Tibetan
་ཡིན་ནོ། །ཁྲོ་བ་འདི་ནི་ནང་གི་དགྲ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་གང་ཞིག་སྐྱེས་ན་མི་མངོན་པ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་དགྲར་གྱུར་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་བདག་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ཡི་མཐུ་ནི་འཕྲོ་བ་དག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཕྲོ་བར་བྱས་པ་སྟེ། དེས་ན་མ་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །ཁྲོ་བའི་མེ་ཡིས་བཞིན་མདོག་ཉམས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་བཞིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། ཕུང་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་དེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་འདིའི་ཚིག་གིས་ནི་ཉེས་དམིགས་ཆེན་པོའི་ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་ལྔ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གཅིག་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་གྱི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། དང་པོའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི། ཁྲོ་བ་འདི་ནི་ནང་གི་དགྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་བསྟན་པའོ། །ཁྲོ་བ་དེའི་མཐུ་ནི་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བར་མི་གཞུག་ཅིང་ནང་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན། ཁྲོ་བ་གཡོས་ཀྱང་མ་ཤོར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་ཤོར་ཏོ། །དེ་བས་ན་ནང་གི་དགྲར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཕུང་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་བོ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཕུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་སྔར་བཤད་པ་དག་གོ །ཡལ་བར་འདོར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཕྲད་པས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དབོན་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་གཙུག་ཕུད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་གྲངས་མང་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་རྒྱ་ཆེ་བའི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་གྲངས་མང་པོའོ། །དེ་བས་ན་ངང་པའི་ཁྱུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་གིས་ནི་སྙན་ངག་གི་གཙུག་ལག་ཏུ་བསྟན་པའི་བློན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་གཟུང་ངོ༌། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་དཔོན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡུན་རིང་པོར་ཡང་དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་
Chinese
是也。 क्रोधो वैरिर्महान्तर्（藏文，梵文天城体 क्रोधो वैरिर्महान्तर्，梵文罗马拟音krodho vairir mahāntar，汉语字面意思：愤怒，大敌人，内在的）此偈是指先前所说的“何者生起则不显现”等二偈的概括之义，成为内在之敌，是先前所说的“损害自身”之因故。“彼之威力不外散”是指不向外散发，因此是不放纵之偈。“愤怒之火令面色憔悴”等四偈的概括之义是“摧毁之敌”。此乃以此语而因大过失故，也是五偈。或者对于所有十一偈，概括之义有二偈，第一偈的“ क्रोधो वैरिर्महान्तर्（藏文，梵文天城体 क्रोधो वैरिर्महान्तर्，梵文罗马拟音krodho vairir mahāntar，汉语字面意思：愤怒，大敌人，内在的）”是指如是知晓后而宣说。“愤怒彼之威力不外散”是指不使其增长，而是安住于内，因此“愤怒虽动亦不泄”是指不向外泄露。因此，为了知晓是内在之敌，故说“摧毁之敌”，为了见到是摧毁今生来世之因故，即是先前所说。“抛弃”是指显示其自性之因。“未相遇”是指不知晓您的功德之故。导师勇所著的《本生传广说》中的“顶髻菩提本生传”完。众多百万千万，多数是指，以众多千万而广大的数量，即是以其众多百万而数量众多。因此是大群的天鹅。“合理与不合理”等语句，是指在诗学典籍中所说的，具备大臣自性功德二十五种，理应视为是自身之圆满。在这些之中也是特别殊胜的，因为是它们的君主故。“对于合理与不合理完全知晓者”是指显示为具有智慧者。又具有长久记忆之能力，
English
It is so. The verse "krodho vairir mahāntar（藏文，梵文天城体 क्रोधो वैरिर्महान्तर्，梵文罗马拟音krodho vairir mahāntar，汉语字面意思：Anger, the great enemy, within）" refers to the summarized meaning of the two verses previously mentioned, such as "What arises does not appear." Becoming an internal enemy is the cause of what was previously said to be "harming oneself." "Its power does not spread outward" means not spreading outward, therefore it is a verse of not indulging. The summarized meaning of the four verses such as "The fire of anger makes the complexion wither" is "The destroying enemy." This is also five verses because of the great fault with this word. Or for all eleven verses, there are two verses of summarized meaning, the first verse "krodho vairir mahāntar（藏文，梵文天城体 क्रोधो वैरिर्महान्तर्，梵文罗马拟音krodho vairir mahāntar，汉语字面意思：Anger, the great enemy, within）" means that it is taught after knowing it as such. "Anger, its power does not spread" means not to let it grow, but to dwell within, therefore "Even if anger moves, it does not leak out" means it does not leak out. Therefore, in order to know that it is an internal enemy, it is said "The destroying enemy," in order to see that it is the cause of destroying this life and the next, that is what was said before. "Abandoning" means showing the cause of its nature. "Not meeting" means not knowing your merits. The "Jataka of Crown Jewel Bodhi" from the "Extensive Explanation of the Jataka" composed by Teacher Dpawo is complete. Many millions and tens of millions, most of them refer to the number that is vast with many millions, that is, the number is large with its many millions. Therefore, it is a large flock of swans. The phrases such as "reasonable and unreasonable" refer to the twenty-five qualities of the nature of a minister mentioned in the classics of poetics, which should be regarded as the perfection of oneself. Among these, it is also particularly outstanding, because it is their lord. "One who is skilled in fully knowing what is reasonable and unreasonable" means showing that he is wise. Also has the power of long-term memory,
Tibetan
བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་བྱས་པ་དང༌། ཡུན་རིང་པོར་སྨྲས་པ་དང༌། ཡུན་རིང་དུ་བསམས་པ་དང༌། ཡུན་རིང་དུ་ཐོབ་པ་རྣམས་དྲན་པའོ། །གཞན་དག་ཡུན་རིང་དུ་དྲན་པའི་མཐུ་ཞེས་སྨོས་པས་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་དག་པ་ཉིད་དོ། །རིགས་མཐོན་པོའི་ནང་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིགས་མཐོ་བ་སྔ་ན་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །མཁས་པ་ནི་ལེ་ལོ་མེད་པའོ། །དེས་པ་ནི་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དུལ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དག་པའོ། །མཁས་པ་དང༌། དེས་པ་དང༌། དུལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་དང༌། དེས་པ་དང༌། དུལ་བས་བརྒྱན་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཁྲོ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ་དང༌། མི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གང་དང་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་བྱས་པའི་རྒྱུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བརྟན་པ་དང༌། གཙང་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བརྟན་པ་དང༌། གཙང་བ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བཟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་འབད་པའོ། །གཡུལ་ངོར་འགྱེད་པའི་དགྲ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམག་གི་དགོད་པའི་རིགས་པ་དང༌། ཡུལ་དང་དུས་དང༌། མདུན་དུ་བསྣུར་བ་དང༌། ཕྱིར་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །རྗེ་བོ་ལ་སྙིང་ཉེ་ཞིང་ལེགས་ པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེ་བོ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་བརྟེན་པའི་གུས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཞིན་བཟངས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བྱས་པའོ། །སློབ་དཔོན་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པའོ། །ཕ་དང་བུ་རབ་ཐུ་བོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དོ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་ལ་ཕན་པའོ། །ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་མཚོ་སྟེ། བརྟན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཉིད་ལུས་ཡིན་པས་བདེ་བའི
Chinese
所作之事乃是长久所作，长久所说，长久所思，长久所获得之忆念。其他处说“长久忆念之力”，即是忆念完全清净之义。所谓“种姓高贵中之 প্রধান (pradhāna，主要)”，是指种姓高贵且前所未有，是殊胜之义。 贤者即是无有懈怠者。 དེས་པ་（des pa）即是善巧成办之义。 调伏即是身语之业清净。 具有贤者、དེས་པ་（des pa）、调伏之功德者，即是为贤者、དེས་པ་（des pa）、调伏所庄严者。 坚固是指恒常不变，即是对自和他方已断除嗔怒者。 依于戒律而行持，对于应行持和不应行持之行为，如何如实地行持，即是对彼等如是行持。 所谓“圆满的行为”，是种姓所造之因。 戒律、行为方式和圆满的行为，即是戒律和圆满的行为。 具有坚固、清净、戒律、行为方式和圆满的行为者，即是坚固、清净、戒律、行为方式和圆满的行为者。 所谓“堪忍痛苦”，是身体的圆满。 所谓“具正念”，即是对应作和不应作之事努力。 所谓“精通战场上击退敌人的方法”，即是精通军队部署的道理，以及对地点、时间、前进和后退等精通。 所谓“亲近君主并善加照料”，即是对君主爱慕并依止的恭敬。 因此，被命名为“面容姣好”。 所谓“如导师是弟子的 প্রধান (pradhāna，主要)”，是指利益来世。 所谓“如父亲和最年长的儿子”，是指利益今世。 如此这般利益今世来世。 提到天神等，是指如意宝珠之海，因为是作为稳固之处。 提到苦行者，是指为了摄取殊胜的神通力。 因为安乐本身就是身体，所以是安乐的。
English
Remembering what has been done for a long time, what has been spoken for a long time, what has been thought for a long time, and what has been obtained for a long time. Others say, "The power of remembering for a long time," which means that memory is completely pure. The so-called "chief (pradhāna) among the noble families" indicates that the family is noble and unprecedented, which is the meaning of being extraordinary. A wise person is one who is without laziness. དེས་པ་ (des pa) means to accomplish skillfully. Subduing means that the actions of body and speech are pure. One who possesses the qualities of being wise, དེས་པ་ (des pa), and subdued is adorned with wisdom, དེས་པ་ (des pa), and subduing. Steadfastness means being constant and unchanging, that is, one who has abandoned anger towards oneself and others. Relying on discipline to act, and acting accordingly with whatever should and should not be done, is to act accordingly with those things. The so-called "perfect conduct" is the cause created by lineage. Discipline, manner of conduct, and perfect conduct are discipline and perfect conduct. One who possesses steadfastness, purity, discipline, manner of conduct, and perfect conduct is steadfast, pure, disciplined, of good conduct, and of perfect conduct. The so-called "enduring suffering" is the perfection of the body. The so-called "being mindful" is to strive for what should and should not be done. The so-called "being skilled in repelling enemies on the battlefield" means being skilled in the principles of deploying troops, as well as being skilled in location, time, advancing, retreating, and so on. The so-called "being close to the lord and taking good care" is the respect of being fond of and relying on the lord. Therefore, it is named "fair-faced." The so-called "like the teacher is the chief (pradhāna) of the disciples" refers to benefiting the next life. The so-called "like the father and the eldest son" refers to benefiting this life. Thus, benefiting both this life and the next. Mentioning gods and so on refers to the ocean of wish-fulfilling jewels, because it is taken as a stable place. Mentioning ascetics is to capture extraordinary supernormal powers. Because bliss itself is the body, it is blissful.