Tibetan
ད་དྲིས་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་བདག་གི་སྲོག་བོར་ནས། །གང་རྣམས་ཕྱིར་ནི་བདག་གིས་ཟམ་པ་བྱས། །ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲལ་བའི་སྤྲེའུ་ཚོགས་མང་པོ་འདི། །ཁྱོད་ཀྱི་ཅིར་འོང་ཁྱོད་ཀྱང་ཁོང་གི་ཅི། །གལ་ཏེ་ངེད་ཀྱིས་འདི་ནི་མཉན་རུང་ན། །སྤྲེའུ་རྒྱལ་གཙོ་བོ་དེ་ནི་རྗེས་སྨྲོས་ཤིག །རབ་ཏུ་མཛའ་བའི་རྒྱུ་འབྲེལ་ཆུང་ངུ་དག །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་མི་འགྱུར། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྒྱལ་པོ་དེ་དེ་ལྟར་གུས་ཤིང་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་ལན་ལེགས་པར་གླན་པའི་ཕྱིར། མི་ངོམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་ཉིད་སུ་ཡིན་པར་བསྟན་པ། བདག་གི་ངག་མཉན་གུས་པ་འདི་དག་གིས། །བདག་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁུར་ནི་བསྐུར་བར་གྱུར། །དེ་བས་འདི་དག་བུ་དང་འདྲ་བར་སྡུག །ཁུར་ཏེ་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་ནི་འདི་ལྟར་བགྱི། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་དང་འདི་རྣམས་ནི། །ཡུན་རིང་དུས་ནས་འདི་ལྟར་འབྲེལ་པར་གྱུར། །རིགས་གཅིག་སྐྱེས་པས་འདི་ལྟར་མཛའ་གྱུར་ཅིང༌། །ལྷན་ཅིག་གནས་པས་གཉེན་དང་འདྲ་བར་གྱུར། །དེ་སྐད་ཟེར་བ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཐོས་ནས། །ཡ་མཚན་ཆེ་བར་གྱུར་ནས་ཡང་སྨྲས་པ། །བློན་པོ་ལ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཕྱིར་ནི་རྒྱལ་པོ་མིན། །དེ་བས་བདག་གི་བྲན་གྱི་ཕྱིར། །ཅི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལུས་བོར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་བགྱིད་པ་ནི་མད་ན། རྒྱལ་པོའི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ། །བདག་གི་གཞུང་ལུགས་ངན་པར་མཐོང༌། །མ་འདྲིས་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ། །ཡལ་བར་བོར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཆེར་གྱུར་ན། །སེམས་ནི་རབ་ཏུ་གུས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །གཉེན་དང་མཛའ་བོར་གྱུར་པ་སྨོས་ཅི་ དགོས། །སྤྲེའུ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཉེས་ཆེར་གྱུར་ཞིང༌། །ཕོངས་ནས་མྱ་ངན་བྱེད་པ་འདི་མཐོང་ནས། །བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་སེམས་པར་མི་འགྱུར་བའི། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བདག་ལ་བྱུང་བར་གྱུར། །དེ་བས་གཞུ་རྣམས་རབ་ཏུ་བཀང་ནས་སུ། །མདེའུ་རྩེ་རྣོན་པོ་རབ་ཏུ་འཕེན་པ་ཡི། །གཞུ་རྒྱུད་སྒྲས་འཇིགས་སེམས་ལ་མ་བསམས་པར། །ཤིང་དེའི་ཁ་ནས་རི་ཁ་འདིར་མཆོངས་མོད། །བདག་གི་འཁོར་ནི་རབ་ཏུ་སྐྲག་པའི་སེམས། །ངུ་ཞིང་འབོད་པས་བདག་ནི་རབ་བསྐུལ་ནས། །ས་ཁྱོན་ཚད་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་ནས་སུ། །སྦ་ཐག་བཅད་ནས་བདག་གི་རྐང་པ་བཅིངས། །རི་བོ་དེ་ལས་སླར་ཡང་འདིར་མཆོངས་ཏེ། །ལྗོན་ཤིང་འདི་ལས་བདག་གི་འཁོར་བསྒྲལ་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཡལ་ག་ལག་པ་བརྐྱང་འདྲ་བ། །བདག་གི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པར་གྱུར།
Chinese
又问而说：生起慈悲，舍弃我的生命后，为了哪些我做了桥梁？你所救度的众多猴群，对你来说是什么？你也属于他们吗？如果我们可以听闻此事，请讲述猴王首领的事迹。不要忘记那些极其友好的微小因缘。之后，菩萨为了很好地回答国王如此恭敬而善妙的提问，以不满足的方式显示自己是谁：这些听闻我的话语并恭敬的人们，将国王的重任托付于我。因此，我像对待儿子一样疼爱他们。因为托付了重任，所以我这样做。大国王，我和这些人，从很久以前就如此联系在一起。因为同族而如此友善，共同居住如同亲人。听到这些话，国王感到非常惊讶，又说道：为了大臣等国王，那些不是为了国王。因此，为了我的奴仆，你为何舍弃自己的身体？菩萨说：大国王，那样做是不行的。国王的统治方式是那样的。我认为我的统治方式不好。即使是不熟悉的人，也无法忍受痛苦。如果抛弃他们，痛苦会更大。对于内心极其恭敬的人们，更不用说成为亲人和朋友了。看到猴子们极其衰败，贫困而悲伤，我不会考虑成就自己的利益，我感到非常痛苦。因此，拉满弓，射出锋利的箭矢，不顾弓弦的声音所带来的恐惧，从那棵树跳到这座山。我的眷属们因为极度恐惧而哭泣呼喊，极力催促我。仔细测量了土地的范围后，截断绳索，绑住我的脚。再次从那座山跳到这里，为了从这棵树上救度我的眷属，用我的双手抓住了那像手臂一样伸展的树枝。
English
Then he asked and said: Having generated compassion, after abandoning my life, for whom did I make the bridge? What are these many monkey groups that you have saved to you? Are you also one of them? If we can hear this, please tell the story of the monkey king leader. Do not forget those extremely friendly small causes and conditions. After that, the Bodhisattva, in order to answer the king's respectful and good questions well, showed who he was in an unsatisfied way: These people who listen to my words and are respectful have entrusted the heavy responsibility of the king to me. Therefore, I love them like sons. Because of entrusting the heavy responsibility, I do this. Great King, I and these people have been connected like this for a long time. Because of being of the same clan, we are so friendly, and living together is like relatives. Hearing these words, the king was very surprised and said again: For the sake of ministers and other kings, those are not for the sake of the king. Therefore, for the sake of my servants, why did you abandon your body? The Bodhisattva said: Great King, it is not right to do that. The king's way of ruling is like that. I think my way of ruling is not good. Even unfamiliar people cannot bear suffering. If you abandon them, the suffering will be even greater. For people who are extremely respectful in their hearts, not to mention becoming relatives and friends. Seeing the monkeys extremely decayed, poor and sad, I will not consider achieving my own benefit, I feel very painful. Therefore, pull the bow fully, shoot sharp arrows, and without considering the fear caused by the sound of the bowstring, jump from that tree to this mountain. My retinue cried and shouted in extreme fear, urging me to the utmost. After carefully measuring the extent of the land, cut the rope and tie my feet. Jumping here again from that mountain, in order to save my retinue from this tree, I grabbed the branch that stretched out like an arm with my two hands.
Tibetan
།སྦ་ཐག་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརྐྱངས་པ་དང༌། །ལྗོན་ཤིང་དེ་ཡི་ཡལ་གས་བཏུད་པ་ལས། །བདག་གི་ལུས་བརྫིས་ཚམ་ཚོམ་མ་མཆིས་པར། །བདག་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་རྣམས་བདེ་བར་ཐར། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ་རབ་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེ་བར་གྱུར་ནས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་གི་བདེ་བ་ཁྱད་དུ་བསད། །གཞན་ལ་ཉམས་ཉེས་བྱུང་བ་དང༌། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཉམས་སུ་བླངས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། གང་རྣམས་རྒྱལ་པོ་བདག་གིས་ཡུན་རིང་བྱས།། དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་རྣམ་པར་བཟློག །དེ་བས་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར། །བདག་གི་ལུས་ལྟ་བཅད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང༌། །དྲེགས་པའི་དགྲ་རྣམས་གཡུལ་ངོ་ཕམ་བྱས་ནས། །ལུས་ལ་རྨ་བྱུང་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་བཞིན། །དཔའ་བོ་རྣམས་ནི་དཔའ་བོའི་མཚོན་གྱིས་བརྒྱན། །དེ་བཞིན་རྨ་འདི་བདག་གིས་དགའ་བཞིན་བཟོད། །རིགས་མཐུན་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་གུས་བྱས་ནས། །གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་བཀུར་སྟི་ཆེར་བྱས་པའི། །དབང་ཕྱུག་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡི། །བུ་ལོན་བདག་གི་དེ་རིང་འཁོར་བར་གྱུར། །དེ་བས་བདག་ནི་མཛའ་དང་བྲལ་ བའམ། །བདེ་བ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མ་མཆིས་ཀྱིས། །འདི་ལྟར་བགྱིས་པས་བདག་ནི་འགུམས་གྱུར་ཀྱང༌། །འདི་ནི་དགའ་དང་འཕྲད་པར་གྱུར་པ་བཞིན། །སྔོན་དུ་ཕན་བཏགས་བུ་ལོན་འཁོར་བས་མགུ། །མྱ་ངན་གདུངས་ཤིང་གྲགས་པ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྒྱལ་པོའི་མཆོད་བྱས་འཆི་ལ་འཇིགས་པ་མེད། །དམ་པས་ཕན་བཏགས་དྲིན་ཀྱང་དྲན་པར་གྱུར། །ཡོན་ཏན་མཆོག་གནས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི། །སྡུག་བསྔལ་འདི་མྱོང་བདག་གིས་ཐོབ་བར་འགྱུར། །བདག་པོ་སྙིང་རྗེ་མེད་ལ་རྟེན་བཅས་ན། །དེ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་མེད་ཅིང་གྲགས་པ་མེད་གྱུར་པ། །ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས། །དམྱལ་བའི་མེ་འབར་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པ་ལས། །གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་བས་ཁྱོད་ལ་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གྱི་མཐུ། །བདག་གིས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་འདི་ལགས་ཀྱི། །ལྷ་དཔལ་འགྲོ་བའང་བུད་མེད་རང་བཞིན་ཅན། །དེ་བས་ཆོས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་བར་མཛོད། །གཞོན་པའི་དཔུང་དང་ལྗོངས་དང་བློན་པོ་དང༌། །མགོན་མེད་འབངས་དང་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་དང༌། །རྒྱལ་པོས་ཕ་བཞིན་ཕན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཐམས་ཅད་བདེ་དང་ལྡན་པར་མཛད་པར་རིགས། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཆོས་སྲིད
Chinese
那绳索已被极度拉伸， 那树木的枝条也被连接起来。 我的身体被碾压，毫无犹豫， 依靠我，眷属们得以安乐解脱。 之后，那位国王，看到那位大菩萨在那样的境况下仍然那样做，变得非常高兴，变得非常惊讶，又说了这样的话： “我的安乐被舍弃， 他人遭受损害， 我却那样承受。 您获得了什么功德？” 菩提萨埵说： “凡是国王我长期所做的， 那些痛苦我已彻底遣除。 因此内心变得非常欢喜， 即使我的身体被砍断也行。 骄慢的敌人们在战场上被击败后， 身体受伤如同佩戴装饰。 勇士们以勇士的兵器为装饰， 同样，这伤口我欢喜承受。 对于同族之人极度恭敬， 以恭敬顶礼，极度尊重， 获得自在安乐的， 我的债务今天偿还了。 因此我与友伴分离， 没有安乐，没有痛苦。 如此行事，即使我死去， 这如同与喜乐相遇。 先前施予恩惠，偿还债务而满足， 消除忧伤痛苦，获得无垢美名。 供养国王，无有死亡的恐惧， 圣者施予恩惠，也忆念恩德。 功德之最，这些功德， 经历此痛苦，我将获得。 若依附于无有悲悯的主人， 将获得与之不符的方面。 没有功德，没有名声， 成为罪恶产生之处的那些， 从地狱燃烧的火焰极度喧嚣中， 还有什么其他可去之处呢？ 因此，我对您功德过失的力量， 已经很好地指出了。 天神的光辉和众生也具有女性的本性， 因此请以佛法治理国政。 年轻的军队、疆域和大臣， 无依无靠的百姓、沙门和婆罗门， 国王如父亲般给予利益，随顺其后， 理应使一切都安乐具足。 如此行事，则佛法与政权
English
That rope has been stretched to the extreme, And the branches of that tree have also been connected. My body is crushed without hesitation, By relying on me, the retinue is liberated in peace. Then, that king, seeing that great Bodhisattva still doing that in such a situation, became very happy, became very surprised, and said these words again: "My happiness is abandoned, Others suffer harm, But I endure it like that. What merit have you gained?" The Bodhisattva said: "Whatever I, the king, have done for a long time, Those sufferings I have completely dispelled. Therefore, my mind has become very joyful, Even if my body is cut off, it is fine. After the arrogant enemies are defeated on the battlefield, The body is wounded as if adorned with ornaments. The heroes are adorned with the weapons of heroes, Similarly, I gladly endure this wound. For those of the same kind, I am extremely respectful, With respectful prostrations and great reverence, Having obtained the power and happiness, My debt is repaid today. Therefore, I am separated from friends, Without happiness, without suffering. By acting like this, even if I die, This is like meeting with joy. Having previously bestowed favor, satisfied by repaying debts, Eliminating sorrow and suffering, obtaining a spotless reputation. Offering to the king, there is no fear of death, The holy ones bestow favor, and also remember kindness. The supreme of virtues, these virtues, Experiencing this suffering, I will obtain. If one relies on a master without compassion, One will obtain aspects that are incompatible with it. Those who have no merit and no fame, Who have become the place where sins arise, From the blazing fire of hell, extremely turbulent, What other place is there to go? Therefore, the power of your merits and faults, I have shown well. The splendor of the gods and beings also have a feminine nature, Therefore, please govern the kingdom with Dharma. The young army, territory, and ministers, The helpless people, ascetics, and Brahmins, The king, like a father, benefits them, following in his footsteps, It is appropriate to make everyone complete with happiness. By acting like this, Dharma and governance