English
A verse was spoken, saying, "Kalpa" is a distinction of time, namely the great kalpa. A kalpa is a koti kalpa. "Koti" is a distinction of number, namely the eighth place. "Among all" also refers to countless kotis, which are difficult to find even among hundreds, thus showing many sections. "Pratimoksha" refers to the nature of scripture and realization. "Hearing" refers to hearing the nature of words with ear consciousness. "Grasping" refers to the subsequent discernment of the nature of words and the nature of meaning by the mind consciousness. "Holding" refers to grasping the nature of words and meaning, that is, not forgetting. "Difficult to obtain" means that all three are difficult to obtain, like a blind turtle inserting its neck into the yoke hole in the great ocean, it is difficult to obtain the wealth of others and one's own wealth, etc., even after countless kotis of great kalpas. "Practice" refers to truly practicing and diligently engaging in the meaning of the realization of Pratimoksha with body, speech, and mind. This is even more difficult to obtain than the previous three, because true practice depends on diligence. Therefore, the Pratimoksha should be spoken, listen respectfully, and follow and diligently practice as the great sage said, this is the concluding statement. Thus, this verse shows through the gate of scripture and realization that Pratimoksha is difficult to obtain, therefore one should truly strive for Pratimoksha. Hearing, grasping, and holding are difficult to obtain.
Tibetan
་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟམས་པའི་ཚེའོ། །དེ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འབྲས་བུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མི་བདེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། འབྲས་བུ་བདེ་བར་འགྱུར་བས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། ཆོ་ག་དང༌། འཚོ་བ་མཐུན་པས་རོ་གཅིག་ཅིང་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཡང༌། འབྲས་བུ་བདེ་བར་འགྱུར་བས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ཐུབ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། འབྲས་བུ་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་སྟེ། སྡིག་པ་དག་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་ བྱའོ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཉིས་སུ་མཐོང་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དམ་པ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་ངེས་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགྲོགས་པ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་གནས་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་དེས་ནི་འཕགས་པ་མཐོང་བ་དང༌། དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཏེ། བྱིས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་ན། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་མ་འགྲོགས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་དེས་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་མཐོང་བ་བདེ། །མང་དུ་ཐོས་པ་མཐོང་བ་བདེ། །ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དགྲ་བཅོམ་པ་དག་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དང༌། དོན་དམ་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མཐོང་བ་བདེ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པའི་བསམ་པ་ ལས་ལོག་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་ན་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཐོང་བ་བདེ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང༌། འགྱོད་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི། ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཁོར་བར་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་ཡང་འདྲེན་པས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་མཐོང་བ་བདེ་བ་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་དགེ་ལེགས
Chinese
以出生的方式降生之时。所谓“彼乐”是指获得了解脱之乐的因，并且果实会变成快乐，例如像“不乐”一样，诸佛的出现是快乐的。宣说佛法也是快乐。所谓“宣说佛法也是快乐”是指，宣说包括经部等属于圣言的十二部经典也是快乐之因，并且果实会变成快乐，所以是快乐的。僧众和合是快乐。所谓“僧众和合是快乐”是指，作为八种士夫补特伽罗自性的僧众，在戒律、见解、行为和生活上保持一致，融为一体，行事一致，这也是快乐之因，并且果实会变成快乐，所以是快乐的。和合之人的苦行是快乐。所谓“和合之人的苦行是快乐”是指，对于增上戒律等三学进行随行修持的苦行，折磨烦恼和恶行，这也是快乐之因，并且果实变成了快乐之因，所以是快乐的。如是，通过那个偈颂，说明了三宝的出现，以及它们的果实就是快乐本身，因此应当精进于别解脱。依止善知识是快乐之门，从而掌握了精进于别解脱之后。“圣者是见为乐，与贤善者交往是乐”这样说了。所谓圣者是指阿罗汉等，因为远离罪恶，所以称为圣者。所谓见是指，如果将他们视为善知识，就会变成快乐之因。所谓与贤善者是指，从凡夫俗子中产生的贤善之人，菩萨等，因为利益他人且确定无疑，所以称为贤善者。所谓交往是乐是指，如果一起平等居住，就会变成快乐之因。如是，通过这个半偈颂，说明了见到圣者和与贤善者交往是今生和来世圆满快乐的前提，因此依止善知识是快乐之门，从而应当精进于别解脱。罪恶
English
At the time of being born in the manner of arising. That which is called "happiness" is because it is the cause of obtaining the happiness of liberation, and because the fruit will become happiness. For example, just as something like "unhappiness," the arising of the Buddhas is happiness. Teaching the Dharma is also happiness. That which is called "teaching the Dharma is also happiness" means that teaching the twelve branches belonging to the scriptures, such as the Sutra Pitaka, is also the cause of happiness, and because the fruit will become happiness, it is happiness. Harmonious Sangha is happiness. That which is called "harmonious Sangha is happiness" means that the Sangha, which is the nature of eight types of individuals, is united in discipline, view, conduct, and livelihood, becoming one taste and acting as one, is also the cause of happiness, and because the fruit will become happiness, it is happiness. The asceticism of those who are harmonious is happiness. That which is called "the asceticism of those who are harmonious is happiness" means that the asceticism of practicing the three trainings, such as higher discipline, which afflicts afflictions and misconduct, is also the cause of happiness, and because the fruit has become the cause of happiness, it is happiness. Thus, that verse shows that the arising of the Three Jewels and their fruit is happiness itself, so one should strive for individual liberation. Relying on a virtuous friend is the door to happiness, and after having mastered striving for individual liberation, it is said, "Seeing the noble ones is happiness, associating with the virtuous is happiness." The term "noble ones" refers to Arhats and others, who are called noble because they have gone far from sins. The term "seeing" means that if they are seen as virtuous friends, it will become the cause of happiness. The term "virtuous ones" refers to virtuous individuals, Bodhisattvas, and others who arise from among ordinary people, who are called virtuous because they benefit others and are certain. The term "associating is happiness" means that if they live together equally, it will become the cause of happiness. Thus, this half verse shows that seeing the noble ones and associating with the virtuous is the prerequisite for the complete happiness of this life and the next, so relying on a virtuous friend is the door to happiness, and one should strive for individual liberation. Sins
Chinese
舍弃恶友以安乐之门如理修持别解脱之权，如是说：若不见孩童，则恒常得安乐。所谓“孩童”是指邪慧邪见者，因其具有孩童之相。所谓“若不见，则恒常得安乐”是指不与罪恶之友交往，则一切时处皆得安乐。如是，这半偈诗表明，应以舍弃恶友为安乐之门，如理修持别解脱。依仗善知识之功德，以安乐之门如理修持别解脱之权，如是说：见具戒者安乐，多闻者见之安乐，已从轮回解脱之，见诸阿罗汉安乐。这是说了一个偈颂。善知识的功德有两种：比量和真实义。比量也有两种：安住于止观之支分和安住于胜观之支分。其中，安住于止观之支分，由“具戒者”来表示，安住于戒律则心能平等安住。因此，见之安乐，是因为具戒者能断除损害他人的念头，是安乐之因。安住于胜观之支分，由“多闻者”来表示，多闻则生智慧。见之安乐，是因为具足多闻者，以多闻之力能遣除邪见、后悔和怀疑，是安乐之因。真实义是“已从轮回解脱之，阿罗汉”来表示，所谓“已从轮回解脱之”是指以不再于轮回中出生的法性而解脱。所谓“阿罗汉”是指降伏烦恼之敌。由于“阿罗汉”一词的出现，也可能被引向其他含义，因此为了表明阿罗汉果位的差别，才说了“已从轮回解脱之”。见彼安乐，即获得阿罗汉果位是吉祥的。
English
Having empowered the abandonment of bad friends as a means of happiness to properly practice individual liberation, it is said: If children are not seen, then there will always be happiness. The so-called "children" refers to those who have perverse wisdom and wrong views, because they possess the characteristics of children. The so-called "If not seen, then there will always be happiness" means that if one does not associate with sinful friends, then one will always be happy in every way. Thus, this half verse shows that one should properly practice individual liberation by abandoning bad friends as a means of happiness. Relying on the qualities of a virtuous spiritual friend, having empowered the proper practice of individual liberation as a means of happiness, it is said: Seeing the virtuous is happiness, seeing the learned is happiness, those who are completely liberated from rebirth, seeing the Arhats is happiness. This is one verse that was spoken. The qualities of a virtuous spiritual friend are of two types: relative and ultimate. The relative also has two types: abiding in the limb of tranquility and abiding in the limb of insight. Among them, abiding in the limb of tranquility is indicated by "the virtuous," because abiding in morality allows the mind to be placed in equanimity. Therefore, seeing them is happiness, because the virtuous are the cause of happiness by turning away from the intention to harm others. Abiding in the limb of insight is indicated by "the learned," because hearing much gives rise to wisdom. Seeing them is happiness, because those who possess learning, by the power of learning, dispel wrong views, regret, and doubt, and are the cause of happiness. The ultimate is indicated by "those who are completely liberated from rebirth, the Arhats," the so-called "those who are completely liberated from rebirth" means liberation by the nature of not being born again in samsara. The so-called "Arhats" indicates those who have conquered the enemies of afflictions. Because the word "Arhats" may be led to other meanings, in order to show the distinction of the fruit of Arhatship, it is said "those who are completely liberated from rebirth." Seeing that happiness is that obtaining the Arhatship is auspicious.