Tibetan
གནས་ཤིང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བགྱི། སྟོན་པ་ནི་སུས་བགྱི་ཞེས་གསོལ་བའི་ལན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པའི་ང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ་གོང་ན་མེད་པས་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། ལྷག་མ་མེད་པ་སྟེ་སྐབས་འདིར་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཟུང་ངོ༌། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རང་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིད་ཀྱིས་ནན་ཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སྟོན་པར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་སྒྲུབ་པར་བསྐུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཉན་པའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། སྟོན་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང༌། མི་ལུས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་དང༌། མི་ཁོམ་པ་སྤངས་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བསྟན་པ་དང༌། མཇུག་བསྡུ་ཞིང་རྩོལ་དུ་གཞུག་པའོ། །སྟོན་པ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང༌། མི་ལུས་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ཡང༌། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ རབ་ཏུ་དཀོན། །མི་ཉིད་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་གཉིད་སངས་པ་ནས་གཉིད་སངས་པ་བཞིན་ཏེ་སངས་པ་ལ་སྙེགས། བློ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པས་ན་པདྨ་ཁ་བྱེ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་འདྲ་བས་ཚིག་གི་དོན་སྤྱིར་བསྡུས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མ་ལུས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ། དེ་ལ་མི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཤེད་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་མི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཡོ་ག་ཙ་རའི
Chinese
安住且如教奉行。请问谁是导师？答曰：如是说。其中“我”是指并非外道所安立的“我”存在，而是为了让其他人理解，或是指无与伦比的伟大之语。所谓“一旦涅槃”，有两种：有余涅槃和无余涅槃，此处指的是无余涅槃。所谓“此”是指此本身。所谓“您的导师”是指比丘尼们的导师，教导说应当视其如同如来。所谓“自生”是指并非由他缘所生，而是如来自己证悟法性后现证菩提的缘故。所谓“您自己努力”是指以此如实宣说。所谓“显而易见地赞扬”是指为了让声闻众看此为导师而显而易见地宣说。现在宣说劝勉修行，因此，从“佛”这个声音开始，直到“为了听闻而努力”之间都已宣说。此处又分为四种：见到和听闻导师，以及宣说获得人身极为困难，以及宣说舍弃无暇处而获得梵行极为困难，以及宣说获得善知识极为困难，以及结尾并劝勉努力。就见到和听闻导师，以及宣说获得人身极为困难而言，宣说了“佛陀之名，于世间中，极为稀有，得人身亦难”。其中，所谓佛，是指从愚痴之眠中醒来，如从睡眠中醒来般趋向觉醒。由于智慧绽放和增长，如同莲花绽放和增长般，总摄词义，为了通达一切法且无余证悟，故称为佛。其中，所谓人，是指由力量和知识所生，因此，事物是应当被渴望的。或者，因为他们使具足听闻者忆念，所以称为人，瑜伽行者。
English
Abiding and acting according to the teachings. When asked, "Who is the teacher?" the answer is: Thus it is said. Among them, "I" refers not to the "I" established by non-Buddhists, but to make others understand, or to the word of unparalleled greatness. The so-called "once Nirvana" has two types: Nirvana with remainder and Nirvana without remainder, here referring to Nirvana without remainder. The so-called "this" refers to this itself. The so-called "your teacher" refers to the teacher of the nuns, teaching that they should be regarded as the Tathagata. The so-called "self-born" means not born from other causes, but because the Tathagata himself realized the nature of Dharma and attained perfect enlightenment. The so-called "you yourself strive" means to truly declare this. The so-called "manifestly praised" means to manifestly declare to the Shravakas to look upon this as a teacher. Now, it is declared to encourage practice, therefore, from the sound of "Buddha" to "strive for hearing" has been declared. Here, it is also divided into four types: seeing and hearing the teacher, and declaring that obtaining a human body is extremely difficult, and declaring that abandoning unfavorable conditions and obtaining pure conduct is extremely difficult, and declaring that obtaining a virtuous friend is extremely difficult, and concluding and encouraging effort. In terms of seeing and hearing the teacher, and declaring that obtaining a human body is extremely difficult, it is declared that "The name of Buddha, in the world, is extremely rare, and obtaining a human body is also difficult." Among them, the so-called Buddha refers to awakening from the sleep of ignorance, like awakening from sleep, tending towards awakening. Because wisdom blossoms and grows, like a lotus blossoming and growing, summarizing the meaning of the words, because of understanding all dharmas and attaining complete enlightenment without remainder, it is called Buddha. Among them, the so-called human refers to being born from strength and knowledge, therefore, things are to be desired. Or, because they cause those who possess hearing to remember, they are called humans, Yogacharas.
Tibetan
་ཊཱི་ཀ་ལས་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དཀོན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཡང་སྲིད་མི་མཐོང་བར་ཡང་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་སངས་རྒྱས་སྐྱེས་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཏེ། འོད་བཟང་ལ་དྲིས་ནི་དཔག་ཚད་གཅིག་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །མེ་ཏོག་དེས་ནི་རབ་རིབ་མེད་པར་བྱེད། །དྲན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད། །ནད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད། དྲི་ང་བ་ཡང་སེལ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད། དྲི་ཞིམ་པོ་ཡང་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དྲི་དེས་ཁམས་བཞི་དངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་མི་འབྱུང་ན། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་དང༌། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་མེ་ཏོག་ལྟ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །མེ་ཏོག་དེ་ཅི་འདྲ། གང་དུ་ནམ་སྐྱེས་ཤེ་ན། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་མདོ་ལས་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་འདས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ན། རི་རྩེ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་ཚལ་ཡོད་དེ། ནམ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་དགའ་ལྡན་ལྷའི་རིས་ནས་བབས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་ཁ་འབུ་བར་བྱེད་དོ། །ནམ་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་ཁ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ། ཚལ་དེའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར་བ་དེའི་ཚེ། ཚལ་དེ་རྙིངས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེའི་ལོ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། འདབ་མ་དང༌། འབྲས་བུ་ཡང་ལྷགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཏོག་དེའི་ཚད་ནི་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་མོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་རྒྱལ་རིགས་སུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་མེ་ཏོག་དེ་དག་ཁ་དོག་དཀར་པོར་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི
Chinese
论疏中说：佛这个词在世间为什么稀有呢？因为佛陀出现在世间极其难得。如何证明呢？在《妙法莲华经》中说：诸位比丘，如来、阿罗汉、正等觉们出现是难以获得的，即使在无数亿万百千劫中，在世间也可能见到如来，也可能见不到，就像优昙婆罗花一样。经中这样说。在《分别决定王经》中说：阿难，比如优昙婆罗花与佛陀出世同时出现，有些花苞绽放且明亮，散发的光芒在一个由旬的范围内遍布。那种花能消除昏暗，使忆念完全清净，也能彻底平息疾病，消除污秽的气味并使其显现，也能散发出芬芳的香味。那种香味能使四大种清澈。即使转轮王也无法得到这种花，更何况是那些破戒的众生，怎么可能见到与佛陀出世相同的花呢？经中这样说。那种花是什么样的？在哪里，什么时候生长呢？在《本生经》中说：在超越大龙池阿那婆达多的北方，有一座名为五峰山的山，在那座山的对面，有一个优昙婆罗花园。当佛陀薄伽梵从兜率天降临，进入母亲的子宫时，那个花园就会含苞待放。当从母亲的子宫中诞生时，那个花园就会绽放。当证得无上正等菩提，圆满成佛时，那个花园的花朵也会盛开。当舍弃寿命的行蕴时，那个花园就会衰老。当完全涅槃时，那个花园的叶子、花朵、花瓣和果实也会凋零。那种花的大小如车轮。当佛陀薄伽梵出现在国王种姓时，那些花朵的颜色会变成白色。如果是婆罗门种姓的...
English
The commentary says: Why is the word "Buddha" rare in the world? Because it is extremely difficult for a Buddha to appear in the world. How is it proven? In the Lotus Sutra of the Wonderful Law, it says: "Monks, it is difficult to obtain the appearance of Tathagatas, Arhats, and Samyak-sambuddhas. Even in countless billions of hundreds of thousands of kalpas, one may or may not see a Tathagata in the world, just like the Udumbara flower." This is what the sutra says. The Sutra of the King of Definitive Differentiation says: "Ananda, for example, the Udumbara flower appears at the same time as the birth of a Buddha. Some buds bloom and are bright, and the light they emit spreads throughout a yojana. That flower eliminates dimness, completely purifies memory, thoroughly pacifies diseases, eliminates foul odors and makes them manifest, and also emits a fragrant scent. That scent makes the four elements clear. Even a universal monarch cannot obtain this flower, let alone those who have broken their vows. How could they see a flower that is the same as the birth of a Buddha?" This is what the sutra says. What is that flower like? Where and when does it grow? The Jataka Sutra says: "Beyond the great dragon lake Anavatapta, to the north, there is a mountain called Five Peaks Mountain. Opposite that mountain, there is an Udumbara garden. When the Buddha Bhagavan descends from the Tushita heaven and enters his mother's womb, that garden will bud. When he is born from his mother's womb, that garden will bloom. When he attains unsurpassed, perfect enlightenment and becomes a Buddha, the flowers of that garden will also flourish. When he abandons the aggregates of life, that garden will wither. When he completely enters nirvana, the leaves, flowers, petals, and fruits of that garden will also fall. The size of that flower is like a chariot wheel. When the Buddha Bhagavan appears in the royal caste, the color of those flowers will turn white. If it is of the Brahmin caste...