Tibetan
་ལ་ལན་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་གང་དྲིས་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་གང་ཁོ་ན་དྲིས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ལ་གནོད་བྱའི་ཕྱིར་ནི་གཞན་དུ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་དྲིས་པ་ཡང་གཞན་དུ་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་བྱས་གྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཉིད་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་རིམ་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ནི། །གསད་བྱ་བྲོས་ན་ཇི་ལྟར་གཤེད་མ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསད་པར་བྱ་བ་ནི་རྐུན་པོའམ་གཞན་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་པོས་གཟུང་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་བྲོས་པར་གྱུར་པ་ལ་གལ་ཏེ་གཤེད་མ་དེས་འཕགས་པས་འགའ་ཞིག་བྲོས་པར་གྱུར་པ་མ་གཟིགས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། འདྲི་བ་དེ་ལ་ཅི་འདི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་བློས་ཚོལ་བར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་གསད་པའི་བློས་ཞེས་བརྟགས་ནས་གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་བློས་ཞེས་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྨྲས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསད་པའི་བསམ་པས་ཡིན་ནོ་དེའི་ལན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་འདི་སྐད་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། ཉིད་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལན་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཏུ་སཱ་མ་ནི་གོང་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཚུར་ཤོག་ནམ་མཁའ་འམ་ནི་སེན་མོ་མཐོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསད་པར་བྱ་བ་མཐོང་བའི་དྲིས་པའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚུར་ཤོག་འདུག་ལ་ངལ་སོ་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང༌། དེས་བརྒྱ་ལ་ཁོ་མི་འདུག་གི་དྲིས་པ་མཐོང་ངམ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་བལྟས་ནས་ནམ་མཁའ་མཐོང་ངོ༌། །སེན་མོ་ལ་བལྟས་ནས་སེན་མོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། གཞན་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིར་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཚིག་ཀུན་གོ་བ་ཡིན་ན་ཁོ་བོས་ཁྱོད་ ལ་ནམ་མཁའ་མཐོང་བ་དང༌། སེན་མོ་མཐོང་བ་དྲིས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གསད་པར་བྱ་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ། ལུས་ཅན་རྣམས་གྱིས་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་ལུ
Chinese
那么应该如何给予回答呢？就是说，应该陈述他人所询问的内容。也就是说，应该只陈述他人所询问的内容，并且陈述与此相符的内容，这就是它的含义。为了损害他人，则不应该说其他的话。如果他人询问，却用其他的方式来引导，那么无论在什么情况下都会犯下过失的罪过，这是它的总结。 "ཉིད་"（nyid）是必须把握的，并且是其他的次第。这里的特殊情况是： "如果该杀之人逃跑，刽子手应该怎么办？" 等等。 应该被杀的人，是指盗贼或者其他被国王抓住的人。如果他逃跑了，如果刽子手被询问说："尊者您没有看到某人逃跑吗？" 那么，对于这个提问，应该考察他是以追捕的心态来寻找呢？还是以杀戮的心态？当知道他是以追捕的心态来寻找的时候，说了也没有罪过。 如果是以杀戮的心态呢？对于那个回答，在那个时候应该怎么说呢？等等，会用这些来解释。在那个时候，在那个时候应该这样说，意思是说应该陈述这个。 "འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་"（'di skad ces bya ba）是取决于所要说的方式， "ཉིད་"（nyid）是要观察如实地回答问题的方式。 "ཏུ་སཱ་མ་ནི་"（tu sA ma ni）是使之与前者不同的意思。 "过来，你看到天空或者指甲了吗？" 等等，应该回答看到要杀的人的提问。 说了 "过来，坐下休息一下" 之后，那个人问一百个人说："他没有坐下，你看到了吗？" 如果在那时看着天空说："我看到了天空。" 看着指甲说："我看到了指甲。" 那么，其他人会这样想："我没有看到。" 会这样认为。 如果他理解了所有的话，如果他说："我问你看到天空和看到指甲不是真的，而是问你是否看到了要杀的人。" 那么，那时应该说："有身体的人没有看到他。" 这是所说的。 因为有身体，所以
English
How should one give an answer then? It means that one should state what others have asked. That is, one should only state what others have asked, and state what is consistent with it, that is its meaning. One should not say other things in order to harm others. If others ask, but one guides in other ways, then in all cases one will commit the sin of wrongdoing, that is its summary. "ཉིད་" (nyid) is what must be grasped, and it is another order. The special case here is: "If the person to be killed runs away, what should the executioner do?" etc. The person to be killed refers to a thief or someone else who has been caught by the king. If he has run away, if the executioner is asked, "Venerable one, did you not see someone running away?" Then, for this question, one should examine whether he is searching with the intention of pursuing, or with the intention of killing. When it is known that he is searching with the intention of pursuing, then there is no fault in speaking. But what if it is with the intention of killing? For that answer, what should be said at that time? etc., these will be used to explain. At that time, at that time one should say this, meaning that one should state this. "འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་" ('di skad ces bya ba) depends on the way of speaking, and "ཉིད་" (nyid) is to observe the way of answering the question truthfully. "ཏུ་སཱ་མ་ནི་" (tu sA ma ni) means to make it different from the former. "Come here, did you see the sky or the fingernail?" etc., one should answer the question of seeing the person to be killed. After saying, "Come here, sit down and rest," and that person asks a hundred people, "He didn't sit down, did you see him?" If at that time one looks at the sky and says, "I saw the sky," and looks at the fingernail and says, "I saw the fingernail," then others will think, "I didn't see him." They will think like that. If he understands all the words, if he says, "I didn't really ask you about seeing the sky and seeing the fingernail, but I asked you if you saw the person to be killed," then at that time one should say, "People with bodies did not see him." That is what is said. Because there is a body, therefore
Tibetan
ས་ཅན་ཏེ་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བདག་ལ་བསམས་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱས་པ་ན་གཞན་འདི་ལ་ཡང་གསད་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདིས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྨྲས་ན་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཙེས་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྲུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཙེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་སྨྲས། །ཞེས་བྱ་བས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་དུ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ། དངོས་གཞིའི་ཉེས་པ་དང༌། ཉེས་བྱས་ཀྱི་ཉེས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་མར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ད་ནི་ད་ལྟར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲས་པའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ། སྨྲ་བར་བྱ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ནིའི་སྒྲ་ནི་དོན་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བྱ་བའི་ཚུལ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་བྱ་བའི་ཚུལ་ལ་མི་བྱེད་པ་དང༌། བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་བྱེད་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་ཀྱིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ད་དྲིས་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་ནི་སླར་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཅུང་ཞིག་འགའ་ཞིག་གིས་དྲིས་པར་གྱུར་པ་ན་སླར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ལན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཆོས་བཞིན་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །འོན་ཀྱང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཙོ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཙོ་བའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་ལན་གྱི་ཚིག་ནི་གཞན་ གྱིས་གང་དྲིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཀག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་གཙེ་བའི་ཕྱིར་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དང་ནི་འགལ་བའི་ཚིག་འབའ་ཞིག་མི་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མི་སྨྲ་བ་ཁོ་ནས་ཀྱང་འདུལ་བར་མི་བྱའོ
Chinese
有情，即具身者们，若思彼即我，而说“汝不见”，则他人亦将思及此亦应受杀戮，故其如是言说。如是等之方便，若以如是等之方式，随顺他人而语，则无过失，如前已说。何以故耶？为守护被恼害者故。如是说者，为守护被恼害之有情，而非以损害他人之心。今当说妄语之类别。如是作结语，即是说妄语之种种类别，即是说彼等种种之相。此谓如是，实事之过失与，所作之过失之差别，已种种显示。彼无间，今乃现在。妄语即是妄说。当说属于妄语之方面。当说。当说意之过失，是为总结语。而“乃”字，是为特别显示此义。彼即是应作之方式与不应作之方式。其中，应作之方式而不作，不应作之方式而作，则一切皆成意业。若问及此，则应如法复述，如是等即是显示，若有事物为某人所问，则应复述，乃至应作答复。有何差别耶？如法者，即是随顺于法。然非默然不语。何以故耶？以主要之故，如是说。以主要之故，违背之答复之语，即是他人所问，如是等，即是先前所遮止者。此处，为遮止因恼害而默然不语，故特意说应语。且非仅不语违背之语，然亦不应仅以不语而调伏之。
English
Sentient beings, i.e., those with bodies, if they think of that as themselves and say, "You do not see," then others will also think that this one should also be killed, so they say such things. Such means, if one speaks following others in such ways, there is no fault, as previously stated. Why is that? It is for the sake of protecting those who are tormented. It is said that it is for the sake of protecting sentient beings who are tormented, and not with the intention of harming others. Now, the categories of falsehood will be discussed. This is how it is concluded, that is, the various categories of falsehood, that is, the various aspects of them, are discussed. This means that the faults of the actual thing and the differences between the faults of what has been done have been shown in various ways. Immediately after that, now is the present. Falsehood is false speech. What belongs to the aspect of falsehood should be spoken. It should be spoken. The fault of the mind should be spoken, that is the concluding word. The word "indeed" is to specifically show this meaning. That is, the way of doing and the way of not doing. Among them, not doing the way of doing, and doing the way of not doing, all become mental actions. If asked about this, then one should repeat it according to the Dharma, and so on, which is to show that if something is asked by someone, then one should repeat it, up to the point of answering. What is the difference? According to the Dharma means according to the Dharma. However, it is not to remain silent. Why is that? Because of the main thing, it is said. Because of the main thing, the words of contradictory answers, that is, what others have asked, and so on, are what were previously forbidden. Here, in order to prevent remaining silent due to torment, it is specifically said that one should speak. And it is not only not speaking contradictory words, but also one should not be tamed only by not speaking.