Tibetan
ས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་སྟེ། དེ་སངས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ལྟ་བུར་རོ། །གཉིད་སངས་པར་བྱ་བ་ནི། སད་པར་གྱུར་པའོ། །མགོ་ལ་རིལ་གྱིས་ཕོག་པར་མ་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བས་ན་མགོ་བོ་ཕྱེ་མར་མ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མགོ་དེ་ལ་ཕོག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕྱེ་མར་ནི་མ་གྱུར་ཏེ་རྨ་ཕྱུང་བའོ། །མགོ་བོ་མ་ཞོམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མགོ་ཅུང་ཟད་ཞོམ་པའོ། །སྐྱེངས་བཞིན་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པས་སོ། །སྐྱེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེངས་པ་སྟེ། བརྩམས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །དེས་གཟི་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེངས་པས་གཟི་ཉམས་སོ། །སྤོབས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་མི་དགའ་བས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་དགའ་སྤ་གོང་ངོ༌། །མི་དགའ་བ་ནི་གཞན་སྐྱོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྤ་གོང་བའོ། །སྐྲག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐད་ཆེར་ཕྱུང་ཞིང་མཆོངས་པས་སོ། །རྒྱུ་དེས་འཇིགས་པ་དང༌། སྐྲག་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྐྲག་པའོ། །དུག་འབྱིན་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བརྗོད་པ་འདིར་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། དུག་འབྱིན་པས་ཁ་སྐམ་པ་དང༌། སྐད་འགགས་པ་དང༌། རྡུལ་འབྱུང་བ་སྟེ། མཚན་མ་འདི་དག་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེངས་པས་གཟི་ཉམས་སྤོབས་པ་མེད་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ཁ་སྐམ་པ་བསྟན་ཏོ། །མདོག་ཀྱང་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བཞིན་མདོག་སྔོ་བར་བསྟན་ཏོ། །སྐད་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐད་འགགས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གྲེ་བ་འགགས་ ན་ནི་སྐད་འགགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྡུལ་གྱིས་གཤེར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། རྡུལ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་གང་གིས་ལྟ་ཡང་ཡོང་མ་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་ལས་ཐལ་བར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ནི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་དག་གི་ནི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རྟགས་དག་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་དང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་དག་གོ །བློ་ལ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྟགས་མཐོང་བས་སོ། །བདག་ལ་ཕན་པ་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ནི། ངན་པ་དེ་ཡིན་པས་ན། བདག་ལ་ཕན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ངན་པའོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལ་ཕན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་དེས། ཡིད་ཆད་པ་ནི་ངན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་ལུས་དང༌། ངག་གི་འགྱུར་བའོ། །ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ནི། །ཁྲོ་བ་འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་ནོ། །མེད་པ་ནི་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་གང་གིས་མེད་པ་དེ་ནི་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མིག་མཆིམས་གང་བའོ། །འདི་འདྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འདི་འདྲ་བར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་བརྩམས་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་སེམས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱའམ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ནི་ངེས་པར་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་པས་ལུས་དང༌། ངག་གི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་རིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་འདྲ་བདག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལས་མཐོང་བས་ངོ་མཚར་རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་ན་དེ་བྱེད་ པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བསམ་པ་ལྟར་རེ་ཞིག་བཞག་ན་དཔྱད་ཅིང་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་དུ་རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་གི་རིམ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་བརྩམས་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་དེའི་དཀའ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་དག་གོ །བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང༌། །དེའི་མཐུ་རྩལ་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་རྩལ་ཆེན་པོའོ། །བཟློག་པ་ནི་དགག་བར་རིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཆེ་བའི་དཀའ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་ནི་མིར་གྱུར་ཀྱང༌། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་རྟོགས་པ་དེ་བསྟན་པ་དང༌། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།
Chinese
为了使之清醒。名为“为了”是特意，比如为了使之清醒一样。使之清醒是，变为醒来。头没有被完全击中，名为“因此头没有变成粉末”。另一种说法是头被击中了，因此没有变成粉末，而是出了血。头没有完全塌陷，名为“头稍微塌陷”。成为羞愧者，是因为做了不该做的事。变得羞愧是羞愧，因为所做的不可告人的事情没有成功。他所失去的光彩，是因为羞愧而失去的光彩。没有勇气，名为“不是没有恐惧”。因此，因不悦而沮丧，是不悦的沮丧。不悦是因为没有其他保护，因此沮丧。恐惧是菩萨大声呼喊并跳跃。因为那个原因，产生了恐惧和害怕，因此是害怕。毒害的征兆，如律经中所说，这里也必然会出现，毒害会使口干、声音嘶哑和产生灰尘，这些征兆应该注意。因羞愧而失去光彩，变得没有勇气。这表明了口干。脸色也变差，这表明了脸色发青。声音嘶哑，这表明了声音嘶哑本身，因为喉咙堵塞，声音就会嘶哑。灰尘湿润，这表明了灰尘本身。他无论如何也无法看，这表明了自己的行为过度，因为那时甚至无法安住于观看，这是这里的特点。这些是律经中所说的，与正确的迹象的征兆有关，这些与征兆有关的是先前所示的原因。在心中确定之后，通过看到没有错误的迹象。甚至不看对自己的利益，因为那是坏人，所以不看对自己的利益是坏事。因此，不看对自己的利益，因为那是坏人，并且会堕入恶趣，所以产生了怜悯。
English
In order to awaken him. The term "in order to" means specifically, like in order to awaken him. To awaken him is to become awake. The head was not completely struck, meaning "therefore the head did not become powder." Another way of saying it is that the head was struck, therefore it did not become powder, but bled. The head was not completely collapsed, meaning "the head was slightly collapsed." To become ashamed is because of doing something that should not be done. To become ashamed is shame, because the shameful act that was attempted did not succeed. The radiance he lost is the radiance lost due to shame. To be without courage means "not without fear." Therefore, to be dejected due to displeasure is the dejection of displeasure. Displeasure is because there is no other protection, therefore dejection. Fear is because the Bodhisattva shouted loudly and jumped. Because of that reason, fear and dread arose, therefore it is fear. The signs of poisoning, as stated in the Vinaya scriptures, will also necessarily appear here, poisoning will cause dry mouth, hoarseness, and the production of dust, these signs should be noted. Losing radiance due to shame, becoming without courage. This indicates dry mouth. The complexion also deteriorates, which indicates a bluish complexion. Hoarseness, which indicates hoarseness itself, because when the throat is blocked, the voice becomes hoarse. Dust moistens, which indicates the dust itself. He could not look at all, which indicates that his own actions were excessive, because at that time he could not even abide in looking, this is the characteristic here. These are the signs of correct indications as stated in the Vinaya scriptures, these related to the signs are the causes shown earlier. After ascertaining in the mind, by seeing the signs without error. Not even looking at one's own benefit, because that is a bad person, therefore not looking at one's own benefit is bad. Therefore, not looking at one's own benefit, because that is a bad person, and will fall into the lower realms, therefore compassion arose.
Chinese
འཁྲུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའོ། །（扰动是心的状态的扰动。）ཁྲོ་བ་ནི་ལུས་དང༌། ངག་གི་འགྱུར་བའོ། །（愤怒是身体和语言的变化。）ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ནི། །ཁྲོ་བ་འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་ནོ། །（愤怒和扰动产生的过失是愤怒扰动的过失。）མེད་པ་ནི་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་གང་གིས་མེད་པ་དེ་ནི་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །（没有是指没有任何愤怒和扰动的过失，因为灰心丧气而完全舍弃了愤怒和扰动的过失。）སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མིག་མཆིམས་གང་བའོ། །（因为生起慈悲心而眼泪盈眶。）འདི་འདྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འདི་འདྲ་བར་བྱས་པའོ། །（像这样等于是做了这样的事。）ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །（如何是指显示被心所驱使。）བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །（行为如何是指心所决定的。）ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་བརྩམས་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་པའོ། །（如何开始是指正确地思考。）དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་སེམས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱའམ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ནི་ངེས་པར་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །（对此，首先是心要投入行为，要做还是不做，以及这件事应该这样做，之后是心想这件事一定要这样做。）དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་པས་ལུས་དང༌། ངག་གི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །（之后，心就投入身体和语言的行为。）འདི་ནི་རིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་འདྲ་བདག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས། །（这是以非顺序的方式显示的。如果问为什么，像这样你对我做了。）ཅེས་བྱ་བ་དེའི་ལས་མཐོང་བས་ངོ་མཚར་རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་ན་དེ་བྱེད་ པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། （这是因为看到他的行为而感到惊讶后提问的。原因是，暂且不说做这件事，仅仅是思考这件事本身就很难，更何况是去做呢？）བསམ་པ་ལྟར་རེ་ཞིག་བཞག་ན་དཔྱད་ཅིང་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་དུ་རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་གི་རིམ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། །（如果像思考的那样暂且放下，思考并去做这件事本身也是非常困难的，因此感到惊讶后提问的。因此，这些顺序是按照顺序显示的。）ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་བརྩམས་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་དེའི་དཀའ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི། །（如何开始，为了显示这件事的困难的原因，对我造成损害的是。）ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་དག་གོ །（这样说，对我造成损害的以及其他相关的事情。）བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང༌། །དེའི་མཐུ་རྩལ་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་རྩལ་ཆེན་པོའོ། །（即使精进努力，那是什么样的力量呢？是精进努力的巨大力量。）བཟློག་པ་ནི་དགག་བར་རིགས་པའོ། །（阻止是应该驳斥的。）དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཆེ་བའི་དཀའ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །（因此，显示了你做了非常困难的事情。）བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །（我认为我做了困难的事情。这是诗句。）བཟང་པོ་ཁྱོད་ནི་མིར་གྱུར་ཀྱང༌། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་རྟོགས་པ་དེ་བསྟན་པ་དང༌། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །（善良的你即使变成了人。这两句诗的意思也是为了显示认识到非常惊讶，以及为了证明这一点。）བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །（我认为我做了困难的事情。是为了证明这句诗。）
English
Disturbance is the disturbance of the state of mind. Anger is the change of body and speech. The fault arising from anger and disturbance is the fault of anger and disturbance. Absence is the absence of any fault of anger and disturbance, because of discouragement, the fault of anger and disturbance is completely abandoned. Because compassion arises, the eyes are filled with tears. Saying 'like this' means doing something like this. 'How' means showing that it is driven by the mind. 'How to act' means that it is determined by the mind. 'How did you start' means to think correctly. In this regard, the first thing is that the mind should engage in action, whether to do it or not, and that this should be done in the same way, and then the mind thinks that this must be done in this way. After that, the mind engages in the actions of body and speech. This is shown in a non-sequential way. If you ask how, 'You did this to me like this.' This is because seeing his actions, he was surprised and asked. The reason is that it is difficult to even think about doing this, let alone doing it. If you put it aside as you think, it is very difficult to think and do it, so you are surprised and asked. Therefore, the order of these is shown in order. 'How did you start' In order to show the reason for the difficulty, 'The one who harms me is.' It is said that, 'The one who harms me and other related things.' Even if you make great efforts, what kind of power is that? It is the great power of making great efforts. Rejection is what should be refuted. Therefore, it shows that you have done a particularly difficult thing. 'I think I have done a difficult thing.' This is the verse. 'Good you, even if you become a human being.' The meaning of these two verses is also to show that you realize that you are very surprised, and to prove it. 'I think I have done a difficult thing.' It is to prove this verse.