པ་གཟིགས་པ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་བརྙེས
Chinese
《宝鬘论》广释。 米庞格西。 《宝鬘论》广释。 米庞格西。 印度语：Ratnāvalīṭīkā。 藏语：《宝鬘论》广释。 向所有佛和菩萨顶礼！ 无数百千劫，难得一见者，于一切义无碍心，向大雄顶礼后，我以欲求福德故，将真实见者所造之，珍宝法鬘之义，决定之。为乐于简略之有情，为利彼等大士夫，已将甚深广大的经部之，义皆摄集而宣说。 于此，尊者圣龙树，以欲利益一切世间故，为国王乐行而造，立誓造作圣法宝鬘，与圣者之行相应。从“从一切罪”等句开始，于至尊佛薄伽梵功德作赞叹之顶礼，以及包含必要性而造论。此中必要性为何？谓于薄伽梵无量功德，以赞叹功德为先导而作顶礼之因，能成极大福德，故欲说之义，不需勤作亦能成就。暂且此为一也。于此，听闻者亦可分为两种。其中，以信心随行者，以功德赞叹为先导之顶礼为目标，心想此乃善逝所造，仅以信心而投入听闻等。随行于法者，即宣说者，若为著名贤善者，亦以具足殊胜之顶礼为目标，如是思惟。因其他无有此殊胜之故，心想此乃向一切世间之明灯顶礼也。如是具有定解之心者，生起极大欢喜，且于如是语句，精通者如是思惟。暂且，其他具信者，若因畏惧皈依三宝衰损，而不作向其他顶礼之劳苦，则圣龙树已获得不退转之真实见之信心。
English
A Detailed Explanation of the Precious Garland. Mipham Geshe. A Detailed Explanation of the Precious Garland. Mipham Geshe. In Indian language: Ratnāvalīṭīkā. In Tibetan: A Detailed Explanation of the Precious Garland. I prostrate to all Buddhas and Bodhisattvas! For hundreds of thousands of eons, One who is difficult to see and find, Whose mind is unobstructed in all meanings, Having prostrated to the Great Hero, I, desiring merit, Will determine the meaning of The precious Dharma garland, Created by the one who sees the truth. For sentient beings who delight in brevity, For the sake of those great beings, He has gathered and taught The meaning of the profound and vast sutras. Here, the venerable noble Nāgārjuna, wishing to benefit all the world, made King Pleasant Conduct the subject and vowed to compose the holy Dharma Precious Garland, in accordance with the conduct of the holy ones. Starting with "From all faults," etc., he composes the prostration, which precedes the praise of the qualities of the Blessed One, the Buddha, and includes the necessity. What is the necessity here? It is that by making prostrations that precede the praise of the qualities of the Blessed One's immeasurable qualities, a very great merit will be generated, and thus the meaning that one wishes to express will be accomplished without effort. For the time being, this is one. Here, the audience can also be divided into two types. Among them, those who follow with faith focus on the prostration that precedes the praise of qualities, thinking that this was done by the Sugata, and engage in listening, etc., with faith alone. Those who follow the Dharma, the proclaimers, if they are famous and virtuous, also aim for the prostration with special qualities, thinking like this. Because others do not have this special quality, they think that this is a prostration to the lamp of all the world. Those with such a definite mind generate great joy, and those who are skilled in such words think like this. For the time being, if other faithful ones do not make the effort to prostrate to others for fear of the decline of refuge in the Three Jewels, then the noble Nāgārjuna has attained unwavering faith in the vision of truth.
Tibetan
་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མི་གསུང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་མཇུག་ཐོགས་ནས། གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་བཤད་དེ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེས་བུའི་དོན་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་སྟོན་པར་མ་གྲགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་ཡོན་ཏན་བསྙད་པ་ཐོས་ནས་ངོ་མཚར་དང་མཐུན་པར་སད་པས་དཔྱོད་པའམ་ཉན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ནི་དེ་དག་གིས་འདིའི་དོན་བཟང་པོ་དམིགས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་དོན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་དེས་གསུངས་སོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པ་ཐོབ་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པས་དེ་དག་ལ་སྟོན་པ་ རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་འཚལ་བ་འདི་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་དོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་ཏེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དོན་དགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཉེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མ་རུང་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཀུན་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་མཐའ་དག་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཉེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཀུན་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལེགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲིས་པར་བྱ་ཞིང་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །འདིར་ཡང་ཀུན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་བར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་བརྒྱན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤུད་པའོ། །འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་འབྱོར་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གདུ་བུ་རྒྱན་ཅན་དང་དཔུང་རྒྱན་དང་ལག་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་གཞན་ནས། ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ནི་མེ་ཏོག་དག་གིས་བརྒྱན། །ཆར་སྤྲིན་རྣམས་ནི་གློག་གི་ཕྲེང་བ་ཡིས། །མཚོ་རྣམས་བུད་བ་རྒྱགས་ལྡིང་པདྨ་ཡིས། །ལུས་ཅན་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གོ་རིམས་ཟློག་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཉེས་པ་རྣམས་ནི་མུན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རྟེན
Chinese
更不必说其他的了。像这样，不应说那些外道宗义所遍计的、互相违背的法。如是，最后会说：唯一宣说善法。因此，我认为这无疑与获得殊胜的人的利益相符。然后，会开始听闻此等。那些不以分别念为先导而未被宣说的人，在听到礼敬的功德后，会以惊奇之心醒悟，从而进行思辨或听闻。然后，他们会注意到此处的善妙意义，并相信是某人善说了如此的意义，从而对释迦牟尼佛生起信心，并承认其为导师，为了使导师对他们来说成为最确定的。 因此，先行赞叹功德的礼敬，是为了对两者都抱有疑虑而作的。应说：圣者们也是如此进入的。现在，应尽力解释意义。其中，过患是指与功德不相符的方面，如贪欲等，因为它们会使身心的相续变得不好。全（ཀུན།）这个词，是由于想要表达的缘故，指一切。这些既是过患，也是一切，所以是这样的。解脱（རྣམ་གྲོལ།）是指不具备，即分离的意思。功德是指智慧等，因为是那些追求善妙意义的人应该亲近和习惯的。在此，全（ཀུན།）这个词也应如前理解。以这些来庄严者，是殊胜的。这些不是指以士夫的装饰来显示财富，如手镯、臂钏和手镯等。如其他地方所说：树木以鲜花庄严，雨云以闪电的彩带庄严，湖泊以丰满盛开的莲花庄严，有情以获得殊胜的功德庄严。如果是这样，难道不会变成颠倒顺序的过失吗？过失就像黑暗一样，而且它们也依赖于没有功德之光显现。
English
What need is there to mention anything else? Like this, one should not speak of those mutually contradictory dharmas that are completely conceived by the tenets of the Tirthikas. Thus, in the end, it will be said: "Solely expounding virtuous dharma." Therefore, I think that this undoubtedly accords with attaining the supreme benefit of individuals. Then, one will begin to engage in listening to this, and so forth. Those who are not preceded by conceptual thought and have not been proclaimed, upon hearing the praise of the qualities of prostration, will awaken with a sense of wonder and thus engage in contemplation or listening. Then, they will notice the good meaning here, and believing that someone has well-spoken such a meaning, they will develop faith in the Bhagavan Buddha Shakyamuni and acknowledge him as the teacher, in order to make the teacher most certain for them. Therefore, the prostration that precedes the expression of qualities is done because it is accompanied by doubt about both. It should be said: "The noble ones also enter in just that way." Now, one should explain the meaning as much as possible. Among them, faults refer to aspects that are incompatible with qualities, such as desire, etc., because they make the continuum of body and mind become bad. The word "all" (ཀུན།) refers to everything because of the intention to express it. These are both faults and all, so it is like that. Liberation (རྣམ་གྲོལ།) means not possessing, that is, the meaning of separation. Qualities refer to wisdom, etc., because they are what those who seek good meaning should be close to and accustomed to. Here, the word "all" (ཀུན།) should also be understood as before. One who is adorned with these is excellent. These do not refer to displaying wealth with the ornaments of men, such as bracelets, armlets, and bangles, etc. As it is said elsewhere: "Trees are adorned with flowers, rain clouds with garlands of lightning, lakes with full-blown lotuses, sentient beings with the qualities of obtaining excellence." If that is the case, wouldn't it become the fault of reversing the order? Faults are like darkness, and they also depend on the absence of the appearance of the light of qualities.