Tibetan
ཏུ་བཟོད་དཀའ་ཡི། །གྲོང་དུ་ཆར་མེད་མུག་དང༌། །ཡམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བྱུང༌། །མི་བཟད་གྲོང་རྡལ་རྒུད་པ་དག །བསམས་པས་ པ་དཱ་པ་དཾ། །ན་བི་བེ་ད་པ་རི་ཏྲཱ་ཎཾ་བི་ཕ་ལ་སྭསྟི་ཀཿཀྲི་ཡཿ། །པྲྀཥྚཱ་བི་པཏ་པྲ་ཏཱི་ཀཱ་རཾ་ཏེ་ནཱ་མཱ་ཏྱཱསྟ་མཱུ་ཙེ་རེ། །དུཿས་ཧོ་ཡམྨ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཛ་ན་བྱ་ས་ནོདྦྷ་བཿ། །མ་ཎི་ཙཱུ་ཌ་སྱ་བྷཱུ་བྷ་རྟཪྻ་དི་ཙཽ་ཌ་མ་ཎི་པྲ་བྷོ།། རྗེས་སུ་གདུང་བས་གཟིར། །དགེ་བའི་བྱ་བ་འབྲས་མེད་དེས། །ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རིག་མ་གྱུར། །རྒུད་པ་སེལ་བྱེད་དེ་ཡིས་དྲིས། །བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨྲས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཟོད་དཀའ་འདི། །སྐྱེ་བོ་གདུང་བ་ཡང་དག་བསྐྱེད། །ས་བདག་གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱིས། །ཇོ་བོ་གལ་ཏེ་གཙུག་གི་ནོར། །ལ་བྷྱ་ཏེ་ས་སུ་དྷཱ་སྱནྡཱི་ཏེ་ནེ་ཡཾ་ཏཱིཪྻ་ཏེ་བི་པཏ། །ཙཱ་རེ་བྷྱཿ་ཤྲུ་ཏམསྨཱ་བྷིཿས་རཱ་ཛ་ཧི་མ་བཏྟ་ཊེ། །སྠི་ཏཿསཾ་སཱ་ར་བཻ་མུ་ཁྱཿབི་བེ་ཀ་བི་མ་ལཱ་ཤ་ཡཿ། །ཨརྠི་ཏཿས་ད་དཱ་ཏྱེ་བ་བི་ཤྭ་ཙིནྟཱ་མ་ཎིརྨ་ཎིཾ། །པུ་ཏྲ་དཱ་ར་ཤ་བདུད་རྩིའི་བརླན་ལྡན་རྙེད་ན་ནི། །དེ་ཡིས་རྒུད་པ་འདི་ལས་ཐར། །གངས་ཅན་ངོས་ན་རྒྱལ་པོ་དེ། །དབེན་ཞིང་དྲི་བྲལ་བསམ་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་ལས་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གནས། །བདག་གིས་བྱ་མ་རྟ་ལས་ཐོས། །ཀུན་གྱི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དེ། །བསླངས་ན་ནོར་བུ་སྟེར་བ་ཉིད། །བུ་དང་ཆུང་མ་ལུས་ལ་རཱི་རཱ་དི་ན་དེ་ཡཾ་ཏ་སྱ་ཀིཾ་ཙ་ན། །ཨི་ཏི་མནྟྲི་བ་ཙཿ་ཤྲཱུ་ཏྭཱ་ཏ་ཐེ་ཏྱ་རདྷཱ་ཪྻ་ཙེ་ཏ་སི། །ས་དྭི་ཛཱནྨ་ཎི་ཡཛྙཱ་ཡཻ་བི་ས་སརྫ་ཏ་དནྟི་ཀཾ། །ཨསྨིནྣ་བ་ས་རེ་རཱ་ཛཱ་མ་ཎི་ཙཱུ་ཌ་ཤྩ་རེན་པ་ནེ། །མ་རཱི་ཙེ་རཱ་ཤྲ་མོ་པཱནྟ་མ་བཱ་པ་སོགས། །དེ་ཡི་སྦྱིན་མིན་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་སྐད་བློན་པོའི་ཚིག་ཐོས་ནས། །སེམས་ལ་དེ་བཞིན་བརྟན་བྱས་ཏེ། །དེ་ཡིས་སློང་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་རྣམས། །དེ་ཡི་དྲུང་དུ་བརྫངས་པར་གྱུར། །སྐབས་འདིར་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ན་ནི། །ནོར་བུ་ནགས་སུ་རྒྱུ་བ་ཡིས། །ཐུབ་པ་མ་རཱི་ཙེའི་གནས་ཀྱི། །ཉེ་འཁོར་ བི་པུ་ལཾ་མུ་ནེཿ། །དེ་བཱི་པདྨཱ་བ་ཏཱི་ཏ་ཏྲ་ཕ་ལ་མཱུ་ལཱ་དྷྲི་ཏི་བྲ་ཏཱ། །པྲ་ཛནྟཱི་བི་ཛ་ནེ་བྷཱི་ཏཱ་བི་པེ་ནེ་མུ་ནེ་ཤཱ་ས་ནཱཏ། །ས་བ་རཻརྨྲྀ་ག་ཡཱ་ཡཱ་ཏཻརྡྲྀཥྚཱ་ཀྵཊ་ད་ཤཱཾ་ཤྲྀ་ཊཱ། །ཛི་གྷྲྀ་ཡངས་པར་ཕྱིན་པར་གྱུར། །དེར་ནི་ལྷ་མོ་པདྨ་ལྡན། །རྩ་བ་འབྲས་ཟའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང༌། །མི་མེད་ནགས་སུ་ཐུབ་པ་ཡིས། །བསྟན་པ་ལས་ནི་འཇིགས་ཤིང་སོང༌། །རྔོན་ལ་འགྲོ་བའི་ཤ་བ་རིས། །སྡུག་བསྔལ་གནས་སྐབས་བ
Chinese
དུ་བཟོད་དཀའ་ཡི། །难以忍受啊！ གྲོང་དུ་ཆར་མེད་མུག་དང༌། །城中无雨饥荒起， ཡམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བྱུང༌། །瘟疫临近侵害生。 མི་བཟད་གྲོང་རྡལ་རྒུད་པ་དག །不堪忍受城镇衰败， བསམས་པས་想到这些 པ་དཱ་པ་དཾ། （梵文天城体：पादापदं，梵文罗马拟音：pādāpadaṃ，汉语字面意思：步步灾难） ན་བི་བེ་ད་པ་རི་ཏྲཱ་ཎཾ་བི་ཕ་ལ་སྭསྟི་ཀཿཀྲི་ཡཿ། （梵文天城体：न विवेद परित्राणं विफलता स्वस्तिकः क्रियः，梵文罗马拟音：na viveda paritrāṇaṃ viphalatā svastikaḥ kriyaḥ，汉语字面意思：不知救护，徒劳吉祥行动） པྲྀཥྚཱ་བི་པཏ་པྲ་ཏཱི་ཀཱ་རཾ་ཏེ་ནཱ་མཱ་ཏྱཱསྟ་མཱུ་ཙེ་རེ། （梵文天城体：पृष्टा विपत्प्रतीकारं ते नामात्यास्तमूचे रे，梵文罗马拟音：pṛṣṭā vipatpratīkāraṃ te nāmātyāstamūce re，汉语字面意思：询问灾难对治，那些大臣们如是说） དུཿས་ཧོ་ཡམྨ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཛ་ན་བྱ་ས་ནོདྦྷ་བཿ། （梵文天城体：दुःसहो यम्महाराज जन व्यसनोद्भवः，梵文罗马拟音：duḥsaho yammahārāja jana vyasanodbhavaḥ，汉语字面意思：难以忍受，大王啊，民众苦难生起） མ་ཎི་ཙཱུ་ཌ་སྱ་བྷཱུ་བྷ་རྟཪྻ་དི་ཙཽ་ཌ་མ་ཎི་པྲ་བྷོ།། （梵文天城体：मणिचूडस्य भूभर्तर्यदि चौडमणिप्रभो，梵文罗马拟音：maṇicūḍasya bhūbhartaryadi cauḍamaṇiprabho，汉语字面意思：若持 मणि चूड़ (Maṇicūḍa) 的地主，若顶髻宝珠光芒） རྗེས་སུ་གདུང་བས་གཟིར། །随后被悲痛折磨。 དགེ་བའི་བྱ་བ་འབྲས་མེད་དེས། །善行无果的缘故， ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རིག་མ་གྱུར། །未能懂得完全救护。 རྒུད་པ་སེལ་བྱེད་དེ་ཡིས་དྲིས། །消除衰败者向彼询问， བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨྲས། །大臣们对他说： རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཟོད་དཀའ་འདི། །大王，这难以忍受的， སྐྱེ་བོ་གདུང་བ་ཡང་དག་བསྐྱེད། །民众的痛苦真实产生。 ས་བདག་གཙུག་ན་རིན་ཆེན་གྱིས། །地主顶上的珍宝， ཇོ་བོ་གལ་ཏེ་གཙུག་གི་ནོར། །主啊，如果顶髻之宝， ལ་བྷྱ་ཏེ་ས་སུ་དྷཱ་སྱནྡཱི་ཏེ་ནེ་ཡཾ་ཏཱིཪྻ་ཏེ་བི་པཏ། （梵文天城体：लभ्यते स सुधास्यन्दी तेनेयं तीर्यते विपत्，梵文罗马拟音：labhyate sa sudhāsyandī teneyaṃ tīryate vipat，汉语字面意思：若能获得那甘露滴，此灾难即可度过） ཙཱ་རེ་བྷྱཿ་ཤྲུ་ཏམསྨཱ་བྷིཿས་རཱ་ཛ་ཧི་མ་བཏྟ་ཊེ། （梵文天城体：चारेभ्यः श्रुतमस्माभिः स राज हिमवत्तटे，梵文罗马拟音：cārebhyaḥ śrutamasmābhiḥ sa rāja himavattaṭe，汉语字面意思：我们从间谍处听闻，那位国王在雪山之巅） སྠི་ཏཿསཾ་སཱ་ར་བཻ་མུ་ཁྱཿབི་བེ་ཀ་བི་མ་ལཱ་ཤ་ཡཿ། （梵文天城体：स्थितः संसारवैमुख्यः विवेकविमलाशयः，梵文罗马拟音：sthitaḥ saṃsāravaaimukhyaḥ vivekavimalāśayaḥ，汉语字面意思：安住于背离轮回，具有辨别清净意乐） ཨརྠི་ཏཿས་ད་དཱ་ཏྱེ་བ་བི་ཤྭ་ཙིནྟཱ་མ་ཎིརྨ་ཎིཾ། （梵文天城体：अर्थितः स ददात्येव विश्वचिन्तामणिर्मणिम्，梵文罗马拟音：arthitaḥ sa dadātyeva viśvacintāmaṇirmaṇim，汉语字面意思：被祈求时，他定会施予，如意宝珠施予宝珠） པུ་ཏྲ་དཱ་ར་ཤ་བདུད་རྩིའི་བརླན་ལྡན་རྙེད་ན་ནི། །如果能找到具有甘露滋润的儿女身体， དེ་ཡིས་རྒུད་པ་འདི་ལས་ཐར། །就能由此摆脱衰败。 གངས་ཅན་ངོས་ན་རྒྱལ་པོ་དེ། །雪山之巅的那位国王， དབེན་ཞིང་དྲི་བྲལ་བསམ་པ་ཡིས། །以寂静无染的意念， འཁོར་བའི་ལས་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གནས། །安住于背离轮回之事。 བདག་གིས་བྱ་མ་རྟ་ལས་ཐོས། །我从信使那里听闻。 ཀུན་གྱི་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དེ། །那一切如意宝珠， བསླངས་ན་ནོར་བུ་སྟེར་བ་ཉིད། །如果祈求，定会施予宝珠。 བུ་དང་ཆུང་མ་ལུས་ལ་རཱི་རཱ་དི་ན་དེ་ཡཾ་ཏ་སྱ་ཀིཾ་ཙ་ན། （梵文天城体：पुत्रदारशरीरादिना देयं तस्य किंचन，梵文罗马拟音：putradāraśarīrādinā deyaṃ tasya kiṃcana，汉语字面意思：儿子、妻子、身体等，没有什么不能施予他的） ཨི་ཏི་མནྟྲི་བ་ཙཿ་ཤྲཱུ་ཏྭཱ་ཏ་ཐེ་ཏྱ་རདྷཱ་ཪ་ཙེ་ཏ་སི། （梵文天城体：इति मन्त्रि वचः श्रुत्वा तथा इत्यरधार्य चेतसि，梵文罗马拟音：iti mantri vacaḥ śrutvā tathā ityaradhārya cetasi，汉语字面意思：如是听闻大臣之语，心中如是决定） ས་དྭི་ཛཱནྨ་ཎི་ཡཛྙཱ་ཡཻ་བི་ས་ས་རྫ་ཏ་དནྟི་ཀཾ། （梵文天城体：स द्विजां मणि याच्ञायै विससर्ज तदन्तिकं，梵文罗马拟音：sa dvijāṃ maṇi yācnāyai visasarja tadantikaṃ，汉语字面意思：他派遣婆罗门前往祈求宝珠） ཨསྨིནྣ་བ་ས་རེ་རཱ་ཛཱ་མ་ཎི་ཙཱུ་ཌ་ཤྩ་རེན་པ་ནེ། །此时国王 मणि चूड़ (Maṇicūḍa) 在森林中行走， མ་རཱི་ཙེ་རཱ་ཤྲ་མོ་པཱནྟ་མ་བཱ་པ་སོགས། །到达了圣者摩利支的住所附近。 དེ་ཡི་སྦྱིན་མིན་ཅི་ཡང་མེད། །没有什么不是他的布施。 དེ་སྐད་བློན་པོའི་ཚིག་ཐོས་ནས། །听闻大臣们如是说后， སེམས་ལ་དེ་བཞིན་བརྟན་བྱས་ཏེ། །心中如是坚定， དེ་ཡིས་སློང་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་རྣམས། །他为了祈求，婆罗门们， དེ་ཡི་དྲུང་དུ་བརྫངས་པར་གྱུར། །被派遣到他那里。 སྐབས་འདིར་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ན་ནི། །此时，顶髻之王， ནོར་བུ་ནགས་སུ་རྒྱུ་བ་ཡིས། །宝珠在森林中游荡， ཐུབ་པ་མ་རཱི་ཙེའི་གནས་ཀྱི། །到达了牟尼摩利支的住所， ཉེ་འཁོར་附近。 བི་པུ་ལཾ་མུ་ནེཿ། （梵文天城体：विपुलं मुनेः，梵文罗马拟音：vipulaṃ muneḥ，汉语字面意思：广大的牟尼） དེ་བཱི་པདྨཱ་བ་ཏཱི་ཏ་ཏྲ་ཕ་ལ་མཱུ་ལཱ་དྷྲི་ཏི་བྲ་ཏཱ། （梵文天城体：देवी पद्मावती तत्र फल मूला धृति व्रता，梵文罗马拟音：devī padmāvatī tatra phala mūlā dhṛti vratā，汉语字面意思：莲花女天女，在那里，以果实根茎为食，持戒） པྲ་ཛནྟཱི་བི་ཛ་ནེ་བྷཱི་ཏཱ་བི་པེ་ནེ་མུ་ནེ་ཤཱ་ས་ནཱཏ། （梵文天城体：प्रजन्ती विजने भीता विपिने मुनेः शासनात्，梵文罗马拟音：prajantī vijane bhītā vipine muneḥ śāsanāt，汉语字面意思：在寂静的森林中行走，因牟尼的教令而恐惧） ས་བ་རཻརྨྲྀ་ག་ཡཱ་ཡཱ་ཏཻརྡྲྀཥྚཱ་ཀྵཊ་ད་ཤཱཾ་ཤྲྀ་ཊཱ། （梵文天城体：शबरै मृगया यातै दृष्टा षोडशां श्रिता，梵文罗马拟音：śabarai mṛgayā yātai dṛṣṭā ṣoḍaśāṃ śritā，汉语字面意思：猎人们前去狩猎，看见了十六岁的少女） ཛི་གྷྲྀ་Yangs par phyin par gyur.到达广阔的地方。 དེར་ནི་ལྷ་མོ་པདྨ་ལྡན། །在那里，莲花天女， རྩ་བ་འབྲས་ཟའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང༌། །持守以根茎果实为食的苦行。 མི་མེད་ནགས་སུ་ཐུབ་པ་ཡིས། །在无人的森林中，以牟尼， བསྟན་པ་ལས་ནི་འཇིགས་ཤིང་སོང༌། །因教法而恐惧离去。 རྔོན་ལ་འགྲོ་བའི་ཤ་བ་རིས། །前去狩猎的猎人们， སྡུག་བསྔལ་གནས་སྐབས་བ痛苦的境地。
English
Too difficult to bear! In the city, there is no rain, famine, The plague is near and harms. Unbearable, the city is in decline. Thinking about these pādāpadaṃ (Sanskrit Devanagari: पादापदं, Sanskrit Romanization: pādāpadaṃ, Literal Chinese meaning: step by step disaster) na viveda paritrāṇaṃ viphalatā svastikaḥ kriyaḥ (Sanskrit Devanagari: न विवेद परित्राणं विफलता स्वस्तिकः क्रियः, Sanskrit Romanization: na viveda paritrāṇaṃ viphalatā svastikaḥ kriyaḥ, Literal Chinese meaning: does not know protection, futile auspicious actions) pṛṣṭā vipatpratīkāraṃ te nāmātyāstamūce re (Sanskrit Devanagari: पृष्टा विपत्प्रतीकारं ते नामात्यास्तमूचे रे, Sanskrit Romanization: pṛṣṭā vipatpratīkāraṃ te nāmātyāstamūce re, Literal Chinese meaning: asked about the remedy for disaster, those ministers said to him) duḥsaho yammahārāja jana vyasanodbhavaḥ (Sanskrit Devanagari: दुःसहो यम्महाराज जन व्यसनोद्भवः, Sanskrit Romanization: duḥsaho yammahārāja jana vyasanodbhavaḥ, Literal Chinese meaning: unbearable, oh great king, the suffering of the people arises) maṇicūḍasya bhūbhartaryadi cauḍamaṇiprabho (Sanskrit Devanagari: मणिचूडस्य भूभर्तर्यदि चौडमणिप्रभो, Sanskrit Romanization: maṇicūḍasya bhūbhartaryadi cauḍamaṇiprabho, Literal Chinese meaning: if the lord of the earth with Maṇicūḍa, if the light of the crest jewel) Subsequently tormented by grief. Due to the fruitless virtuous deeds, Failed to understand complete protection. The one who eliminates decline asked him, The ministers said to him: Great King, this unbearable, Truly generates suffering for the people. The jewel on the crown of the lord of the earth, Lord, if the jewel of the crest, labhyate sa sudhāsyandī teneyaṃ tīryate vipat (Sanskrit Devanagari: लभ्यते स सुधास्यन्दी तेनेयं तीर्यते विपत्, Sanskrit Romanization: labhyate sa sudhāsyandī teneyaṃ tīryate vipat, Literal Chinese meaning: if that nectar-flowing one can be obtained, this disaster can be overcome) cārebhyaḥ śrutamasmābhiḥ sa rāja himavattaṭe (Sanskrit Devanagari: चारेभ्यः श्रुतमस्माभिः स राज हिमवत्तटे, Sanskrit Romanization: cārebhyaḥ śrutamasmābhiḥ sa rāja himavattaṭe, Literal Chinese meaning: we have heard from spies, that king is on the snowy mountain) sthitaḥ saṃsāravaaimukhyaḥ vivekavimalāśayaḥ (Sanskrit Devanagari: स्थितः संसारवैमुख्यः विवेकविमलाशयः, Sanskrit Romanization: sthitaḥ saṃsāravaaimukhyaḥ vivekavimalāśayaḥ, Literal Chinese meaning: abiding in turning away from samsara, with discriminating pure intention) arthitaḥ sa dadātyeva viśvacintāmaṇirmaṇim (Sanskrit Devanagari: अर्थितः स ददात्येव विश्वचिन्तामणिर्मणिम्, Sanskrit Romanization: arthitaḥ sa dadātyeva viśvacintāmaṇirmaṇim, Literal Chinese meaning: when asked, he will surely give, the wish-fulfilling jewel gives the jewel) If one can find children and wives, bodies with the moisture of nectar, Then one can be liberated from this decline. That king on the face of the snowy mountains, With a solitary and untainted mind, Abides in turning away from the affairs of samsara. I heard it from the messengers. That wish-fulfilling jewel of all, If asked, will surely give the jewel. putradāraśarīrādinā deyaṃ tasya kiṃcana (Sanskrit Devanagari: पुत्रदारशरीरादिना देयं तस्य किंचन, Sanskrit Romanization: putradāraśarīrādinā deyaṃ tasya kiṃcana, Literal Chinese meaning: sons, wives, bodies, etc., there is nothing that cannot be given to him) iti mantri vacaḥ śrutvā tathā ityaradhārya cetasi (Sanskrit Devanagari: इति मन्त्रि वचः श्रुत्वा तथा इत्यरधार्य चेतसि, Sanskrit Romanization: iti mantri vacaḥ śrutvā tathā ityaradhārya cetasi, Literal Chinese meaning: thus hearing the words of the ministers, resolving thus in his mind) sa dvijāṃ maṇi yācnāyai visasarja tadantikaṃ (Sanskrit Devanagari: स द्विजां मणि याच्ञायै विससर्ज तदन्तिकं, Sanskrit Romanization: sa dvijāṃ maṇi yācnāyai visasarja tadantikaṃ, Literal Chinese meaning: he sent brahmins to him to request the jewel) At this time, King Maṇicūḍa was walking in the forest, Having reached the vicinity of the hermitage of the sage Marici. There is nothing that is not his giving. Having heard the ministers say this, Having made it firm in his mind, He, in order to ask for it, the Brahmins, Were sent to him. At this time, the King with the crest, The jewel wandering in the forest, To the place of the sage Marici, Nearby. vipulaṃ muneḥ (Sanskrit Devanagari: विपुलं मुनेः, Sanskrit Romanization: vipulaṃ muneḥ, Literal Chinese meaning: vast of the sage) devī padmāvatī tatra phala mūlā dhṛti vratā (Sanskrit Devanagari: देवी पद्मावती तत्र फल मूला धृति व्रता, Sanskrit Romanization: devī padmāvatī tatra phala mūlā dhṛti vratā, Literal Chinese meaning: the goddess Padmavati, there, with fruits and roots as food, holding vows) prajantī vijane bhītā vipine muneḥ śāsanāt (Sanskrit Devanagari: प्रजन्ती विजने भीता विपिने मुनेः शासनात्, Sanskrit Romanization: prajantī vijane bhītā vipine muneḥ śāsanāt, Literal Chinese meaning: walking in the deserted forest, fearing in the forest from the sage's command) śabarai mṛgayā yātai dṛṣṭā ṣoḍaśāṃ śritā (Sanskrit Devanagari: शबरै मृगया यातै दृष्टा षोडशां श्रिता, Sanskrit Romanization: śabarai mṛgayā yātai dṛṣṭā ṣoḍaśāṃ śritā, Literal Chinese meaning: by the hunters who went hunting, seen relying on the sixteen) Yangs par phyin par gyur. Reached a vast place. There, the goddess Padmavati, Holding the ascetic practice of eating roots and fruits. In the deserted forest, by the sage, Fearing from the teachings, she left. The hunters who went hunting, The state of suffering.