Tibetan
ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སུམ་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འདུལ་བའི་ལྷ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སུམ་བརྒྱ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། འདུལ་བའི་ལྷ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏྲིང་ཤ་ཏ་ཀཱ་ཏིཀཱ་བྱཱ་ཁྱཱན། བོད་སྐད་དུ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སུམ་བརྒྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་གཤེགས་བསླབ་པ་ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་ལྡན་པ་དག་བླངས་ནས་སྐྱོང་བྱེད་ཅིང༌། །བསྟན་བཅོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བས་བློ་གྲོས་ངན་པ་རབ་སྤངས་པ། །སྒྲ་རྣམས་ཉེས་པ་མ་ལུས་བསལ་ཞིང་དགའ་བའི་ཚིག་མཆོག་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་དོན་མཆོག་དང༌། །མདོ་སྡེ་ཆོས་མངོན་བསྟན་བཅོས་རིགས་མང་འདུལ་བས་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲ་རྩ་བར་གྱུར་པ་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག །འགྲོ་གཞན་མ་ལུས་པ་ཡི་དོན་མཛད་ནས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲུབ་མཆོག་བརྙེས་གྱུར་པའི། །བདེ་གཤེགས་དེ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགེ་ཚུལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་རྣམ་དབྱེ་བྱ། །ཇི་སྟེ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་བཤད་གཞག་མཛད་ཀྱང༌། །དེ་ནི་དགེ་ཚུལ་དག་ལ་མཆོག་མིན་པས། །དོན་འདི་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་བདག་གིས་ནི། །སློབ་མ་ལ་ཕན་རྒྱས་བཤད་བྱས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བཞེད་ནས། དཔལ་འབྱོར་གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་འདི་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བས་བྱུང་བ་སྟེ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་གཟུང་གི་འདིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱུང་བ་ནི་འདིར་ཐོབ་པ་ལ་བྱའི་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལམ་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་མ་ལུས་བར་བྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་བས་ན་འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནམ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ངེས་འབྱུང་ཚུལ་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར
Chinese
《三百颂释》，调伏天。 《三百颂释》 调伏天 印度语：Tring Shataka Tika Vyakhyan。 藏语：《三百颂释》。 顶礼文殊童子菩萨！ 圆满逝者无量学处，具备无量功德，受持守护。 显现于各种论典，彻底断除恶劣智慧。 遣除一切语病，善巧结合喜乐之语，以及殊胜之义。 经藏、律藏、论藏等多种论典，以调伏为根本，一切有部愿获胜！ 成办一切有情之利益， 获得一切智智之殊胜成就。 顶礼膜拜彼圆满逝者。 辨别比丘三百颂。 即使已作三百颂之解释， 然于比丘而言非最胜。 故我详察此义后， 为利弟子而作广释。 于此，一切有部之论师，欲以礼敬薄伽梵为先导，如实摄集应行之事，故造《财富安住》等颂。对此，应附加此释：当说决定出离之律仪。所谓“由行而生”，即“生”是成办事物者。 若谓“以此行之，故名行”，则非也。生，于此处乃获得之义，非行之义。何以故？因道与行，非此处之主要者。余者无余而生，乃决定出离，亦是不复退转，且是远远超越三界之体性，如是等等。 因此，此乃显示已真实获得无余蕴之寂灭界。彼之义，或彼之因，或获得彼之律仪，即是决定出离之律，亦即获得无余蕴之寂灭界等。
English
A Commentary on the Three Hundred Verses, The God of Discipline. A Commentary on the Three Hundred Verses The God of Discipline In Sanskrit: Tring Shataka Tika Vyakhyan. In Tibetan: A Commentary on the Three Hundred Verses. Homage to the Bodhisattva Manjushri, the Youth! The Sugata, having taken and protected the immeasurable precepts and possessing immeasurable qualities, Manifesting in various treatises, thoroughly abandoning evil wisdom, Eliminating all faults of speech, skillfully combining excellent words of joy with supreme meaning, May the Vinaya, the root of all who affirm existence, conquer, along with the Sutras, Abhidharma, and various treatises! Having accomplished the benefit of all other beings without exception, Having attained the supreme accomplishment of omniscience, I prostrate with my head to that Sugata. To distinguish the Bhikshu's Three Hundred Verses. Even if an explanation of the Three Hundred Verses has been made, It is not the most excellent for the Bhikshus. Therefore, having thoroughly examined this meaning, I, For the benefit of the disciples, have made an extensive explanation. Here, the teacher of the Sarvastivadins, wishing to properly gather the conduct that precedes the homage to the Bhagavan for the reason of manifestation, composed the verses beginning with "Wealth and Abode." To this, this explanation should be added: The discipline of definite renunciation should be explained. That which arises from going, that is, arising, is that which accomplishes things. It is not said that "because it goes by this, it is called going." Arising here means obtaining, not going. Why? Because the path and going are not the main things here. The arising of the remainder without exception is definite renunciation, and it is also the nature of non-retrogression and far beyond the three realms, and so on. Therefore, this shows that the realm of Nirvana without remainder of aggregates has been truly attained. Its meaning, or its cause, or the discipline that causes it to be attained, is the discipline of definite renunciation, that is, the attainment of the realm of Nirvana without remainder of aggregates, and so on.
Tibetan
་དུ་སྟེ། །དེ་ནི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འམ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་འདིར་དགེ་སྦྱོང་གི་བསླབ་པའི་གཞི་ལ་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་བཤད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མགོས་གཏུགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། །དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སམ་མི་ཤེས་པའི་གཉིད་ལས་སད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སྐྱེས་བུ་གཉིད་སད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་སོ། །ཅིས་ཤེ་ན། མགོས་ཞེས་སྨོས་ཏེ་སྤྱི་བོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་མཆོག་མགོ་བོས་མངོན་པར་གཏུགས་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེན་དཔལ་འབྱོར་གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དཔལ་གྱི་འབྱོར་པ་ནི་དཔལ་འབྱོར་ཏེ། འབྱོར་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཞི་དང་རྟེན་དང་རྒྱུ་དང་གནས་ཡིན་པས་ས་དང་འདྲ་བར་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་འདིར་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དེ་དག་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཁྱད་པར་དུ་ བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གང་གིས་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་ཤིང་བསལ་ཏེ་བོར་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་འདིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་འདིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པར་བྱེད། ཉམས་པར་བྱེད། ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་འཇིག་པའོ། །ཚེགས་ནི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་འཇིག་ཚོགས་ཏེ། དོན་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་
Chinese
是这样的。那是解释意义。汇集本身就是出离，或者，出离的戒律就是出离的方式，因为戒律所做的事情就是它的意义。这里的戒律也应理解为是沙弥（dge sbyong）修习的基础。做了什么之后应该讲述呢？提到了“以头顶礼佛陀”，因为佛陀通晓一切事物，或者因为从无知的睡眠中醒来而成为佛陀，就像醒来的人一样。因此，顶礼佛陀世尊。为什么呢？因为提到了“以头”，即以头顶。意思是说，以肢体的至高者——头顶，顶礼如来，从而宣说出离的戒律。具有什么样特点的出离戒律呢？提到了“与荣耀财富的住所相关”，荣耀的财富就是财富，财富是用来显示圆满的。因为它是财富的基础、所依、原因和住所，就像土地一样是住所，所以要将它与“因此要宣说它”联系起来。这表明，在这里，它是梵天等显赫特征之法的因。通过戒律可以获得这些，这样来使戒律变得特殊。 以何种戒律能够舍弃、消除和抛弃五蕴自性的痛苦，那就是能够舍弃痛苦的戒律。这里的五蕴是指色蕴、受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。它们本身就是痛苦，因为与三种痛苦相关联。这是否说明它是无余涅槃之因呢？什么样的戒律是特殊的呢？提到了“坏聚见”，因为会毁灭、衰败、耗尽，所以是“坏”。“聚”是蕴。坏也是它，聚也是它，所以是“坏聚”，这是通过一个意思来区分的集合。坏聚见是……
English
It is like that. That is the explanation of the meaning. Gathering itself is renunciation, or, the discipline of renunciation is the way of renunciation, because the action done by discipline is its very meaning. Here, discipline should also be understood as the basis for the training of a śrāmaṇera (dge sbyong). After doing what should it be told? It is mentioned, "To touch the Buddha with the head," because the Buddha understands all things, or because he is awakened from the sleep of ignorance, therefore he is the Buddha, like a person who has awakened from sleep. Therefore, having prostrated to that Buddha, the Bhagavan. Why? Because it is mentioned, "with the head," that is, with the crown of the head. It is shown that, in this way, having touched the Tathagata with the supreme of limbs, the head, one should explain the discipline of renunciation. What kind of special qualities does the discipline of renunciation possess? It is mentioned, "related to the abode of glory and wealth," the wealth of glory is wealth, wealth is that which shows fullness. Because it is the basis, support, cause, and abode of that, like the earth is an abode, therefore it should be connected with "therefore it should be explained." This shows that, here, it is the cause of the dharma of the characteristics of eminence, such as Brahma. Through discipline, those are obtained, thus making the discipline special. With what discipline does one abandon, eliminate, and cast away the suffering of the nature of the five aggregates, that is the discipline that will abandon suffering. The five aggregates here are the aggregate of form, the aggregate of feeling, the aggregate of perception, the aggregate of mental formations, and the aggregate of consciousness. Those themselves are suffering, because they are associated with the three sufferings. Does this explain that it is the cause of nirvana without remainder of aggregates? What kind of discipline is special? It is mentioned, "the view of the perishable collection," because it destroys, decays, and exhausts, therefore it is "perishable." "Collection" is the aggregates. Perishable is also it, and collection is also it, therefore it is "perishable collection," this is a collection that distinguishes through one meaning. The view of the perishable collection is...