Tibetan
འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱཪྻ་སརྦ་ཨསྟི་བཱ་དི་མཱུ་ལ་བྷིཀྵུ་ནཱི་པྲ་ཏི་མོ་ཀྵ་སཱུ་ཏྲ་བྲྀ་ཏྟི། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་འཆད་པར་འདོད་པའི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་པོ་སུས་གང་དུ་བསྡུས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་འདི་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་གང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དང༌། སྡེ་སྣོད་གསུམ་གང་དུ་གཏོགས་པ་དང༌། སྡེ་པ་གང་གི་གཞུང་ཡིན་པ་དང༌། དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དང༌། གཞུང་ཉིད་བསྟན་པ་དང་བདུན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་དོན་གསུང་རབ་དང༌། བསྟན་བཅོས་དང༌། སློབ་དཔོན་དག་བརྒྱུད་དེ་ཐོས་པ་མདོ་ཙམ་ཞིག་བཤད་པར་བྱའི། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་པོ་སུས་གང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུས་ཤེ་ན། སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ལ་ སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གསང་བའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་འདུས་ནས། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བསྡུས། འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འཕགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱོང་གིས་བསྡུས། མ་མོ་ནི་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བསྡུས་ཞེས་གྲགས་ཏེ། འཕགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱོང་གིས་འདུལ་བ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཡང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འདུལ་བ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་མི་དགོས་སོ་ཞེས་འབྲི་བ་དང༌། ཉུངས་སོ་ཞེས་བསྣན་པར་དོགས་པ་དང༌། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགོས་པའི་དོན་གཟུང་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་བརྩམས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྤྱི་སྡོམ་དང༌། སྡོམ་དང༌། བར་སྡོམ་མོ། །དེ་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་ལ་སྤྱི་སྡོམ་ནི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྡོམ་གྱི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །སྡོམ་ནི་སྤྱི་སྡོམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ། །བར་སྡོམ་ནི་སྤྱི་སྡོམ་དང་སྡོམ་གྱིས་མ་འདུས་པའི་དོན་རྣམས་སྐབས་སྐབས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་དེ་དག་གིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཚུ
Chinese
འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ། 梵语：阿arya sarva asti vadi mula bhikshuni prati moksha sutra vritti。 藏语：འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་རྩ་བའི་དགེ་སློང་མའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོའི་འགྲེལ་པ།（圣一切有部根本比丘尼别解脱经释） 向诸佛、菩萨和圣声闻众顶礼！为了讲解这部别解脱经，首先要说明，声闻三藏最初由谁在何处结集，此经属于十二部经中的哪一部，属于三藏中的哪一藏，是哪个部派的论典，以及讲解此经的必要性等等，还有词语的确定含义，以及经文本身的阐述，以上七点需要说明。这些内容都是通过经、论和上师们的传承听闻而来，现在简要地叙述一下。 那么，声闻三藏最初由谁在何处如何结集的呢？据说，世尊入灭后，圣者大迦叶等五百阿罗汉聚集在王舍城（Rajgir，位于今印度比哈尔邦）的秘密岩洞中。所有的经藏由圣者阿难结集，所有的律藏由圣者优波离结集，论藏由圣者大迦叶结集。圣者优波离在结集律藏时，为了避免未来的人们认为这部深奥广大的律藏有些内容不必要而删减，或者添加一些内容，也为了根器迟钝的人们更容易理解其中的含义，将戒律归纳为三种方式来编纂。这三种方式是：总摄、摄和中间摄。总摄就像在《分别》等论典中出现的“总摄是”一样，是对后面将要出现的戒律内容的简要概括。摄是按照顺序阐述总摄所概括的内容。中间摄是对总摄和摄没有涵盖的内容，在适当的时候用偈颂的方式进行归纳和阐述。圣者们以这样的方式结集了三藏。
English
Commentary on the Pratimoksha Sutra for Bhikshunis of the Mulasarvastivada School Commentary on the Pratimoksha Sutra for Bhikshunis of the Mulasarvastivada School In Sanskrit: Arya Sarva Asti Vadi Mula Bhikshuni Prati Moksha Sutra Vritti. In Tibetan: Commentary on the Pratimoksha Sutra for Bhikshunis of the Mulasarvastivada School. I prostrate to all the Buddhas, Bodhisattvas, and noble Shravakas! In order to explain this Pratimoksha Sutra, it is necessary to first explain the reasons why the three baskets of the Shravakas were initially compiled, by whom and where; which of the twelve categories of scriptures this belongs to; which of the three baskets it belongs to; which school's text it is; the necessity of explaining it, and so on; the meaning of the definitive words; and the explanation of the text itself. These seven points need to be explained. The meaning of these points has been heard through the transmission of the scriptures, treatises, and teachers, and I will now briefly explain them. So, how were the three baskets of the Shravakas initially compiled, by whom and where? It is said that after the passing away of the Teacher, five hundred Arhats, including the great venerable Kashyapa, gathered in the secret cave of Rajagriha (Royal City, located in present-day Bihar, India). All the Sutras were compiled by the venerable Ananda, all the Vinaya were compiled by the venerable Upali, and the Matrika (Abhidharma) was compiled by the venerable Kashyapa. When the venerable Upali compiled the Vinaya, in order to prevent future people from thinking that some parts of this profound and vast Vinaya were unnecessary and deleting them, or adding something to it, and also to make it easier for those with dull faculties to understand the meaning, he compiled the precepts into three categories. What are these three categories? They are: general summary, summary, and intermediate summary. The general summary is like the phrase "the general summary is" that appears in the Vibhanga and other texts, which is a brief summary of the meaning of the precepts that will appear later. The summary is the explanation of the meaning summarized by the general summary in order. The intermediate summary is the summarization and explanation of the meanings not covered by the general summary and the summary, in verses at appropriate times. In this way, those venerable ones compiled the three baskets.
Tibetan
ལ་ ཇི་ལྟར་བསྡུས་པ་རྒྱ་ཆེར་ནི་མངས་པས་འདིར་མ་བསྟན་ཏེ། ཞིབ་ཏུ་ནི་འདུལ་བ་དངོས་པོ་ཕྲ་མོ་ལ་ལྔ་བརྒྱ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གསུང་རབ་མཐའ་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། འདི་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གླེང་གཞི་དང༌། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེར་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གླེང་གཞིའི་སྡེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་གཞན་གསུམ་ནི་དེའི་འཁོར་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། །གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ནས། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང༌། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང༌། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། མདོའི་སྡེ་དང༌། འདུལ་བ་དང༌། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་ན། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདི་དེ་གསུམ་གང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་ཞེ་ན། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུང་རབ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། མདོ་དང༌། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང༌། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང༌། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་སྣོད་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་དོ། །གླེང་གཞི་དང༌། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་དོ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང༌། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་རྣམས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ཆོས་རྣམས་ དང་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་མངོན་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང༌། །ཆོས་དོན་སྟོན་ཕྱིར་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ། དེ་ཡང་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟུང་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། བསླང་
Chinese
关于如何归纳，因为内容繁多，所以这里没有详细说明。详细的内容，应该参考《毗奈耶事物细微五百汇集》中的相关章节。总之，所有的佛经都应该归纳为十二部。那么，这部经应该归纳为十二部中的哪一部呢？这部经应该被认为是归纳为譬喻、本生、如是语和生起传的类别中。其中，譬喻部是主要的，其他三部是它的眷属。如《阿毗达磨集论》中所说：“在将十二部经归纳为三藏时，譬喻部、本生部、如是语部和生起传部及其眷属，这些都属于律藏。”因此，所有的十二部经都归纳为三藏。这三藏是什么呢？是经藏、律藏和论藏。那么，这部《别解脱经》应该归纳为这三藏中的哪一个呢？应该归纳为律藏，因为它是所有律藏的基础。那么，这十二部经是如何归纳为三藏的呢？如《阿毗达磨集论》中所说：“凡是经、应颂、记别、讽颂和自说，这些都属于声闻的经藏。凡是譬喻、本生、如是语和生起传部及其眷属，这些都属于律藏。凡是广大的和稀有的法类，这些都属于菩萨的经藏。凡是显示决定的，都属于二者的论藏。”为什么称为经藏呢？因为有四种原因：处所、体性、法和意义的显示。什么是显现呢？如《经庄严论》中所说：“处所和体性，以及法义的显示，所以称为经。”为什么称为律呢？也是因为四种原因：堕罪、生起、劝
English
Regarding how to summarize, it is not explained in detail here due to the abundance of content. For detailed information, one should refer to the relevant chapters in "The Vinaya Matters, Five Hundred Assembled." In short, all the scriptures should be categorized into twelve divisions. So, into which of the twelve divisions should this scripture be categorized? This scripture should be considered as being categorized into the categories of Avadāna (parables), Jātaka (birth stories), Itivuttaka (as-it-is-said), and Adbhūta-dharma (accounts of wonders). Among these, the Avadāna section is the main one, and the other three are its retinue. As stated in the Abhidharmasamuccaya: "When categorizing the twelve scriptures into the three pitakas, the Avadāna section, the Jātaka section, the Itivuttaka section, and the Adbhūta-dharma section, along with their retinue, all belong to the Vinaya Pitaka." Therefore, all twelve scriptures are categorized into the three pitakas. What are these three pitakas? They are the Sutra Pitaka, the Vinaya Pitaka, and the Abhidharma Pitaka. So, into which of these three pitakas should this Prātimokṣa Sūtra be categorized? It should be categorized into the Vinaya Pitaka, because it is the foundation of all Vinaya. How are these twelve scriptures categorized into the three pitakas? As stated in the Abhidharmasamuccaya: "Whatever is Sutra, Geya (verses), Vyākaraṇa (predictions), Gāthā (stanzas), and Udāna (inspired utterances), these all belong to the Sūtra Pitaka of the Śrāvakas. Whatever is Avadāna, Jātaka, Itivuttaka, and Adbhūta-dharma sections, along with their retinue, these all belong to the Vinaya Pitaka. Whatever is vast and wondrous Dharma, these all belong to the Sūtra Pitaka of the Bodhisattvas. Whatever shows determination, belongs to the Abhidharma Pitaka of both." Why is it called Sutra Pitaka? Because of four reasons: the place, the nature, the Dharma, and the display of meaning. What is the manifestation? As stated in the Sutra Ornament: "The place and the nature, as well as the display of Dharma and meaning, therefore it is called Sutra." Why is it called Vinaya? Also because of four reasons: downfall, arising, encouragement