Tibetan
ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་སམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་ཤིང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྟེ། བུ་ལོན་གྱིས་འཇིགས་པ་དང༌། འཚོ་བ་མེད་པས་འཇིགས་པའམ། རྒྱལ་པོའི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། མགོ་བྲེགས་པའོ། །དེས་ཕ་རོལ་ལས་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་པ་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་ན་ཕ་རོལ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངེས་པར་ཐ་པར་འདོད་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ངེས་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གཏན་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་ཉམས་པར་གྱུར་ན་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལས་བསླབ་པ་ཉམས་པ་ན་འགྱོད་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་ཐར་པ་རྟག་ཏུ་སྲུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་གུས་པ་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེས་ནི་ཉམས་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྲུང་བའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །གླེང་བསླང་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཞུང་རྒྱས་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང༌། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པར་དགོངས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། དགོས་པ་དང༌། འབྲེལ
Chinese
如是说者，乃为佛陀或为佛陀之故而出家。所谓“不转”者，乃是决定且无谬误，非因负债之怖畏，或无生计之怖畏，或国王之怖畏等而出家，而是从最初之戒律即已具足如实受持之功德。所谓“出家者”，乃是从他者处善妙如实受持，即剃除头发者。因此，从他者处善妙如实受持之故，若已受持比丘戒者退失，则应依于他者，由生起惭愧之心而受他人支配，从而宣示了应成办别解脱。为了宣示依于法而成就别解脱，故说“必定欲解脱者”。所谓“必定解脱”者，乃是涅槃，即为了断除一切痛苦。所谓“欲者”乃是寻求意义者。因此，为了退失后能恢复，当从比丘戒律中退失学处时，应以不后悔之心，依于法而宣示应成办别解脱。为了以成办之相来宣示别解脱，故说“恒常守护别解脱”。所谓“恒常守护”者，乃是自始至终不令退失，生起恭敬之意。因此，为了不令退失，生起恭敬之心，为了忆念安住，以守护如实受持比丘戒之方式，以成办之相来宣示成办别解脱。已宣说了发起之相。其后，将宣说精勤之相，所谓精勤之相，乃是广大的别解脱经如实精勤。又，考虑到别解脱难以获得，三宝出现是安乐等，故如实精勤，为此之故，说了“于亿万劫中”等六偈颂。此处也应宣说那六个偈颂的所说之义，必要，以及关联。
English
As it is said, it is to be ordained for the sake of the Buddha or for the sake of the Buddha. The so-called "unchanging" is definite and without error. It is not ordained because of the fear of debt, or the fear of lack of livelihood, or the fear of the king, etc., but from the very beginning of the precepts, it is endowed with the merit of truly upholding them. The so-called "ordained one" is one who has taken it well and truly from another, that is, one who has shaved his head. Therefore, because he has taken it well and truly from another, if those who have taken the Bhikshu precepts degenerate, then they should rely on others, and by generating a sense of shame, they should be subject to the control of others, thereby declaring that they should accomplish individual liberation. In order to declare that individual liberation should be accomplished by relying on the Dharma, it is said, "Those who surely desire liberation." The so-called "sure liberation" is Nirvana, that is, in order to completely abandon suffering. The so-called "desirers" are those who seek meaning. Therefore, in order to be able to restore it after it has degenerated, when the precepts are lost from the Bhikshu precepts, one should, without regret, rely on the Dharma and declare that one should accomplish individual liberation. In order to declare individual liberation by the characteristic of accomplishment, it is said, "Always guard individual liberation." The so-called "always guard" is to generate respect without allowing it to degenerate from the very beginning. Therefore, in order not to let it degenerate, to generate respect, and in order to abide in mindfulness, by guarding the Bhikshu precepts that have been truly taken, one declares the accomplishment of individual liberation by the characteristic of accomplishment. The characteristic of initiation has been declared. After that, the characteristic of diligence will be declared. The so-called characteristic of diligence is the vast individual liberation sutra that is truly diligent. Also, considering that individual liberation is difficult to obtain, the appearance of the Three Jewels is happiness, etc., therefore, one is truly diligent. For this reason, six verses such as "In hundreds of millions of kalpas" are spoken. Here, too, the meaning, necessity, and connection of those six verses should be declared.
Tibetan
་བ་དང༌། དགོས་པའི་དགོས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་གུས་པར་བྱ་བའོ། །དགོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཐབས་འདི་ཡང༌། དགོས་པ་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་འབྲེལ་པའོ། །དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་གུས་པར་གྱུར་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་འདོད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་གཞུང་རྒྱས་པ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང༌། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་དང༌། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་དང༌། ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་བསྒྲུབ་པ་བདེ་བ་དང༌། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བདེ་བའོ། །དེ་ལ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་ན། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པས་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །འཇུག་ངོགས་བདེ་བའི་ཆུ་ཀླུང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་དེ་སྒྲུབ་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་བྱས་ཤིང་དབང་པོ་ཐུལ་བ་དག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང༌། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང༌། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །སྒྲུབ་པའང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བས་བསྐལ་པའོ། །བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་བྱ་བྲག་སྟེ། གནས་བརྒྱད་པའོ། །རྣམས་སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་བརྒྱ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་མང་པོའི་ཚིགས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཐོས་པའོ། །གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དང་དོན་གྱ་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའོ། །འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་སྟེ་མི་བརྗོད་པའོ། །རྙེད་དཀའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེ་གསུམ་ཆར་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཉའ་ཤིང་གི་མིག་ཏུ་རུ་སྦལ་ཞར་བ་མགྲིན་པ་ཆུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང༌། བདག་གི་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་གྲང་བར་འདས་པས་ཀྱང་དེ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་ཐར་པའི་རྟོགས་པའི་དོན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་སྔ་མ་གསུམ་པས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་བརྗོད་པར་བྱས་གུས་པར་ཉོན་ཅིག་དང་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་དང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ དག་ནི་ལུང་གི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་དག་པར་བརྩམས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་བདེ་བ་ཡིན། །དགེ་འདུན་མཐུན་པ་བདེ་བ་སྟེ། །མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚེའམ། ཕྱིས
Chinese
且应讲述正文与必要之必要。其中，所应讲述者为尊重别解脱；必要为成办；关联为正确造作之偈颂方法，此亦为必要，从方法生出之体性二者相关联；必要之必要为，于别解脱生起恭敬后，欲正确造作别解脱，故听闻别解脱广论等。 其中，以六偈所摄之义有七种，即别解脱难得，三宝出现安乐，依止善知识安乐，舍弃罪恶友伴安乐，依止善知识之功德安乐，所应获得及彼之成办安乐，成办者具足修习之功德安乐。 其中，“于俱胝劫中”等一偈，显示别解脱难得；“诸佛出现安乐”等一偈，显示三宝出现安乐；“圣者见之安乐，与具戒者交往安乐”显示依止善知识安乐；“若不见童蒙，恒常即成安乐”显示舍弃罪恶友伴安乐；“见具戒者安乐”等一偈，显示依止善知识之功德安乐；“入处安乐河流安乐”等一偈，显示所应获得及彼之成办安乐；“决定且调伏诸根”等一偈，显示成办者具足修习之功德安乐。 以上为略说共同之义。今当讲述支分之义，其中，就由别解脱难得之门，正确造作别解脱之角度而言，“于俱胝劫中，获得别解脱，受持与执持难得，成办亦极难得”之偈。
English
And the main text and the necessity of the necessity should be explained. Among them, what should be explained is to respect individual liberation; the necessity is to accomplish; the connection is the method of verses that are correctly composed, which is also necessary, and the nature of the two arising from the method are related; the necessity of the necessity is that after generating respect for individual liberation, one wishes to correctly compose individual liberation, so listening to the extensive treatise on individual liberation, etc. Among them, the meaning contained in the six verses is sevenfold, namely, individual liberation is difficult to obtain, the appearance of the Three Jewels is happiness, relying on a virtuous friend is happiness, abandoning evil companions is happiness, relying on the qualities of a virtuous friend is happiness, what should be obtained and its accomplishment is happiness, and the accomplisher possessing the qualities of practice is happiness. Among them, the one verse "In hundreds of millions of kalpas," etc., shows that individual liberation is difficult to obtain; the one verse "The appearance of the Buddhas is happiness," etc., shows that the appearance of the Three Jewels is happiness; "Seeing the noble ones is happiness, associating with the virtuous is happiness" shows that relying on a virtuous friend is happiness; "If one does not see the childish, it will always be happiness" shows that abandoning evil companions is happiness; the one verse "Seeing the virtuous is happiness," etc., shows that relying on the qualities of a virtuous friend is happiness; the one verse "The entrance is happiness, the river of happiness is happiness," etc., shows what should be obtained and its accomplishment is happiness; the one verse "Determined and subdued the senses," etc., shows that the accomplisher possessing the qualities of practice is happiness. The above is a brief explanation of the common meaning. Now, the meaning of the branches should be explained, among which, from the perspective of correctly composing individual liberation from the gate of the difficulty of obtaining individual liberation, the verse "In hundreds of millions of kalpas, obtaining individual liberation, holding and grasping are difficult to obtain, and accomplishment is also extremely difficult to obtain."
Chinese
说了一个偈子，所谓“劫”是时间的差别，即大劫。以俱胝劫为劫。所谓“俱胝”是数字的差别，即第八位。所谓“于诸”也，是指无数俱胝也难以在百中获得，故显示为众多的段落。所谓“别解脱”是指教证的自性。所谓“听闻”是指以耳识听闻词句的自性。所谓“受持”是指随之而来的以意识辨别词句的自性和意义的自性。所谓“执持”是指受持词句和意义的自性，即不忘失。所谓“难得”是指这三者都难以获得，如在大海中盲龟颈入轭木孔般难以获得他人的财富和自己的财富等，即使经过无数俱胝大劫也难以获得它们。所谓“修习”是指以身语意如实修习和努力别解脱的证悟之义。这比前三者更难以获得，因为如实修习依赖于精进。因此，要讲述别解脱，请恭敬谛听，要如大仙所说的那样随之修习和努力，这是总结语。如是，这个偈子通过教证之门显示了别解脱难以获得，故应如实精进别解脱。听闻、受持和执持难以获得