Tibetan
སྡང་དང༌། གཏི་མུག་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གསུམ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྨོས་པར་ཟད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་འདར་གཟུང་བར་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། །རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་འདོར་བའོ། མྱ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་བསླང་བའི་ཚིག་ཏུ་འདོན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །འཁྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་དང་བཅས་པའི་བྲང་བརྡུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་བོའམ། ཕུང་པོའི་ཁུར་ཐོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་རྒྱུ་སེན་རིངས་ལ་ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་གཟུགས་དང༌། གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བསྟན་པ་ལ་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བསྟན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བསིལ་ཡབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྔ་མའོ། །ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་རེག་བ་དག་གི་སྟེ། བཟླས་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་སྨོས་སོ། །སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཀྱང་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡོད་པས། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་ཏོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཟག་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལེན་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་འཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པར་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ནས་མནར་མེད་པ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྨ་དྲུག་པོ་དག་ནས་འཛག་ཅིང་འབྱུང་བ་འམ་འཁོར་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་མེད་པ་སྟེ་ལུས་ཀྱིས་དབེན་ནོ། །དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཐག་རིང་དུ་གྱུར་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནན་ཏན་ལྷུར་ལེན་པའོ། །བརྟུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུབ་དང་ལྡན་པའོ། །བདག་ཉིད་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བཏང་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་པར་གྱུར་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་མི་དག་གོ །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དོན་དུའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གོ །ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚེ་ལའོ། །རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཤེས་པས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱས་ཏེའོ། །བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཐོབ་ནས་སོ། །ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། །སྤྱད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་ཟིན་པའོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། །སྲིད་པ་འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡང་ངོ༌། །གོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ༌། །ཅི་ཞིག་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེ་ན། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་དག་གོ ། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་སྟེ། བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པར་འོས་
Chinese
嗔和，愚痴和不具備被稱作那三者是主要的緣故，並且再三地普遍產生的緣故才說的，其他的煩惱和近煩惱也應當包括進來。生被稱作蘊顯現成就。老被稱作蘊完全成熟。病被稱作身體的痛苦。死被稱作捨棄蘊。 憂愁被稱作與不悅相應的思維。悲歎被稱作由憂愁所引發的言語。痛苦被稱作身體的感受痛苦突然產生。不悅被稱作心的感受。惱亂被稱作伴隨憂愁的捶胸等身體的變異。痛苦被稱作先前所示現的總體自性的痛苦之流，或者從背負蘊的重擔所產生的痛苦。這樣，佛所開示的法，是世尊為了對苦行者仙增，對於觀看而特別貪著，因此顯示了色和，無色中行事的煩惱的生起和滅亡；對於欲望特別貪著，因此顯示了在欲望中行事的煩惱的生起和滅亡。遠離貪欲的具有漏洞的感受，不會成為對欲望特別貪著的原因，並且也顯示了不是輪迴的根本。涼風扇被稱作拂子。那個和那些法，指的是身體和感受和觸，因為重複的緣故說了兩次。捨棄被稱作超越憂愁，因為煩惱都已滅盡的緣故。遠離貪欲被稱作對於它所緣的煩惱已滅盡的緣故。滅被稱作煩惱的本性已滅盡的緣故。完全捨棄被稱作有些人捨棄了眼等，但仍然有普遍產生，因為也捨棄了那個普遍產生，因此這顯示了沒有蘊的剩餘的狀態。不取而心從漏洞中解脫也被稱作從漏洞中，指的是三界的煩惱。
English
Anger and, not having ignorance is said because those three are the main ones, and it is only said because they occur again and again universally. Other afflictions and near afflictions should also be included. Birth is called the manifestation of the aggregates. Aging is called the complete ripening of the aggregates. Sickness is called the suffering of the body. Death is called abandoning the aggregates. Grief is called the thought that is associated with displeasure. Lamentation is called uttering words that are provoked by grief. Suffering is called the sudden occurrence of painful bodily sensations. Displeasure is called the feeling of the mind. Agitation is called the transformation of the body, such as beating the chest with sorrow. Suffering is called the stream of suffering of the general nature shown earlier, or the suffering arising from bearing the burden of the aggregates. Thus, the Dharma taught by the Blessed One showed the arising and cessation of the afflictions that are practiced in form and formlessness because the Blessed One was particularly attached to looking at the ascetic Senaring; because he was particularly attached to desire, he showed the arising and cessation of the afflictions that are practiced in desire. Sensations that are free from attachment and accompanied by outflows do not become the cause of being particularly attached to desire, and it is also shown that they are not the root of samsara. A cool fan is called a whisk. That and those dharmas refer to the body and feelings and touch, and are mentioned twice because of repetition. Abandonment is called transcendence of sorrow, because the afflictions have been exhausted. Being free from attachment is called because the afflictions aimed at it have been exhausted. Cessation is called because the nature of the afflictions has been exhausted. Complete abandonment is called because some have abandoned the eye, etc., but there is still universal occurrence, so because that universal occurrence has also been abandoned, this shows the state of no remaining aggregates. Not taking, the mind is liberated from the outflows, which is also called from the outflows, which refers to the afflictions of the three realms.
Chinese
等之中，从彼等之中，心即解脱。如何解脱？是故说“无取”，即从获得剩余烦恼之门而执取，是为“断除”之同义词。有说“永不退失之法性”。其中，“漏”之决定词义为：从有顶以下至无间地狱以上，从六处之疮口流出或生起，或于轮回中安住。所谓“解脱”，即对三界无贪著之故，断除烦恼而成阿罗汉之同义词。所谓“唯一”，即无伴侣，身体远离。所谓“远离”，即心遥远。所谓“具念”，即精勤专注。所谓“具有精进”，即具有勤奋。所谓“舍弃自身”，即舍弃意念，常欲善法之同义词。所谓“住”，即安住。所谓“种姓之子”，即生于种姓之人。所谓“为何”，即为何之故。所谓“梵行之边”，即道之果涅槃。所谓“无上”，即殊胜。所谓“于彼生中”，即于现世。所谓“以自之现证”，即以自之智慧。所谓“现证已”，即知晓已。所谓“成办已”，即获得现证之成就已。所谓“已尽”，即究竟。所谓“已行”，即已行持。所谓“所作已作”，即断除烦恼。所谓“于此有之外不复知”，即于中阴有亦然。所谓“令知”，即令知晓。若问知晓何事？即“我生已尽”等如前所示。所谓“具一切智者”，即获得尽灭及不生之智者，即具有证悟“我已遍知诸苦”等一切智者。所谓阿罗汉，即应受供养。
English
Among these, from them, the mind is liberated. How is it liberated? Therefore, it is said "without taking," which means grasping from the gate of obtaining the remaining afflictions, which is a synonym for "abandoning." Some say, "the nature of the Dharma that never diminishes." Among these, the definitive meaning of "leakage" is: from the peak of existence down to Avici Hell, it flows or arises from the six wounds of the sense bases, or abides in samsara. The so-called "liberation" is because there is no attachment to the three realms, which is a synonym for becoming an Arhat by abandoning afflictions. The so-called "alone" means without companions, physically isolated. The so-called "isolated" means the mind is far away. The so-called "mindful" means diligently focusing. The so-called "having diligence" means having diligence. The so-called "abandoning oneself" means abandoning thoughts, a synonym for constantly desiring virtuous Dharma. The so-called "abiding" means dwelling. The so-called "sons of the lineage" means people born into the lineage. The so-called "for what reason" means for what purpose. The so-called "end of pure conduct" means the result of the path, Nirvana. The so-called "supreme" means excellent. The so-called "in this very life" means in the present life. The so-called "by one's own direct knowledge" means by one's own wisdom. The so-called "having directly realized" means having known. The so-called "having accomplished" means having obtained the accomplishment of direct realization. The so-called "exhausted" means ultimate. The so-called "practiced" means having practiced. The so-called "what has to be done has been done" means having abandoned afflictions. The so-called "not knowing another existence beyond this" means also in the intermediate state of existence. The so-called "causing to know" means causing to know. If asked what is caused to know? It is "my birth is exhausted" and so on, as previously shown. The so-called "possessing all-knowingness" means having obtained the wisdom of exhaustion and non-arising, that is, possessing the all-knowingness of realizing "I have fully known all sufferings" and so on. The so-called Arhat means worthy of offering.