Tibetan
ར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདུལ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩོད་པའི་འབྱུང་བ་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྩོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྩོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྩོད་པ་འགོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། རྩོད་པ་འགགས་ནས་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་འབྱུང་བ་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་འདི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོབ་པའི་གཞི་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཞེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པས་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་བསྡུས་སོ། །བརྟན་ ཞིང་ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟན་པ་ནི་བརྟེན་པའོ། །ལུས་དང་ངག་གིས་མི་འཇུག་པ་བསྡུས་སོ། །ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་ཉེས་རྩོམ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་བསྡུས་སོ་སྙམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་འཇིགས་པས་མི་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །བརྡ་ཕྲད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེས་ནི་སྨྲ་བ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འོག་མ་བཞི་བསྡུས་སོ། །བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་མཁས་པའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མའི་ཚིག་བཞི་པོ་རྣམས་བསྡུ་པའོ། །མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་མཁས་པ་སྟེ་དེས་ནི་གཏི་མུག་གིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན་དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུ་བོ་དེ་དག་གིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན་དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། །དེས་མ་ནུས་ན་གསལ་བ་དག་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་དེས་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ན་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་བྱའོ། །འདིའི་བསྐྲད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྐྲད་པ་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་ལས་མི་ཉུང་བ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་ནས་དགེ་འདུན་ཚང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དག་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡེ་ཚན་དེས་མི་ནུས་ན་རང་གིས་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུ་བོའི་སྡེ་ཚན་ནམ་གསལ་བའི་སྡེ་ཚན་ནམ། གསལ་པའི་ཡང་གསལ་བའི་སྡེ་ཚན་གང་ཡང་རུང་བས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་མ་ནུས་ན། སྡེ་ཚན་དེ་རང་གིས་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་སྟེ། སྡེ་ཚན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གིས་གསལ་བ་དག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་འདུན་ གྱི་ཚད་ལས་མི་ཉུང་བ་དག་གོ་ཞེས་སྔར་སྨོས་པའི་བདག་པོའི་དབང་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་ཁ་ཅིག་ལས་གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཟུ་བོ་དག་གིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ན་དགེ་སློང་གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ལས་དགེ་འདུན་ལས་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་གསུངས་ཏེ་གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྦྱར་བའི་དོན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཁོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་འདིར་གསལ་བ་དང་གསལ་བའི་གསལ་བ་རྣམས་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་གསལ་བ་དང་གསལ་བའི་གསལ་བ་འདིར་དེ་གཉིས་ཀའི་དཔེ་ཙམ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་དེས་འདི་རིག་པར་བྱའོ། །མི་ནུས་ཤིང་གཞན་མི་བྱེད་ན་གང་ལས་བླངས་པ་དེ་ལ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་རང་ལས་གཞན་གྱི་ཚོགས་མི་བྱེད་ཅིང་དེས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་དང་པོ་རྩོད་པ་དེ་གང་ལས་བླངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་དབུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དག་གིས་ནི་གསལ་བ་དག་ལའོ། །གསལ་བ་དག་གིས་ནི་གཟུ་བོ་དག་གམ་དགེ་འདུན་དག་ལའོ། །གཟུ་བོ་དག་གིས་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལའོ། །གནས་བརྟན་དག་གིས་རྩོད་པ་སྦེད་པ་ལའོ། །དེས་ནི་དགེ་འདུན་ལའོ། །ཕྱིར་འོངས་ན་དགེ་འདུན་གཞི་བོས་རྩོད་པ་སྦེད་པ་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དག་ལས་རྩོད་པ་དེ་ཕྱིར་འོངས་ན་དགེ་འདུན་གཞི་བོས་རྩོད་པ་སྦེད་པ་བསྐོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་གནས་བརྟན་དང་བཅས་ཤིང་སོ་སོར
Chinese
应当知晓。所谓“于律藏极为了解”，是指通晓犯戒与不犯戒之意。所谓“精通争端的产生和处理”，是指精通争端，精通引发争端，精通争端的差别，精通平息争端，精通争端平息后不再发生，即是精通争端的产生和处理。所谓“精通行为”，是指通晓此事之后如何实行，以及此事将如何发生。对于获得的基础等三者，应知晓，只要对各自的形态有所执着，就应依此行事。所谓“执着”，是指不会因对意义的明确了解而改变，这概括了精通论典。所谓“稳固且无过失地进入”，其中“稳固”是指依靠。概括了身语不进入。所谓“无过失地进入”，是指概括了无过失地说，以及不让有过失的行为发生。所谓“认为”，是指表明不因贪欲、嗔恨和恐惧而行事。所谓“通达”，是指凡是能使他人理解教诲的，就是通达，因此，概括了从“使言语通达”到“必定理解”这四个后续词语。所谓“使之通达”，是指能够使对方理解的人，就是智者。能够使之通达等，概括了之前的四个词语。所谓“智者”，是指没有愚痴且聪慧，因此，应知晓，这概括了直到“不因愚痴而行事”的所有内容。如果他们无法平息，就应禀告僧团，是指如果那些公正的人无法平息争端，就应禀告僧团。如果僧团也无能为力，就应委任贤明者，是指如果僧团无法平息争端，就应委任贤明的比丘。这是驱逐的形式，就像驱逐之事无法由伟人完成一样，在此也是为了成办此事。那么，应当委任多少贤明者呢？因此，
English
It should be known. The so-called "extremely clear about the Vinaya" means being proficient in what constitutes an offense and what does not. The so-called "proficient in the arising and handling of disputes" means being proficient in disputes, proficient in instigating disputes, proficient in the differences of disputes, proficient in pacifying disputes, and proficient in preventing disputes from arising again after they have been pacified, which is to be proficient in the arising and handling of disputes. The so-called "proficient in conduct" means being proficient in how to act after this, and how this will happen. Regarding the three, such as the basis of attainment, it should be known that as long as there is attachment to their respective forms, one should act accordingly. The so-called "attachment" means that it will not change due to a clear understanding of the meaning, which summarizes being proficient in the treatises. The so-called "entering steadily and without fault," where "steadily" means relying. It summarizes not entering with body and speech. The so-called "entering without fault" means summarizing speaking without fault and not allowing faulty actions to occur. The so-called "thinking" means showing that one does not act out of desire, hatred, and fear. The so-called "understanding" means that whoever can make others understand the teachings is understanding, therefore, it summarizes the four subsequent words from "making speech understandable" to "definitely understanding." The so-called "making it understandable" means that whoever can make the other person understand is wise. Being able to make it understandable, etc., summarizes the previous four words. The so-called "wise" means being without ignorance and intelligent, therefore, it should be known that this summarizes everything up to "not acting out of ignorance." If they cannot pacify it, they should report to the Sangha, which means that if those impartial people cannot pacify the dispute, they should report to the Sangha. If the Sangha is also unable to do anything, they should appoint the wise ones, which means that if the Sangha cannot pacify the dispute, they should appoint the wise monks. This is the form of expulsion, just as the matter of expulsion cannot be accomplished by great people, so here it is also to accomplish this matter. So, how many wise ones should be appointed? Therefore,
Chinese
说是“不低于僧众的数量”，意思是说，到界限之外，委任尽可能多的圆满僧众。如果该部门不能胜任，就委任自己部门的明智者，意思是说，无论是仲裁部门、明智部门，还是明智之又明智的部门，如果都不能平息争端，那么该部门理应委任自己部门的明智者，因为符合正法者是平等的，这些部门也应该做自己部门的明智者。先前所说的“不低于僧众的数量”，应该通过所有者的权力来理解。这里有些论典说，仲裁者们委任明智者，例如，如果比丘仲裁者们不能平息争端，那么比丘仲裁者们应该委任比丘明智者；有些论典说，从僧众中委任明智者，例如，如果僧众不能平息争端，那么僧众应该委任比丘明智者等等。在这里，应该将两者结合起来，意思是说，应该将两者都包括在内。有些人说，在这里，明智者和明智之又明智者出现。另一些人说，明智者和明智之又明智者，在这里，仅仅是这两个的例子，应该通过“在这里”来理解。如果不能胜任并且其他人不做，那么就归还给所取之处，意思是说，在任何地方，如果自己部门之外的其他团体不做，并且不能平息争端，那么那时首先应该将争端归还给最初所取之处，也就是明智之又明智者归还给明智者，明智者归还给仲裁者或僧众，仲裁者归还给争论者和反驳者，长老们归还给隐瞒争端者，他归还给僧众。如果返回，那么根本僧众应该委任隐瞒争端者，意思是说，如果争端从明智者那里返回，那么根本僧众应该委任隐瞒争端者，也就是僧众高兴之后，通过祈请和两次羯磨来委任。因此，与长老一起并且分别
English
It is said, "Not less than the number of the Sangha," meaning that going outside the boundary, appoint as many complete Sanghas as possible. If that department is not competent, then it should appoint the wise ones of its own department, meaning that whether it is the arbitration department, the wise department, or the wise and wise department, if none of them can quell the dispute, then that department should appoint the wise ones of its own department, because those who conform to the Dharma are equal, and these departments should also do the wise ones of their own department. The previously mentioned "not less than the number of the Sangha" should be understood through the power of the owner. Here, some treatises say that the arbitrators appoint the wise ones, for example, if the Bhikshu arbitrators cannot quell the dispute, then the Bhikshu arbitrators should appoint the Bhikshu wise ones; some treatises say that the wise ones are appointed from the Sangha, for example, if the Sangha cannot quell the dispute, then the Sangha should appoint the Bhikshu wise ones, and so on. Here, the two should be combined, meaning that both should be included. Some people say that here, the wise and the wise and wise appear. Others say that the wise and the wise and wise, here, are just examples of the two, and should be understood through "here." If one is not competent and others do not do it, then return it to where it was taken from, meaning that in any place, if other groups outside one's own department do not do it, and cannot quell the dispute, then at that time, the dispute should first be returned to where it was originally taken from, that is, the wise and wise should return it to the wise, the wise should return it to the arbitrators or the Sangha, the arbitrators should return it to the disputants and rebutters, the elders should return it to those who conceal the dispute, and he should return it to the Sangha. If it returns, then the root Sangha should appoint those who conceal the dispute, meaning that if the dispute returns from the wise, then the root Sangha should appoint those who conceal the dispute, that is, after the Sangha is pleased, it should be appointed through solicitation and two karmas. Therefore, together with the elders and separately